៤. ទុដ្ឋុល្លសិក្ខាបទំ

៣៩៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា ឧបនន្ទោ សក្យបុត្តោ សញ្ចេតនិកំ សុក្កវិស្សដ្ឋិំ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ភាតុនោ សទ្ធិវិហារិកស្ស ភិក្ខុនោ អារោចេសិ – ‘‘អហំ, អាវុសោ, សញ្ចេតនិកំ សុក្កវិស្សដ្ឋិំ អាបត្តិំ អាបន្នោ. មា កស្សចិ អារោចេហី’’តិ. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ សញ្ចេតនិកំ សុក្កវិស្សដ្ឋិំ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា សង្ឃំ តស្សា អាបត្តិយា បរិវាសំ យាចិ. តស្ស សង្ឃោ តស្សា អាបត្តិយា បរិវាសំ អទាសិ. សោ បរិវសន្តោ តំ ភិក្ខុំ បស្សិត្វា ឯតទវោច – ‘‘អហំ, អាវុសោ, សញ្ចេតនិកំ សុក្កវិស្សដ្ឋិំ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា សង្ឃំ តស្សា អាបត្តិយា បរិវាសំ យាចិំ, តស្ស មេ សង្ឃោ តស្សា អាបត្តិយា បរិវាសំ អទាសិ, សោហំ បរិវសាមិ, វេទិយាមហំ [វេទយាមហំ (ស្យា.)], អាវុសោ, វេទិយតី’’តិ មំ អាយស្មា ធារេតូ’’តិ.

‘‘កិំ នុ ខោ, អាវុសោ, យោ អញ្ញោបិ ឥមំ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ សោបិ ឯវំ ករោតី’’តិ? ‘‘ឯវមាវុសោ’’តិ. ‘‘អយំ, អាវុសោ, អាយស្មា ឧបនន្ទោ សក្យបុត្តោ សញ្ចេតនិកំ សុក្កវិស្សដ្ឋិំ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា [អាបជ្ជិ (?)] សោ មេ អារោចេតិ មា កស្សចិ អារោចេហី’’តិ. ‘‘កិំ បន ត្វំ, អាវុសោ, បដិច្ឆាទេសី’’តិ? ‘‘ឯវមាវុសោ’’តិ. អថ ខោ សោ ភិក្ខុ ភិក្ខូនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុ ភិក្ខុស្ស ជានំ ទុដ្ឋុល្លំ អាបត្តិំ បដិច្ឆាទេស្សតី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ ត្វំ, ភិក្ខុ, ភិក្ខុស្ស ជានំ ទុដ្ឋុល្លំ អាបត្តិំ បដិច្ឆាទេសីតិ. ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម ត្វំ, មោឃបុរិស, ភិក្ខុស្ស ជានំ ទុដ្ឋុល្លំ អាបត្តិំ បដិច្ឆាទេស្សសិ! នេតំ, មោឃបុរិស, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

៣៩៨. ‘‘យោ បន ភិក្ខុ ភិក្ខុស្ស ជានំ ទុដ្ឋុល្លំ អាបត្តិំ បដិច្ឆាទេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៣៩៩. យោ បនាតិ យោ យាទិសោ…បេ… ភិក្ខូតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតោ ភិក្ខូតិ.

ភិក្ខុស្សាតិ អញ្ញស្ស ភិក្ខុស្ស.

ជានាតិ នាម សាមំ វា ជានាតិ អញ្ញេ វា តស្ស អារោចេន្តិ, សោ វា អារោចេតិ.

ទុដ្ឋុល្លា នាម អាបត្តិ ចត្តារិ ច បារាជិកានិ តេរស ច សង្ឃាទិសេសា.

បដិច្ឆាទេយ្យាតិ ‘‘ឥមំ ជានិត្វា ចោទេស្សន្តិ, សារេស្សន្តិ ខុំសេស្សន្តិ, វម្ភេស្សន្តិ, មង្កុំ ករិស្សន្តិ នារោចេស្សាមី’’តិ ធុរំ និក្ខិត្តមត្តេ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៤០០. ទុដ្ឋុល្លាយ អាបត្តិយា ទុដ្ឋុល្លាបត្តិសញ្ញី បដិច្ឆាទេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ទុដ្ឋុល្លាយ អាបត្តិយា វេមតិកោ បដិច្ឆាទេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ទុដ្ឋុល្លាយ អាបត្តិយា អទុដ្ឋុល្លាបត្តិសញ្ញី បដិច្ឆាទេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អទុដ្ឋុល្លំ អាបត្តិំ បដិច្ឆាទេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុបសម្បន្នស្ស ទុដ្ឋុល្លំ វា អទុដ្ឋុល្លំ វា អជ្ឈាចារំ បដិច្ឆាទេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អទុដ្ឋុល្លាយ អាបត្តិយា ទុដ្ឋុល្លាបត្តិសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អទុដ្ឋុល្លាយ អាបត្តិយា វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អទុដ្ឋុល្លាយ អាបត្តិយា អទុដ្ឋុល្លាបត្តិសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

៤០១. អនាបត្តិ – ‘‘សង្ឃស្ស ភណ្ឌនំ វា កលហោ វា វិគ្គហោ វា វិវាទោ វា ភវិស្សតី’’តិ នារោចេតិ, ‘‘សង្ឃភេទោ វា សង្ឃរាជិ វា ភវិស្សតី’’តិ នារោចេតិ, ‘‘អយំ កក្ខឡោ ផរុសោ ជីវិតន្តរាយំ វា ព្រហ្មចរិយន្តរាយំ វា ករិស្សតី’’តិ នារោចេតិ, អញ្ញេ បតិរូបេ ភិក្ខូ អបស្សន្តោ នារោចេតិ, នឆាទេតុកាមោ នារោចេតិ, ‘‘បញ្ញាយិស្សតិ សកេន កម្មេនា’’តិ នារោចេតិ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.

ទុដ្ឋុល្លសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ ចតុត្ថំ.