១. សុរាបានសិក្ខាបទំ

៣២៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា ចេតិយេសុ ចារិកំ ចរមានោ យេន ភទ្ទវតិកា តេន បាយាសិ. អទ្ទសំសុ ខោ គោបាលកា បសុបាលកា កស្សកា បថាវិនោ ភគវន្តំ ទូរតោវ អាគច្ឆន្តំ. ទិស្វាន ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ – ‘‘មា ខោ, ភន្តេ, ភគវា អម្ពតិត្ថំ អគមាសិ. អម្ពតិត្ថេ, ភន្តេ, ជដិលស្ស អស្សមេ នាគោ បដិវសតិ ឥទ្ធិមា អាសិវិសោ [អាសីវិសោ (សី. ស្យា.)] ឃោរវិសោ. សោ ភគវន្តំ មា វិហេឋេសី’’តិ. ឯវំ វុត្តេ ភគវា តុណ្ហី អហោសិ. ទុតិយម្បិ ខោ…បេ… តតិយម្បិ ខោ គោបាលកា បសុបាលកា កស្សកា បថាវិនោ ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ – ‘‘មា ខោ, ភន្តេ, ភគវា អម្ពតិត្ថំ អគមាសិ. អម្ពតិត្ថេ, ភន្តេ, ជដិលស្ស អស្សមេ នាគោ បដិវសតិ ឥទ្ធិមា អាសិវិសោ ឃោរវិសោ. សោ ភគវន្តំ មា វិហេឋេសី’’តិ. តតិយម្បិ ខោ ភគវា តុណ្ហី អហោសិ.

អថ ខោ ភគវា អនុបុព្ពេន ចារិកំ ចរមានោ យេន ភទ្ទវតិកា តទវសរិ. តត្រ សុទំ ភគវា ភទ្ទវតិកាយំ វិហរតិ. អថ ខោ អាយស្មា សាគតោ យេន អម្ពតិត្ថស្ស [អម្ពតិត្ថកស្ស (សី.), អម្ពតិត្ថំ (ស្យា.)] ជដិលស្ស អស្សមោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អគ្យាគារំ បវិសិត្វា តិណសន្ថារកំ បញ្ញបេត្វា និសីទិ បល្លង្កំ អាភុជិត្វា ឧជុំ កាយំ បណិធាយ បរិមុខំ សតិំ ឧបដ្ឋបេត្វា. អទ្ទសា ខោ សោ នាគោ អាយស្មន្តំ សាគតំ បវិដ្ឋំ. ទិស្វាន ទុម្មនោ [ទុក្ខី ទុម្មនោ (សី. ស្យា.)] បធូបាយិ [បធូបាសិ (ស្យា. ក.)]. អាយស្មាបិ សាគតោ បធូបាយិ [បធូបាសិ (ស្យា. ក.)]. អថ ខោ សោ នាគោ មក្ខំ អសហមានោ បជ្ជលិ. អាយស្មាបិ សាគតោ តេជោធាតុំ សមាបជ្ជិត្វា បជ្ជលិ. អថ ខោ អាយស្មា សាគតោ តស្ស នាគស្ស តេជសា តេជំ បរិយាទិយិត្វា យេន ភទ្ទវតិកា តេនុបសង្កមិ. អថ ខោ ភគវា ភទ្ទវតិកាយំ យថាភិរន្តំ វិហរិត្វា យេន កោសម្ពី តេន ចារិកំ បក្កាមិ. អស្សោសុំ ខោ កោសម្ពិកា ឧបាសកា – ‘‘អយ្យោ កិរ សាគតោ អម្ពតិត្ថិកេន នាគេន សទ្ធិំ សង្គាមេសី’’តិ.

