៩. បរិបាចិតសិក្ខាបទំ
១៩២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ កលន្ទកនិវាបេ. តេន ខោ បន សមយេន ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី អញ្ញតរស្ស កុលស្ស កុលូបិកា ហោតិ និច្ចភត្តិកា. តេន ច គហបតិនា ថេរា ភិក្ខូ និមន្តិតា ហោន្តិ. អថ ខោ ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន តំ កុលំ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា តំ គហបតិំ ឯតទវោច – ‘‘កិមិទំ, គហបតិ, បហូតំ ខាទនីយំ ភោជនីយំ បដិយត្ត’’ន្តិ? ‘‘ថេរា មយា, អយ្យេ, និមន្តិតា’’តិ. ‘‘កេ បន តេ, គហបតិ, ថេរា’’តិ? ‘‘អយ្យោ សារិបុត្តោ អយ្យោ មហាមោគ្គល្លានោ អយ្យោ មហាកច្ចានោ អយ្យោ មហាកោដ្ឋិកោ អយ្យោ មហាកប្បិនោ អយ្យោ មហាចុន្ទោ អយ្យោ អនុរុទ្ធោ អយ្យោ រេវតោ អយ្យោ ឧបាលិ អយ្យោ អានន្ទោ អយ្យោ រាហុលោ’’តិ. ‘‘កិំ បន ត្វំ, គហបតិ, មហានាគេ តិដ្ឋមានេ ចេដកេ និមន្តេសី’’តិ?
‘‘កេ បន តេ, អយ្យេ, មហានាគា’’តិ? ‘‘អយ្យោ ទេវទត្តោ អយ្យោ កោកាលិកោ អយ្យោ កដមោទកតិស្សកោ [កដមោរកតិស្សកោ (សី.) កតមោរកតិស្សកោ (ស្យា.)] អយ្យោ ខណ្ឌទេវិយា បុត្តោ អយ្យោ សមុទ្ទទត្តោ’’តិ. អយំ ចរហិ ថុល្លនន្ទាយ ភិក្ខុនិយា អន្តរា កថា វិប្បកតា, អថ តេ ថេរា ភិក្ខូ បវិសិំសុ. ‘‘សច្ចំ មហានាគា ខោ តយា, គហបតិ, និមន្តិតា’’តិ. ‘‘ឥទានេវ ខោ ត្វំ, អយ្យេ, ចេដកេ អកាសិ; ឥទានិ មហានាគេ’’តិ. ឃរតោ ច និក្កឌ្ឍិ, និច្ចភត្តញ្ច បច្ឆិន្ទិ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ទេវទត្តោ ជានំ ភិក្ខុនិបរិបាចិតំ បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជិស្សតី’’តិ…បេ… ‘‘សច្ចំ កិរ ត្វំ, ទេវទត្ត, ជានំ ភិក្ខុនិបរិបាចិតំ បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជសី’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម ត្វំ, មោឃបុរិស, ជានំ ភិក្ខុនិបរិបាចិតំ បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជិស្សសិ. នេតំ, មោឃបុរិស, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
‘‘យោ បន ភិក្ខុ ជានំ ភិក្ខុនិបរិបាចិតំ បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.
ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខូនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ.
១៩៣. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ រាជគហា បព្ពជិតោ ញាតិកុលំ អគមាសិ. មនុស្សា – ‘‘ចិរស្សម្បិ ភទន្តោ អាគតោ’’តិ សក្កច្ចំ ភត្តំ អកំសុ. តស្ស កុលស្ស កុលូបិកា ភិក្ខុនី តេ មនុស្សេ ឯតទវោច – ‘‘ទេថយ្យស្ស, អាវុសោ, ភត្ត’’ន្តិ. អថ ខោ សោ ភិក្ខុ – ‘‘ភគវតា បដិក្ខិត្តំ ជានំ ភិក្ខុនិបរិបាចិតំ បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជិតុ’’ន្តិ កុក្កុច្ចាយន្តោ ន បដិគ្គហេសិ. នាសក្ខិ បិណ្ឌាយ ចរិតុំ, ឆិន្នភត្តោ អហោសិ. អថ ខោ សោ ភិក្ខុ អារាមំ គន្ត្វា ភិក្ខូនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, បុព្ពេ គិហិសមារម្ភេ ជានំ ភិក្ខុនិបរិបាចិតំ បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជិតុំ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
១៩៤. ‘‘យោ បន ភិក្ខុ ជានំ ភិក្ខុនិបរិបាចិតំ បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជេយ្យ, អញ្ញត្រ បុព្ពេ គិហិសមារម្ភា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.
១៩៥. យោ បនាតិ យោ យាទិសោ…បេ… ភិក្ខូតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតោ ភិក្ខូតិ.
ជានាតិ នាម សាមំ វា ជានាតិ អញ្ញេ វា តស្ស អារោចេន្តិ សា វា អារោចេតិ.
ភិក្ខុនី នាម ឧភតោសង្ឃេ ឧបសម្បន្នា.
បរិបាចេតិ នាម បុព្ពេ អទាតុកាមានំ អកត្តុកាមានំ – ‘‘អយ្យោ ភាណកោ, អយ្យោ ពហុស្សុតោ, អយ្យោ សុត្តន្តិកោ, អយ្យោ វិនយធរោ, អយ្យោ ធម្មកថិកោ, ទេថ អយ្យស្ស, ករោថ អយ្យស្សា’’តិ ឯសា បរិបាចេតិ នាម.
បិណ្ឌបាតោ នាម បញ្ចន្នំ ភោជនានំ អញ្ញតរំ ភោជនំ.
អញ្ញត្រ បុព្ពេ គិហិសមារម្ភាតិ ឋបេត្វា គិហិសមារម្ភំ.
គិហិសមារម្ភោ នាម ញាតកា វា ហោន្តិ បវារិតា វា បកតិបដិយត្តំ វា.
អញ្ញត្រ បុព្ពេ គិហិសមារម្ភា ភុញ្ជិស្សាមីតិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.
១៩៦. បរិបាចិតេ បរិបាចិតសញ្ញី ភុញ្ជតិ, អញ្ញត្រ បុព្ពេ គិហិសមារម្ភា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. បរិបាចិតេ វេមតិកោ ភុញ្ជតិ, អញ្ញត្រ បុព្ពេ គិហិសមារម្ភា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. បរិបាចិតេ អបរិបាចិតសញ្ញី ភុញ្ជតិ, អញ្ញត្រ បុព្ពេ គិហិសមារម្ភា, អនាបត្តិ. ឯកតោឧបសម្បន្នាយ បរិបាចិតំ ភុញ្ជតិ, អញ្ញត្រ បុព្ពេ គិហិសមារម្ភា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អបរិបាចិតេ បរិបាចិតសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អបរិបាចិត្តេ វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អបរិបាចិតេ អបរិបាចិតសញ្ញី, អនាបត្តិ.
១៩៧. អនាបត្តិ បុព្ពេ គិហិសមារម្ភេ, សិក្ខមានា បរិបាចេតិ, សាមណេរី បរិបាចេតិ, បញ្ច ភោជនានិ ឋបេត្វា សព្ពត្ថ អនាបត្តិ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.
បរិបាចិតសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ នវមំ.