៨. ភូតារោចនសិក្ខាបទំ

៦៧. [បារា. ១៩៣] តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា វេសាលិយំ វិហរតិ មហាវនេ កូដាគារសាលាយំ. តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា សន្ទិដ្ឋា សម្ភត្តា ភិក្ខូ វគ្គុមុទាយ នទិយា តីរេ វស្សំ ឧបគច្ឆិំសុ. តេន ខោ បន សមយេន វជ្ជី ទុព្ភិក្ខា ហោតិ – ទ្វីហិតិកា សេតដ្ឋិកា សលាកាវុត្តា, ន សុករា ឧញ្ឆេន បគ្គហេន យាបេតុំ. អថ ខោ តេសំ ភិក្ខូនំ ឯតទហោសិ – ‘‘ឯតរហិ ខោ វជ្ជី ទុព្ភិក្ខា – ទ្វីហិតិកា សេតដ្ឋិកា សលាកាវុត្តា, ន សុករា ឧញ្ឆេន បគ្គហេន យាបេតុំ. កេន នុ ខោ មយំ ឧបាយេន សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសេយ្យាម, ន ច បិណ្ឌកេន កិលមេយ្យាមា’’តិ? ឯកច្ចេ ឯវមាហំសុ – ‘‘ហន្ទ មយំ, អាវុសោ, គិហីនំ កម្មន្តំ អធិដ្ឋេម. ឯវំ តេ អម្ហាកំ ទាតុំ មញ្ញិស្សន្តិ. ឯវំ មយំ សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសិស្សាម, ន ច បិណ្ឌកេន កិលមិស្សាមា’’តិ. ឯកច្ចេ ឯវមាហំសុ – ‘‘អលំ, អាវុសោ, កិំ គិហីនំ កម្មន្តំ អធិដ្ឋិតេន? ហន្ទ មយំ, អាវុសោ, គិហីនំ ទូតេយ្យំ ហរាម. ឯវំ តេ អម្ហាកំ ទាតុំ មញ្ញិស្សន្តិ. ឯវំ មយំ សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសិស្សាម, ន ច បិណ្ឌកេន កិលមិស្សាមា’’តិ. ឯកច្ចេ ឯវមាហំសុ – ‘‘អលំ, អាវុសោ; កិំ គិហីនំ កម្មន្តំ អធិដ្ឋិតេន! កិំ គិហីនំ ទូតេយ្យំ ហដេន! ហន្ទ មយំ, អាវុសោ, គិហីនំ អញ្ញមញ្ញស្ស ឧត្តរិមនុស្សធម្មស្ស វណ្ណំ ភាសិស្សាម – ‘អសុកោ ភិក្ខុ បឋមស្ស ឈានស្ស លាភី, អសុកោ ភិក្ខុ ទុតិយស្ស ឈានស្ស លាភី, អសុកោ ភិក្ខុ តតិយស្ស ឈានស្ស លាភី, អសុកោ ភិក្ខុ ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស លាភី, អសុកោ ភិក្ខុ សោតាបន្នោ, អសុកោ ភិក្ខុ សកទាគាមី, អសុកោ ភិក្ខុ អនាគាមី, អសុកោ ភិក្ខុ អរហា, អសុកោ ភិក្ខុ តេវិជ្ជោ, អសុកោ ភិក្ខុ ឆឡភិញ្ញោតិ. ឯវំ តេ អម្ហាកំ ទាតុំ មញ្ញិស្សន្តិ. ឯវំ មយំ សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសិស្សាម, ន ច បិណ្ឌកេន កិលមិស្សាមា’’តិ. ឯសោ យេវ ខោ, អាវុសោ, សេយ្យោ, យោ អម្ហាកំ គិហីនំ អញ្ញមញ្ញស្ស ឧត្តរិមនុស្សធម្មស្ស វណ្ណោ ភាសិតោ’’តិ.

