២២៤. គិលានវត្ថុកថា
៣៦៥. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរស្ស ភិក្ខុនោ កុច្ឆិវិការាពាធោ ហោតិ. សោ សកេ មុត្តករីសេ បលិបន្នោ សេតិ. អថ ខោ ភគវា អាយស្មតា អានន្ទេន បច្ឆាសមណេន សេនាសនចារិកំ អាហិណ្ឌន្តោ យេន តស្ស ភិក្ខុនោ វិហារោ តេនុបសង្កមិ. អទ្ទសា ខោ ភគវា តំ ភិក្ខុំ សកេ មុត្តករីសេ បលិបន្នំ សយមានំ, ទិស្វាន យេន សោ ភិក្ខុ តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា តំ ភិក្ខុំ ឯតទវោច – ‘‘កិំ តេ, ភិក្ខុ, អាពាធោ’’តិ? ‘‘កុច្ឆិវិការោ មេ, ភគវា’’តិ. ‘‘អត្ថិ បន តេ, ភិក្ខុ, ឧបដ្ឋាកោ’’តិ? ‘‘នត្ថិ, ភគវា’’តិ. ‘‘កិស្ស តំ ភិក្ខូ ន ឧបដ្ឋេន្តី’’តិ? ‘‘អហំ ខោ, ភន្តេ, ភិក្ខូនំ អការកោ; តេន មំ ភិក្ខូ ន ឧបដ្ឋេន្តី’’តិ. អថ ខោ ភគវា អាយស្មន្តំ អានន្ទំ អាមន្តេសិ – ‘‘គច្ឆានន្ទ, ឧទកំ អាហរ, ឥមំ ភិក្ខុំ នហាបេស្សាមា’’តិ. ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ អាយស្មា អានន្ទោ ភគវតោ បដិស្សុណិត្វា ឧទកំ អាហរិ. ភគវា ឧទកំ អាសិញ្ចិ. អាយស្មា អានន្ទោ បរិធោវិ. ភគវា សីសតោ អគ្គហេសិ. អាយស្មា អានន្ទោ បាទតោ ឧច្ចារេត្វា មញ្ចកេ និបាតេសុំ. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ភិក្ខុសង្ឃំ សន្និបាតាបេត្វា ភិក្ខូ បដិបុច្ឆិ – ‘‘អត្ថិ, ភិក្ខវេ, អមុកស្មិំ វិហារេ ភិក្ខុ គិលានោ’’តិ? ‘‘អត្ថិ, ភគវា’’តិ. ‘‘កិំ តស្ស, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនោ អាពាធោ’’តិ? ‘‘តស្ស, ភន្តេ, អាយស្មតោ កុច្ឆិវិការាពាធោ’’តិ. ‘‘អត្ថិ បន, ភិក្ខវេ, តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបដ្ឋាកោ’’តិ? ‘‘នត្ថិ, ភគវា’’តិ. ‘‘កិស្ស តំ ភិក្ខូ ន ឧបដ្ឋេន្តី’’តិ? ‘‘ឯសោ, ភន្តេ, ភិក្ខុ ភិក្ខូនំ អការកោ; តេន តំ ភិក្ខូ ន ឧបដ្ឋេន្តី’’តិ. ‘‘នត្ថិ វោ, ភិក្ខវេ, មាតា, នត្ថិ បិតា, យេ វោ ឧបដ្ឋហេយ្យុំ. តុម្ហេ ចេ, ភិក្ខវេ, អញ្ញមញ្ញំ ន ឧបដ្ឋហិស្សថ, អថ កោ ចរហិ ឧបដ្ឋហិស្សតិ? យោ, ភិក្ខវេ, មំ ឧបដ្ឋហេយ្យ សោ គិលានំ ឧបដ្ឋហេយ្យ. សចេ ឧបជ្ឈាយោ ហោតិ, ឧបជ្ឈាយេន យាវជីវំ ឧបដ្ឋាតព្ពោ; វុដ្ឋានមស្ស អាគមេតព្ពំ. សចេ អាចរិយោ ហោតិ, អាចរិយេន យាវជីវំ ឧបដ្ឋាតព្ពោ; វុដ្ឋានមស្ស អាគមេតព្ពំ. សចេ សទ្ធិវិហារិកោ ហោតិ, សទ្ធិវិហារិកេន យាវជីវំ ឧបដ្ឋាតព្ពោ; វុដ្ឋានមស្ស អាគមេតព្ពំ. សចេ អន្តេវាសិកោ ហោតិ, អន្តេវាសិកេន យាវជីវំ ឧបដ្ឋាតព្ពោ; វុដ្ឋានមស្ស អាគមេតព្ពំ. សចេ សមានុបជ្ឈាយកោ ហោតិ, សមានុបជ្ឈាយកេន យាវជីវំ ឧបដ្ឋាតព្ពោ; វុដ្ឋានមស្ស អាគមេតព្ពំ. សចេ សមានាចរិយកោ ហោតិ, សមានាចរិយកេន យាវជីវំ ឧបដ្ឋាតព្ពោ; វុដ្ឋានមស្ស អាគមេតព្ពំ. សចេ ន ហោតិ ឧបជ្ឈាយោ វា អាចរិយោ វា សទ្ធិវិហារិកោ វា អន្តេវាសិកោ វា សមានុបជ្ឈាយកោ វា សមានាចរិយកោ វា សង្ឃេន ឧបដ្ឋាតព្ពោ. នោ ចេ ឧបដ្ឋហេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស’’.