អថ ខោ ភគវា អនុបុព្ពេន ចារិកំ ចរមានោ យេន កោសម្ពី តទវសរិ. អថ ខោ កោសម្ពិកា ឧបាសកា ភគវតោ បច្ចុគ្គមនំ ករិត្វា យេនាយស្មា សាគតោ តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ សាគតំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋំសុ. ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ កោសម្ពិកា ឧបាសកា អាយស្មន្តំ សាគតំ ឯតទវោចុំ – ‘‘កិំ, ភន្តេ, អយ្យានំ ទុល្លភញ្ច មនាបញ្ច, កិំ បដិយាទេមា’’តិ? ឯវំ វុត្តេ ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ កោសម្ពិកេ ឧបាសកេ ឯតទវោចុំ – ‘‘អត្ថាវុសោ, កាបោតិកា នាម បសន្នា ភិក្ខូនំ ទុល្លភា ច មនាបា ច, តំ បដិយាទេថា’’តិ. អថ ខោ កោសម្ពិកា ឧបាសកា ឃរេ ឃរេ កាបោតិកំ បសន្នំ បដិយាទេត្វា អាយស្មន្តំ សាគតំ បិណ្ឌាយ បវិដ្ឋំ ទិស្វាន អាយស្មន្តំ សាគតំ ឯតទវោចុំ – ‘‘បិវតុ, ភន្តេ, អយ្យោ សាគតោ កាបោតិកំ បសន្នំ, បិវតុ, ភន្តេ, អយ្យោ សាគតោ កាបោតិកំ បសន្ន’’ន្តិ. អថ ខោ អាយស្មា សាគតោ ឃរេ ឃរេ កាបោតិកំ បសន្នំ បិវិត្វា នគរម្ហា និក្ខមន្តោ នគរទ្វារេ បរិបតិ.

អថ ខោ ភគវា សម្ពហុលេហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ នគរម្ហា និក្ខមន្តោ អទ្ទស អាយស្មន្តំ សាគតំ នគរទ្វារេ បរិបតន្តំ. ទិស្វាន ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘គណ្ហថ, ភិក្ខវេ, សាគត’’ន្តិ. ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បដិស្សុណិត្វា អាយស្មន្តំ សាគតំ អារាមំ នេត្វា យេន ភគវា តេន សីសំ កត្វា និបាតេសុំ. អថ ខោ អាយស្មា សាគតោ បរិវត្តិត្វា យេន ភគវា តេន បាទេ ករិត្វា សេយ្យំ កប្បេសិ. អថ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ននុ, ភិក្ខវេ, បុព្ពេ សាគតោ តថាគតេ សគារវោ អហោសិ សប្បតិស្សោ’’តិ? ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’. ‘‘អបិ នុ ខោ, ភិក្ខវេ, សាគតោ ឯតរហិ តថាគតេ សគារវោ សប្បតិស្សោ’’តិ? ‘‘នោ ហេតំ, ភន្តេ’’. ‘‘ននុ, ភិក្ខវេ, សាគតោ អម្ពតិត្ថិកេន នាគេន [ឌេឌ្ឌុភេនាបិ (សី. ស្យា.)] សទ្ធិំ សង្គាមេសី’’តិ? ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’. ‘‘អបិ នុ ខោ, ភិក្ខវេ, សាគតោ ឯតរហិ បហោតិ នាគេន សទ្ធិំ សង្គាមេតុ’’ន្តិ? ‘‘នោ ហេតំ, ភន្តេ’’. ‘‘អបិ នុ ខោ, ភិក្ខវេ, តំ បាតព្ពំ យំ បិវិត្វា វិសញ្ញី អស្សា’’តិ? ‘‘នោ ហេតំ, ភន្តេ’’. ‘‘អននុច្ឆវិកំ, ភិក្ខវេ, សាគតស្ស អននុលោមិកំ អប្បតិរូបំ អស្សាមណកំ អកប្បិយំ អករណីយំ. កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, សាគតោ មជ្ជំ បិវិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

៣២៧. ‘‘សុរាមេរយបានេ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៣២៨. សុរា នាម បិដ្ឋសុរា បូវសុរា ឱទនសុរា កិណ្ណបក្ខិត្តា សម្ភារសំយុត្តា.

មេរយោ នាម បុប្ផាសវោ ផលាសវោ មធ្វាសវោ គុឡាសវោ សម្ភារសំយុត្តោ.

បិវេយ្យាតិ អន្តមសោ កុសគ្គេនបិ បិវតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

មជ្ជេ មជ្ជសញ្ញី បិវតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. មជ្ជេ វេមតិកោ បិវតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. មជ្ជេ អមជ្ជសញ្ញី បិវតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អមជ្ជេ មជ្ជសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អមជ្ជេ វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អមជ្ជេ អមជ្ជសញ្ញី, អនាបត្តិ.

៣២៩. អនាបត្តិ អមជ្ជញ្ច ហោតិ មជ្ជវណ្ណំ មជ្ជគន្ធំ មជ្ជរសំ តំ បិវតិ, សូបសម្បាកេ, មំសសម្បាកេ, តេលសម្បាកេ, អាមលកផាណិតេ, អមជ្ជំ អរិដ្ឋំ បិវតិ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.

សុរាបានសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ បឋមំ.