អថ ខោ តេ ភិក្ខូ គិហីនំ អញ្ញមញ្ញស្ស ឧត្តរិមនុស្សធម្មស្ស វណ្ណំ ភាសិំសុ – ‘‘អសុកោ ភិក្ខុ បឋមស្ស ឈានស្ស លាភី…បេ… អសុកោ ភិក្ខុ ឆឡភិញ្ញោ’’តិ. អថ ខោ តេ មនុស្សា – ‘‘លាភា វត នោ, សុលទ្ធំ វត នោ, យេសំ នោ ឯវរូបា ភិក្ខូ វស្សំ ឧបគតា, ន វត នោ ឥតោ បុព្ពេ ឯវរូបា ភិក្ខូ វស្សំ ឧបគតា, យថយិមេ ភិក្ខូ សីលវន្តោ កល្យាណធម្មា’’តិ. តេ ន តាទិសានិ ភោជនានិ អត្តនា ភុញ្ជន្តិ, មាតាបិតូនំ ទេន្តិ បុត្តទារស្ស ទេន្តិ ទាសកម្មករបោរិសស្ស ទេន្តិ មិត្តាមច្ចានំ ទេន្តិ ញាតិសាលោហិតានំ ទេន្តិ យាទិសានិ ភិក្ខូនំ ទេន្តិ. ន តាទិសានិ ខាទនីយានិ សាយនីយានិ បានានិ អត្តនា ខាទន្តិ សាយន្តិ បិវន្តិ [អត្តនា បិវន្តិ (ស្យា. ក.)] មាតាបិតូនំ ទេន្តិ បុត្តទារស្ស ទេន្តិ ទាសកម្មករបោរិសស្ស ទេន្តិ មិត្តាមច្ចានំ ទេន្តិ ញាតិសាលោហិតានំ ទេន្តិ, យាទិសានិ ភិក្ខូនំ ទេន្តិ. អថ ខោ តេ ភិក្ខូ វណ្ណវា អហេសុំ បីណិន្ទ្រិយា បសន្នមុខវណ្ណា វិប្បសន្នឆវិវណ្ណា.

៦៨. អាចិណ្ណំ ខោ បនេតំ វស្សំវុដ្ឋានំ ភិក្ខូនំ ភគវន្តំ ទស្សនាយ ឧបសង្កមិតុំ. អថ ខោ តេ ភិក្ខូ វស្សំវុដ្ឋា តេមាសច្ចយេន សេនាសនំ សំសាមេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន វេសាលី តេន បក្កមិំសុ. អនុបុព្ពេន យេន វេសាលី មហាវនំ កូដាគារសាលា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ. តេន ខោ បន សមយេន ទិសាសុ វស្សំវុដ្ឋា ភិក្ខូ កិសា ហោន្តិ លូខា ទុព្ពណ្ណា ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតា ធមនិសន្ថតគត្តា. វគ្គុមុទាតីរិយា បន ភិក្ខូ វណ្ណវា ហោន្តិ បីណិន្ទ្រិយា បសន្នមុខវណ្ណា វិប្បសន្នឆវិវណ្ណា. អាចិណ្ណំ ខោ បនេតំ ពុទ្ធានំ ភគវន្តានំ អាគន្តុកេហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ បដិសម្មោទិតុំ. អថ ខោ ភគវា វគ្គុមុទាតីរិយេ ភិក្ខូ ឯតទវោច – ‘‘កច្ចិ, ភិក្ខវេ, ខមនីយំ, កច្ចិ យាបនីយំ, កច្ចិ សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសិត្ថ, ន ច បិណ្ឌកេន កិលមិត្ថា’’តិ? ‘‘ខមនីយំ ភគវា, យាបនីយំ ភគវា. សមគ្គា ច មយំ, ភន្តេ, សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសិម្ហា, ន ច បិណ្ឌកេន កិលមិម្ហា’’តិ. ជានន្តាបិ តថាគតា បុច្ឆន្តិ, ជានន្តាបិ ន បុច្ឆន្តិ. កាលំ វិទិត្វា បុច្ឆន្តិ, កាលំ វិទិត្វា ន បុច្ឆន្តិ. អត្ថសញ្ហិតំ តថាគតា បុច្ឆន្តិ, នោ អនត្ថសញ្ហិតំ. អនត្ថសញ្ហិតេ សេតុឃាតោ តថាគតានំ. ទ្វីហាការេហិ ពុទ្ធា ភគវន្តោ ភិក្ខូ បដិបុច្ឆន្តិ – ធម្មំ វា ទេសេស្សាម, សាវកានំ វា សិក្ខាបទំ បញ្ញបេស្សាមាតិ.

