១០. បថវីខណនសិក្ខាបទំ

៨៤. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា អាឡវិយំ វិហរតិ អគ្គាឡវេ ចេតិយេ. តេន ខោ បន សមយេន អាឡវកា [អាឡវិកា (ស្យា.)] ភិក្ខូ នវកម្មំ ករោន្តា បថវិំ ខណន្តិបិ ខណាបេន្តិបិ. មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម សមណា សក្យបុត្តិយា បថវិំ ខណិស្សន្តិបិ ខណាបេស្សន្តិបិ! ឯកិន្ទ្រិយំ សមណា សក្យបុត្តិយា ជីវំ វិហេឋេន្តី’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អាឡវកា ភិក្ខូ បថវិំ ខណិស្សន្តិបិ ខណាបេស្សន្តិបី’’តិ…បេ… ‘‘សច្ចំ កិរ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, បថវិំ ខណថបិ ខណាបេថបី’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម តុម្ហេ, មោឃបុរិសា, បថវិំ ខណិស្សថបិ ខណាបេស្សថបិ! ជីវសញ្ញិនោ ហិ, មោឃបុរិសា, មនុស្សា បថវិយា. នេតំ, មោឃបុរិសា, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

៨៥. ‘‘យោ បន ភិក្ខុ បថវិំ ខណេយ្យ វា ខណាបេយ្យ វា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៨៦. យោ បនាតិ យោ យាទិសោ…បេ… ភិក្ខូតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតោ ភិក្ខូតិ.

បថវី នាម ទ្វេ បថវិយោ – ជាតា ច បថវី អជាតា ច បថវី.

ជាតា នាម បថវី – សុទ្ធបំសុ សុទ្ធមត្តិកា អប្បបាសាណា អប្បសក្ខរា អប្បកឋលា អប្បមរុម្ពា អប្បវាលិកា, យេភុយ្យេនបំសុកា, យេភុយ្យេនមត្តិកា. អទឌ្ឍាបិ វុច្ចតិ ជាតា បថវី. យោបិ បំសុបុញ្ជោ វា មត្តិកាបុញ្ជោ វា អតិរេកចាតុមាសំ ឱវដ្ឋោ, អយម្បិ វុច្ចតិ ជាតា បថវី.

អជាតា នាម បថវី – សុទ្ធបាសាណា សុទ្ធសក្ខរា សុទ្ធកឋលា សុទ្ធមរុម្ពា សុទ្ធវាលិកា អប្បបំសុកា អប្បមត្តិកា, យេភុយ្យេនបាសាណា, យេភុយ្យេនសក្ខរា, យេភុយ្យេនកឋលា, យេភុយ្យេនមរុម្ពា, យេភុយ្យេនវាលិកា. ទឌ្ឍាបិ វុច្ចតិ អជាតា បថវី. យោបិ បំសុបុញ្ជោ វា មត្តិកាបុញ្ជោ វា ឱមកចាតុមាសំ ឱវដ្ឋោ, អយម្បិ វុច្ចតិ អជាតា បថវី.

ខណេយ្យាតិ សយំ ខណតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

ខណាបេយ្យាតិ អញ្ញំ អាណាបេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. សកិំ អាណត្តោ ពហុកម្បិ ខណតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៨៧. បថវិយា បថវិសញ្ញី ខណតិ វា ខណាបេតិ វា, ភិន្ទតិ វា ភេទាបេតិ វា, ទហតិ វា ទហាបេតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

បថវិយា វេមតិកោ ខណតិ វា ខណាបេតិ វា, ភិន្ទតិ វា ភេទាបេតិ វា, ទហតិ វា ទហាបេតិ វា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

បថវិយា អបថវិសញ្ញី ខណតិ វា ខណាបេតិ វា, ភិន្ទតិ វា ភេទាបេតិ វា, ទហតិ វា ទហាបេតិ វា, អនាបត្តិ.

អបថវិយា បថវិសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អបថវិយា វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អបថវិយា អបថវិសញ្ញី, អនាបត្តិ.

៨៨. អនាបត្តិ – ‘‘ឥមំ ជាន, ឥមំ ទេហិ, ឥមំ អាហរ, ឥមិនា អត្ថោ, ឥមំ កប្បិយំ ករោហី’’តិ ភណតិ, អសញ្ចិច្ច, អសតិយា, អជានន្តស្ស, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.

បថវីខណនសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ ទសមំ.

មុសាវាទវគ្គោ បឋមោ.

តស្សុទ្ទានំ –

មុសា ឱមសបេសុញ្ញំ, បទសេយ្យាយ វេ ទុវេ;

អញ្ញត្រ វិញ្ញុនា ភូតា, ទុដ្ឋុល្លាបត្តិ ខណនាតិ.