៣៦៦. បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ គិលានោ ទូបដ្ឋោ ហោតិ – អសប្បាយការី ហោតិ, សប្បាយេ មត្តំ ន ជានាតិ, ភេសជ្ជំ ន បដិសេវិតា ហោតិ, អត្ថកាមស្ស គិលានុបដ្ឋាកស្ស យថាភូតំ អាពាធំ នាវិកត្តា ហោតិ ‘អភិក្កមន្តំ វា អភិក្កមតីតិ, បដិក្កមន្តំ វា បដិក្កមតីតិ, ឋិតំ វា ឋិតោ’តិ, ឧប្បន្នានំ សារីរិកានំ វេទនានំ ទុក្ខានំ តិព្ពានំ ខរានំ កដុកានំ អសាតានំ អមនាបានំ បាណហរានំ អនធិវាសកជាតិកោ ហោតិ. ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ គិលានោ ទូបដ្ឋោ ហោតិ.
បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ គិលានោ សូបដ្ឋោ ហោតិ – សប្បាយការី ហោតិ, សប្បាយេ មត្តំ ជានាតិ, ភេសជ្ជំ បដិសេវិតា ហោតិ, អត្ថកាមស្ស គិលានុបដ្ឋាកស្ស យថាភូតំ អាពាធំ អាវិកត្តា ហោតិ ‘អភិក្កមន្តំ វា អភិក្កមតីតិ, បដិក្កមន្តំ វា បដិក្កមតីតិ, ឋិតំ វា ឋិតោ’តិ, ឧប្បន្នានំ សារីរិកានំ វេទនានំ ទុក្ខានំ តិព្ពានំ ខរានំ កដុកានំ អសាតានំ អមនាបានំ បាណហរានំ អធិវាសកជាតិកោ ហោតិ. ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ គិលានោ សូបដ្ឋោ ហោតិ.
បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ គិលានុបដ្ឋាកោ នាលំ គិលានំ ឧបដ្ឋាតុំ – ន បដិពលោ ហោតិ ភេសជ្ជំ សំវិធាតុំ, សប្បាយាសប្បាយំ ន ជានាតិ, អសប្បាយំ ឧបនាមេតិ សប្បាយំ អបនាមេតិ, អាមិសន្តរោ គិលានំ ឧបដ្ឋាតិ នោ មេត្តចិត្តោ, ជេគុច្ឆី ហោតិ ឧច្ចារំ វា បស្សាវំ វា ខេឡំ វា វន្តំ វា នីហាតុំ, ន បដិពលោ ហោតិ គិលានំ កាលេន កាលំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេតុំ សមាទបេតុំ សមុត្តេជេតុំ សម្បហំសេតុំ. ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ គិលានុបដ្ឋាកោ នាលំ គិលានំ ឧបដ្ឋាតុំ.
បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ គិលានុបដ្ឋាកោ អលំ គិលានំ ឧបដ្ឋាតុំ – បដិពលោ ហោតិ ភេសជ្ជំ សំវិធាតុំ, សប្បាយាសប្បាយំ ជានាតិ, អសប្បាយំ អបនាមេតិ សប្បាយំ ឧបនាមេតិ, មេត្តចិត្តោ គិលានំ ឧបដ្ឋាតិ នោ អាមិសន្តរោ, អជេគុច្ឆី ហោតិ ឧច្ចារំ វា បស្សាវំ វា ខេឡំ វា វន្តំ វា នីហាតុំ, បដិពលោ ហោតិ គិលានំ កាលេន កាលំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេតុំ សមាទបេតុំ សមុត្តេជេតុំ សម្បហំសេតុំ. ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ គិលានុបដ្ឋាកោ អលំ គិលានំ ឧបដ្ឋាតុន្តិ.
គិលានវត្ថុកថា និដ្ឋិតា.