អថ ខោ ភគវា វគ្គុមុទាតីរិយេ ភិក្ខូ ឯតទវោច – ‘‘យថា កថំ បន តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសិត្ថ, ន ច បិណ្ឌកេន កិលមិត្ថា’’តិ? អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. ‘‘កច្ចិ បន វោ, ភិក្ខវេ, ភូត’’ន្តិ? ‘‘ភូតំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, ឧទរស្ស ការណា គិហីនំ អញ្ញមញ្ញស្ស ឧត្តរិមនុស្សធម្មស្ស វណ្ណំ ភាសិស្សថ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

៦៩. ‘‘យោ បន ភិក្ខុ អនុបសម្បន្នស្ស ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ អារោចេយ្យ ភូតស្មិំ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៧០. យោ បនាតិ យោ យាទិសោ…បេ… ភិក្ខូតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតោ ភិក្ខូតិ.

អនុបសម្បន្នោ នាម ភិក្ខុញ្ច ភិក្ខុនិញ្ច ឋបេត្វា, អវសេសោ អនុបសម្បន្នោ នាម.

[បារា. ១៩៨] ឧត្តរិមនុស្សធម្មោ នាម ឈានំ, វិមោក្ខោ, សមាធិ, សមាបត្តិ, ញាណទស្សនំ, មគ្គភាវនា, ផលសច្ឆិកិរិយា, កិលេសប្បហានំ, វិនីវរណតា ចិត្តស្ស, សុញ្ញាគារេ អភិរតិ.

[បារា. ១៩៩] ឈានន្តិ បឋមំ ឈានំ, ទុតិយំ ឈានំ, តតិយំ ឈានំ, ចតុត្ថំ ឈានំ.

[បារា. ១៩៩] វិមោក្ខោតិ សុញ្ញតោ វិមោក្ខោ, អនិមិត្តោ វិមោក្ខោ, អប្បណិហិតោ វិមោក្ខោ.

[បារា. ១៩៩] សមាធីតិ សុញ្ញតោ សមាធិ, អនិមិត្តោ សមាធិ, អប្បណិហិតោ សមាធិ.

[បារា. ១៩៩] សមាបត្តីតិ សុញ្ញតា សមាបត្តិ, អនិមិត្តា សមាបត្តិ, អប្បណិហិតា សមាបត្តិ.

[បារា. ១៩៩] ញាណទស្សនន្តិ តិស្សោ វិជ្ជា.

[បារា. ១៩៩] មគ្គភាវនាតិ ចត្តារោ សតិបដ្ឋានា, ចត្តារោ សម្មប្បធានា, ចត្តារោ ឥទ្ធិបាទា, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ, បញ្ច ពលានិ, សត្ត ពោជ្ឈង្គា, អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ.

[បារា. ១៩៩] ផលសច្ឆិកិរិយាតិ សោតាបត្តិផលស្ស សច្ឆិកិរិយា, សកទាគាមិផលស្ស សច្ឆិកិរិយា, អនាគាមិផលស្ស សច្ឆិកិរិយា, អរហត្តស្ស [អរហត្តផលស្ស (ស្យា.)] សច្ឆិកិរិយា.

[បារា. ១៩៩] កិលេសប្បហានន្តិ រាគស្ស បហានំ, ទោសស្ស បហានំ, មោហស្ស បហានំ.

[បារា. ១៩៩] វិនីវរណតា ចិត្តស្សាតិ រាគា ចិត្តំ វិនីវរណតា, ទោសា ចិត្តំ វិនីវរណតា, មោហា ចិត្តំ វិនីវរណតា.

[បារា. ១៩៩] សុញ្ញាគារេ អភិរតីតិ បឋមេន ឈានេន សុញ្ញាគារេ អភិរតិ, ទុតិយេន ឈានេន សុញ្ញាគារេ អភិរតិ, តតិយេន ឈានេន សុញ្ញាគារេ អភិរតិ, ចតុត្ថេន ឈានេន សុញ្ញាគារេ អភិរតិ.

