៣. ឧជ្ឈាបនកសិក្ខាបទំ

១០៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ កលន្ទកនិវាបេ. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា ទព្ពោ មល្លបុត្តោ សង្ឃស្ស សេនាសនញ្ច បញ្ញបេតិ ភត្តានិ ច ឧទ្ទិសតិ. តេន ខោ បន សមយេន មេត្តិយភូមជកា [មេត្តិយភូម្មជកា (សី. ស្យា.)] ភិក្ខូ នវកា ចេវ ហោន្តិ អប្បបុញ្ញា ច. យានិ សង្ឃស្ស លាមកានិ សេនាសនានិ តានិ តេសំ បាបុណន្តិ លាមកានិ ច ភត្តានិ. តេ អាយស្មន្តំ ទព្ពំ មល្លបុត្តំ ភិក្ខូ ឧជ្ឈាបេន្តិ – ‘‘ឆន្ទាយ ទព្ពោ មល្លបុត្តោ សេនាសនំ បញ្ញបេតិ, ឆន្ទាយ ច ភត្តានិ ឧទ្ទិសតី’’តិ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម មេត្តិយភូមជកា ភិក្ខូ អាយស្មន្តំ ទព្ពំ មល្លបុត្តំ ភិក្ខូ ឧជ្ឈាបេស្សន្តី’’តិ…បេ… ‘‘សច្ចំ កិរ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, ទព្ពំ មល្លបុត្តំ ភិក្ខូ ឧជ្ឈាបេថា’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម តុម្ហេ, មោឃបុរិសា, ទព្ពំ មល្លបុត្តំ ភិក្ខូ ឧជ្ឈាបេស្សថ! នេតំ, មោឃបុរិសា, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

‘‘ឧជ្ឈាបនកេ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខូនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ.

១០៤. តេន ខោ បន សមយេន មេត្តិយភូមជកា ភិក្ខូ – ‘‘ភគវតា ឧជ្ឈាបនកំ បដិក្ខិត្ត’’ន្តិ, ‘‘ឯត្តាវតា ភិក្ខូ សោស្សន្តី’’តិ [វិហេសិស្សន្តីតិ (ឥតិបិ)] ភិក្ខូនំ សាមន្តា អាយស្មន្តំ ទព្ពំ មល្លបុត្តំ ខិយ្យន្តិ – ‘‘ឆន្ទាយ ទព្ពោ មល្លបុត្តោ សេនាសនំ បញ្ញបេតិ, ឆន្ទាយ ច ភត្តានិ ឧទ្ទិសតី’’តិ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម មេត្តិយភូមជកា ភិក្ខូ អាយស្មន្តំ ទព្ពំ មល្លបុត្តំ ខិយ្យិស្សន្តី’’តិ…បេ… ‘‘សច្ចំ កិរ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, ទព្ពំ មល្លបុត្តំ ខិយ្យថា’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម តុម្ហេ, មោឃបុរិសា, ទព្ពំ មល្លបុត្តំ ខិយ្យិស្សថ! នេតំ, មោឃបុរិសា, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

១០៥. ‘‘ឧជ្ឈាបនកេ ខិយ្យនកេ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១០៦. ឧជ្ឈាបនកំ នាម ឧបសម្បន្នំ សង្ឃេន សម្មតំ សេនាសនបញ្ញាបកំ វា ភត្តុទ្ទេសកំ វា យាគុភាជកំ វា ផលភាជកំ វា ខជ្ជភាជកំ វា អប្បមត្តកវិស្សជ្ជកំ វា អវណ្ណំ កត្តុកាមោ, អយសំ កត្តុកាមោ, មង្កុកត្តុកាមោ, ឧបសម្បន្នំ ឧជ្ឈាបេតិ វា ខិយ្យតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញី ឧជ្ឈាបនកេ ខិយ្យនកេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ធម្មកម្មេ វេមតិកោ ឧជ្ឈាបនកេ ខិយ្យនកេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញី ឧជ្ឈាបនកេ ខិយ្យនកេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អនុបសម្បន្នំ ឧជ្ឈាបេតិ វា ខិយ្យតិ វា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ឧបសម្បន្នំ សង្ឃេន អសម្មតំ សេនាសនបញ្ញាបកំ វា ភត្តុទ្ទេសកំ វា យាគុភាជកំ វា ផលភាជកំ វា ខជ្ជភាជកំ វា អប្បមត្តកវិស្សជ្ជកំ វា អវណ្ណំ កត្តុកាមោ, អយសំ កត្តុកាមោ, មង្កុកត្តុកាមោ, ឧបសម្បន្នំ វា អនុបសម្បន្នំ វា ឧជ្ឈាបេតិ វា ខិយ្យតិ វា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុបសម្បន្នំ សង្ឃេន សម្មតំ វា អសម្មតំ វា សេនាសនបញ្ញាបកំ វា ភត្តុទ្ទេសកំ វា យាគុភាជកំ វា ផលភាជកំ វា ខជ្ជភាជកំ វា អប្បមត្តកវិស្សជ្ជកំ វា អវណ្ណំ កត្តុកាមោ, អយសំ កត្តុកាមោ, មង្កុកត្តុកាមោ, ឧបសម្បន្នំ វា អនុបសម្បន្នំ វា ឧជ្ឈាបេតិ វា ខិយ្យតិ វា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អធម្មកម្មេ វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញី អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

១០៧. អនាបត្តិ បកតិយា ឆន្ទា ទោសា មោហា ភយា ករោន្តំ ឧជ្ឈាបេតិ វា ខិយ្យតិ វា, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.

ឧជ្ឈាបនកសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ តតិយំ.