៧១. អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមំ ឈានំ សមាបជ្ជិ’’ន្តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមំ ឈានំ សមាបជ្ជាមី’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមំ ឈានំ សមាបន្នោ’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមស្ស ឈានស្ស លាភិម្ហី’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមស្ស ឈានស្ស វសិម្ហី’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមំ ឈានំ សច្ឆិកតំ មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘ទុតិយំ ឈានំ… តតិយំ ឈានំ… ចតុត្ថំ ឈានំ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; ចតុត្ថំ ឈានំ សច្ឆិកតំ មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘សុញ្ញតំ វិមោក្ខំ… អនិមិត្តំ វិមោក្ខំ… អប្បណិហិតំ វិមោក្ខំ… សុញ្ញតំ សមាធិំ… អនិមិត្តំ សមាធិំ… អប្បណិហិតំ សមាធិំ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; អប្បណិហិតស្ស សមាធិស្ស លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; អប្បណិហិតោ សមាធិ សច្ឆិកតោ មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘សុញ្ញតំ សមាបត្តិំ… អនិមិត្តំ សមាបត្តិំ… អប្បណិហិតំ សមាបត្តិំ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; អប្បណិហិតាយ សមាបត្តិយា លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; អប្បណិហិតា សមាបត្តិ សច្ឆិកតា មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘តិស្សោ វិជ្ជា សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; តិស្សន្នំ វិជ្ជានំ លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; តិស្សោ វិជ្ជា សច្ឆិកតា មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘ចត្តារោ សតិបដ្ឋានេ… ចត្តារោ សម្មប្បធានេ… ចត្តារោ ឥទ្ធិបាទេ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; ចតុន្នំ ឥទ្ធិបាទានំ លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; ចត្តារោ ឥទ្ធិបាទា សច្ឆិកតា មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បញ្ចិន្ទ្រិយានិ… បញ្ច ពលានិ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; បញ្ចន្នំ ពលានំ លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; បញ្ច ពលានិ សច្ឆិកតានិ មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘សត្ត ពោជ្ឈង្គេ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; សត្តន្នំ ពោជ្ឈង្គានំ លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; សត្ត ពោជ្ឈង្គា សច្ឆិកតា មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘អរិយំ អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; អរិយស្ស អដ្ឋង្គិកស្ស មគ្គស្ស លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ សច្ឆិកតោ មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘សោតាបត្តិផលំ… សកទាគាមិផលំ… អនាគាមិផលំ… អរហត្តំ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; អរហត្តស្ស លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; អរហត្តំ [អរហត្តផលំ (ស្យា.)] សច្ឆិកតំ មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘រាគោ មេ ចត្តោ… ទោសោ មេ ចត្តោ… មោហោ មេ ចត្តោ, វន្តោ, មុត្តោ, បហីនោ, បដិនិស្សដ្ឋោ, ឧក្ខេដិតោ, សមុក្ខេដិតោ’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘រាគា មេ ចិត្តំ វិនីវរណំ… ទោសា មេ ចិត្ត វិនីវរណំ… មោហា មេ ចិត្តំ វិនីវរណ’’ន្តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘សុញ្ញាគារេ បឋមំ ឈានំ… ទុតិយំ ឈានំ… តតិយំ ឈានំ… ចតុត្ថំ ឈានំ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថំ ឈានំ សច្ឆិកតំ មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៧២. អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមញ្ច ឈានំ ទុតិយញ្ច ឈានំ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; បឋមស្ស ច ឈានស្ស ទុតិយស្ស ច ឈានស្ស លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; បឋមញ្ច ឈានំ ទុតិយញ្ច ឈានំ សច្ឆិកតំ មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមញ្ច ឈានំ តតិយញ្ច ឈានំ… បឋមញ្ច ឈានំ ចតុត្ថញ្ច ឈានំ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; បឋមស្ស ច ឈានស្ស ចតុត្ថស្ស ច ឈានស្ស លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; បឋមញ្ច ឈានំ ចតុត្ថញ្ច ឈានំ សច្ឆិកតំ មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមញ្ច ឈានំ សុញ្ញតញ្ច វិមោក្ខំ… អនិមិត្តញ្ច វិមោក្ខំ… អប្បណិហិតញ្ច វិមោក្ខំ… សុញ្ញតញ្ច សមាធិំ… អនិមិត្តញ្ច សមាធិំ… អប្បណិហិតញ្ច សមាធិំ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; បឋមស្ស ច ឈានស្ស អប្បណិហិតស្ស ច សមាធិស្ស លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; បឋមញ្ច ឈានំ អប្បណិហិតោ ច សមាធិ សច្ឆិកតោ មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមញ្ច ឈានំ សុញ្ញតញ្ច សមាបត្តិំ… អនិមិត្តញ្ច សមាបត្តិំ… អប្បណិហិតញ្ច សមាបត្តិំ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; បឋមស្ស ច ឈានស្ស អប្បណិហិតាយ ច សមាបត្តិយា លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; បឋមញ្ច ឈានំ អប្បណិហិតា ច សមាបត្តិ សច្ឆិកតា មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមញ្ច ឈានំ តិស្សោ ច វិជ្ជា សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; បឋមស្ស ច ឈានស្ស តិស្សន្នញ្ច វិជ្ជានំ លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; បឋមញ្ច ឈានំ តិស្សោ ច វិជ្ជា សច្ឆិកតា មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមញ្ច ឈានំ ចត្តារោ ច សតិបដ្ឋានេ…បេ… ចត្តារោ ច សម្មប្បធានេ… ចត្តារោ ច ឥទ្ធិបាទេ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; បឋមស្ស ច ឈានស្ស ចតុន្នញ្ច ឥទ្ធិបាទានំ លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; បឋមញ្ច ឈានំ ចត្តារោ ច ឥទ្ធិបាទា សច្ឆិកតា មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមញ្ច ឈានំ, បញ្ច ច ឥន្ទ្រិយានិ… បញ្ច ច ពលានិ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; បឋមស្ស ច ឈានស្ស បញ្ចន្នញ្ច ពលានំ លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; បឋមញ្ច ឈានំ បញ្ច ច ពលានិ សច្ឆិកតានិ មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមញ្ច ឈានំ សត្ត ច ពោជ្ឈង្គេ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; បឋមស្ស ច ឈានស្ស សត្តន្នញ្ច ពោជ្ឈង្គានំ លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; បឋមញ្ច ឈានំ សត្ត ច ពោជ្ឈង្គា សច្ឆិកតា មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមញ្ច ឈានំ អរិយញ្ច អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; បឋមស្ស ច ឈានស្ស អរិយស្ស ច អដ្ឋង្គិកស្ស មគ្គស្ស លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; បឋមញ្ច ឈានំ អរិយោ ច អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ សច្ឆិកតោ មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមញ្ច ឈានំ សោតាបត្តិផលញ្ច… សកទាគាមិផលញ្ច… អនាគាមិផលញ្ច… អរហត្តញ្ច [អរហត្តផលញ្ច (ស្យា.)] សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; បឋមស្ស ច ឈានស្ស អរហត្តស្ស [អរហត្តផលស្ស (ស្យា.)] ច លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; បឋមញ្ច ឈានំ អរហត្តញ្ច សច្ឆិកតំ មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមញ្ច ឈានំ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ… រាគោ ច មេ ចត្តោ… ទោសោ ច មេ ចត្តោ… មោហោ ច មេ ចត្តោ, វន្តោ, មុត្តោ, បហីនោ, បដិនិស្សដ្ឋោ, ឧក្ខេដិតោ, សមុក្ខេដិតោ’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមញ្ច ឈានំ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ… រាគា ច មេ ចិត្តំ វិនីវរណំ… ទោសា ច មេ ចិត្តំ វិនីវរណំ… មោហា ច មេ ចិត្តំ វិនីវរណ’’ន្តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៧៣. អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘ទុតិយញ្ច ឈានំ តតិយញ្ច ឈានំ… ទុតិយញ្ច ឈានំ ចតុត្ថញ្ច ឈានំ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; ទុតិយស្ស ច ឈានស្ស ចតុត្ថស្ស ច ឈានស្ស លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; ទុតិយញ្ច ឈានំ ចតុត្ថញ្ច ឈានំ សច្ឆិកតំ មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘ទុតិយញ្ច ឈានំ សុញ្ញតញ្ច វិមោក្ខំ…បេ… មោហា ច មេ ចិត្តំ វិនីវរណ’’ន្តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘ទុតិយញ្ច ឈានំ បឋមញ្ច ឈានំ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; ទុតិយស្ស ច ឈានស្ស បឋមស្ស ច ឈានស្ស លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; ទុតិយញ្ច ឈានំ បឋមញ្ច ឈានំ សច្ឆិកតំ មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស…បេ….

មូលំ សំខិត្តំ.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘មោហា ច មេ ចិត្តំ វិនីវរណំ, បឋមញ្ច ឈានំ សមាបជ្ជិំ, សមាបជ្ជាមិ, សមាបន្នោ; មោហា ច មេ ចិត្តំ វិនីវរណំ, បឋមស្ស ច ឈានស្ស លាភិម្ហិ, វសិម្ហិ; មោហា ច មេ ចិត្តំ វិនីវរណំ, បឋមញ្ច ឈានំ សច្ឆិកតំ មយា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស…បេ….

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘មោហា ច មេ ចិត្តំ វិនីវរណំ, ទោសា ច មេ ចិត្តំ វិនីវរណ’’ន្តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស…បេ….

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមញ្ច ឈានំ ទុតិយញ្ច ឈានំ តតិយញ្ច ឈានំ ចតុត្ថញ្ច ឈានំ សុញ្ញតញ្ច វិមោក្ខំ អនិមិត្តញ្ច វិមោក្ខំ អប្បណិហិតញ្ច វិមោក្ខំ សុញ្ញតញ្ច សមាធិំ អនិមិត្តញ្ច សមាធិំ អប្បណិហិតញ្ច សមាធិំ សុញ្ញតញ្ច សមាបត្តិំ អនិមិត្តញ្ច សមាបត្តិំ អប្បណិហិតញ្ច សមាបត្តិំ តិស្សោ ច វិជ្ជា ចត្តារោ ច សតិបដ្ឋានេ ចត្តារោ ច សម្មប្បធានេ ចត្តារោ ច ឥទ្ធិបាទេ បញ្ច ច ឥន្ទ្រិយានិ បញ្ច ច ពលានិ សត្ត ច ពោជ្ឈង្គេ អរិយញ្ច អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ សោតាបត្តិផលញ្ច សកទាគាមិផលញ្ច អនាគាមិផលញ្ច អរហត្តញ្ច [អរហត្តផលញ្ច (ស្យា.)] សមាបជ្ជិំ…បេ… រាគោ ច មេ ចត្តោ, ទោសោ ច មេ ចត្តោ, មោហោ ច មេ ចត្តោ, វន្តោ, មុត្តោ, បហីនោ, បដិនិស្សដ្ឋោ, ឧក្ខេដិតោ សមុក្ខេដិតោ, រាគា ច មេ ចិត្តំ វិនីវរណំ, ទោសា ច មេ ចិត្តំ វិនីវរណំ, មោហា ច មេ ចិត្តំ វិនីវរណ’’ន្តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៧៤. អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមំ ឈានំ សមាបជ្ជិ’’ន្តិ វត្តុកាមោ ‘‘ទុតិយំ ឈានំ សមាបជ្ជិ’’ន្តិ ភណន្តស្ស បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស, ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមំ ឈានំ សមាបជ្ជិ’’ន្តិ វត្តុកាមោ ‘‘តតិយំ ឈានំ…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ, សុញ្ញតំ វិមោក្ខំ, អនិមិត្តំ វិមោក្ខំ, អប្បណិហិតំ វិមោក្ខំ, សុញ្ញតំ សមាធិំ, អនិមិត្តំ សមាធិំ, អប្បណិហិតំ សមាធិំ, សុញ្ញតំ សមាបត្តិំ, អនិមិត្តំ សមាបត្តិំ, អប្បណិហិតំ សមាបត្តិំ, តិស្សោ វិជ្ជា, ចត្តារោ សតិបដ្ឋានេ, ចត្តារោ សម្មប្បធានេ, ចត្តារោ ឥទ្ធិបាទេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ, បញ្ច ពលានិ, សត្ត ពោជ្ឈង្គេ, អរិយំ អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ, សោតាបត្តិផលំ, សកទាគាមិផលំ, អនាគាមិផលំ, អរហត្តំ [អរហត្តផលំ (ស្យា.)] សមាបជ្ជិំ…បេ… រាគោ មេ ចត្តោ, ទោសោ មេ ចត្តោ, មោហោ មេ ចត្តោ, វន្តោ, មុត្តោ, បហីនោ; បដិនិស្សដ្ឋោ, ឧក្ខេដិតោ, សមុក្ខេដិតោ; រាគា មេ ចិត្តំ វិនីវរណំ, ទោសា មេ ចិត្តំ វិនីវរណំ, មោហា មេ ចិត្តំ វិនីវរណ’’ន្តិ ភណន្តស្ស បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស, ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘ទុតិយំ ឈានំ សមាបជ្ជិ’’ន្តិ វត្តុកាមោ…បេ… ‘‘មោហា មេ ចិត្តំ វិនីវរណ’’ន្តិ ភណន្តស្ស បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស, ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស…បេ….

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘ទុតិយំ ឈានំ សមាបជ្ជិ’’ន្តិ វត្តុកាមោ – ‘‘បឋមំ ឈានំ សមាបជ្ជិ’’ន្តិ ភណន្តស្ស បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស, ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស…បេ….

មូលំ សំខិត្តំ.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘មោហា មេ ចិត្តំ វិនីវរណ’’ន្តិ វត្តុកាមោ – ‘‘បឋមំ ឈានំ សមាបជ្ជិ’’ន្តិ ភណន្តស្ស បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស, ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស…បេ….

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘មោហា មេ ចិត្តំ វិនីវរណ’’ន្តិ វត្តុកាមោ – ‘‘ទោសា មេ ចិត្តំ វិនីវរណ’’ន្តិ ភណន្តស្ស បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស, ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស…បេ….

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘បឋមញ្ច ឈានំ ទុតិយញ្ច ឈានំ តតិយញ្ច ឈានំ ចតុត្ថញ្ច ឈានំ …បេ… ទោសា ច មេ ចិត្តំ វិនីវរណ’’ន្តិ វត្តុកាមោ – ‘‘មោហា មេ ចិត្តំ វិនីវរណ’’ន្តិ ភណន្តស្ស បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស, ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘ទុតិយញ្ច ឈានំ តតិយញ្ច ឈានំ ចតុត្ថញ្ច ឈានំ…បេ… មោហា ច មេ ចិត្តំ វិនីវរណ’’ន្តិ វត្តុកាមោ – ‘‘បឋមំ ឈានំ សមាបជ្ជិ’’ន្តិ ភណន្តស្ស បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស, ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស…បេ….

៧៥. អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘យោ តេ វិហារេ វសិ សោ ភិក្ខុ បឋមំ ឈានំ សមាបជ្ជិ, សមាបជ្ជតិ, សមាបន្នោ; សោ ភិក្ខុ បឋមស្ស ឈានស្ស លាភី, វសី; តេន ភិក្ខុនា បឋមំ ឈានំ សច្ឆិកត’’ន្តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘យោ តេ វិហារេ វសិ សោ ភិក្ខុ ទុតិយំ ឈានំ…បេ… តតិយំ ឈានំ ចតុត្ថំ ឈានំ សមាបជ្ជិ, សមាបជ្ជតិ, សមាបន្នោ; សោ ភិក្ខុ ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស លាភី, វសី; តេន ភិក្ខុនា ចតុត្ថំ ឈានំ សច្ឆិកត’’ន្តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘យោ តេ វិហារេ វសិ សោ ភិក្ខុ សុញ្ញតំ វិមោក្ខំ…បេ… អនិមិត្តំ វិមោក្ខំ អប្បណិហិតំ វិមោក្ខំ សុញ្ញតំ សមាធិំ អនិមិត្តំ សមាធិំ អប្បណិហិតំ សមាធិំ សមាបជ្ជិ, សមាបជ្ជតិ, សមាបន្នោ; សោ ភិក្ខុ អប្បណិហិតស្ស សមាធិស្ស លាភី, វសី; តេន ភិក្ខុនា អប្បណិហិតោ សមាធិ សច្ឆិកតោ’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘យោ តេ វិហារេ វសិ សោ ភិក្ខុ សុញ្ញតំ សមាបត្តិំ…បេ… អនិមិត្តំ សមាបត្តិំ អប្បណិហិតំ សមាបត្តិំ សមាបជ្ជិ, សមាបជ្ជតិ, សមាបន្នោ; អប្បណិហិតាយ សមាបត្តិយា លាភី, វសី; តេន ភិក្ខុនា អប្បណិហិតា សមាបត្តិ សច្ឆិកតា’’តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘យោ តេ វិហារេ វសិ សោ ភិក្ខុ តិស្សោ វិជ្ជា …បេ… ចត្តារោ សតិបដ្ឋានេ, ចត្តារោ សម្មប្បធានេ, ចត្តារោ ឥទ្ធិបាទេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ, បញ្ច ពលានិ, សត្ត ពោឈង្គេ, អរិយំ អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ, សោតាបត្តិផលំ, សកទាគាមិផលំ, អនាគាមិផលំ, អរហត្តំ [អរហត្តផលំ (ស្យា.)] សមាបជ្ជិ…បេ… សមាបជ្ជតិ, សមាបន្នោ…បេ… តស្ស ភិក្ខុនោ រាគោ ចត្តោ, ទោសោ ចត្តោ, មោហោ ចត្តោ, វន្តោ, មុត្តោ, បហីនោ, បដិនិស្សដ្ឋោ, ឧក្ខេដិតោ, សមុក្ខេដិតោ; តស្ស ភិក្ខុនោ រាគា ចិត្តំ វិនីវរណំ, ទោសា ចិត្តំ វិនីវរណំ, មោហា ចិត្តំ វិនីវរណ’’ន្តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘យោ តេ វិហារេ វសិ សោ ភិក្ខុ សុញ្ញាគារេ បឋមំ ឈានំ…បេ… ទុតិយំ ឈានំ តតិយំ ឈានំ ចតុត្ថំ ឈានំ សមាបជ្ជិ, សមាបជ្ជតិ, សមាបន្នោ; សោ ភិក្ខុ សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស លាភី, វសី; តេន ភិក្ខុនា សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថំ ឈានំ សច្ឆិកត’’ន្តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘យោ តេ ចីវរំ បរិភុញ្ជិ, យោ តេ បិណ្ឌបាតំ បរិភុញ្ជិ, យោ តេ សេនាសនំ បរិភុញ្ជិ, យោ តេ គិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារំ បរិភុញ្ជិ សោ ភិក្ខុ សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថំ ឈានំ សមាបជ្ជិ, សមាបជ្ជតិ, សមាបន្នោ; សោ ភិក្ខុ សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស លាភី, វសី; តេន ភិក្ខុនា សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថំ ឈានំ សច្ឆិកត’’ន្តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

៧៦. អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘យេន តេ វិហារោ បរិភុត្តោ…បេ… យេន តេ ចីវរំ បរិភុត្តំ, យេន តេ បិណ្ឌបាតោ បរិភុត្តោ, យេន តេ សេនាសនំ បរិភុត្តំ, យេន តេ គិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារោ បរិភុត្តោ សោ ភិក្ខុ សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថំ ឈានំ សមាបជ្ជិ, សមាបជ្ជតិ, សមាបន្នោ; សោ ភិក្ខុ សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស លាភី, វសី; តេន ភិក្ខុនា សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថំ ឈានំ សច្ឆិកត’’ន្តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

អារោចេយ្យាតិ អនុបសម្បន្នស្ស – ‘‘យំ ត្វំ អាគម្ម វិហារំ អទាសិ…បេ… ចីវរំ អទាសិ, បិណ្ឌបាតំ អទាសិ, សេនាសនំ អទាសិ, គិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារំ អទាសិ សោ ភិក្ខុ សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថំ ឈានំ សមាបជ្ជិ, សមាបជ្ជតិ, សមាបន្នោ; សោ ភិក្ខុ សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស លាភី, វសី; តេន ភិក្ខុនា សុញ្ញាគារេ ចតុត្ថំ ឈានំ សច្ឆិកត’’ន្តិ ភណន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

៧៧. អនាបត្តិ ឧបសម្បន្នស្ស, ភូតំ អារោចេតិ, អាទិកម្មិកស្សាតិ.

ភូតារោចនសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ អដ្ឋមំ.