២៧៥. បាលិលេយ្យកគមនកថា

៤៦៧. [ឧទា. ៣៥ អាទយោ ថោកំ វិសទិសំ] អថ ខោ ភគវា អាយស្មន្តញ្ច អនុរុទ្ធំ អាយស្មន្តញ្ច នន្ទិយំ អាយស្មន្តញ្ច កិមិលំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេត្វា សមាទបេត្វា សមុត្តេជេត្វា សម្បហំសេត្វា ឧដ្ឋាយាសនា យេន បាលិលេយ្យកំ [បារិលេយ្យកំ (សី. ស្យា.)] តេន ចារិកំ បក្កាមិ. អនុបុព្ពេន ចារិកំ ចរមានោ យេន បាលិលេយ្យកំ តទវសរិ. តត្រ សុទំ ភគវា បាលិលេយ្យកេ វិហរតិ រក្ខិតវនសណ្ឌេ ភទ្ទសាលមូលេ. អថ ខោ ភគវតោ រហោគតស្ស បដិសល្លីនស្ស ឯវំ ចេតសោ បរិវិតក្កោ ឧទបាទិ – ‘‘អហំ ខោ បុព្ពេ អាកិណ្ណោ ន ផាសុ វិហាសិំ តេហិ កោសម្ពកេហិ [កោសព្ភិកេហិ (ស្យា.)] ភិក្ខូហិ ភណ្ឌនការកេហិ កលហការកេហិ វិវាទការកេហិ ភស្សការកេហិ សង្ឃេ អធិករណការកេហិ. សោម្ហិ ឯតរហិ ឯកោ អទុតិយោ សុខំ ផាសុ វិហរាមិ អញ្ញត្រេវ តេហិ កោសម្ពកេហិ ភិក្ខូហិ ភណ្ឌនការកេហិ កលហការកេហិ វិវាទការកេហិ ភស្សការកេហិ សង្ឃេ អធិករណការកេហី’’តិ.

អញ្ញតរោបិ ខោ ហត្ថិនាគោ អាកិណ្ណោ វិហរតិ ហត្ថីហិ ហត្ថិនីហិ ហត្ថិកឡភេហិ ហត្ថិច្ឆាបេហិ, ឆិន្នគ្គានិ ចេវ តិណានិ ខាទតិ, ឱភគ្គោភគ្គញ្ចស្ស សាខាភង្គំ ខាទន្តិ, អាវិលានិ ច បានីយានិ បិវតិ, ឱគាហា ចស្ស ឱតិណ្ណស្ស ហត្ថិនិយោ កាយំ ឧបនិឃំសន្តិយោ គច្ឆន្តិ. អថ ខោ តស្ស ហត្ថិនាគស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘អហំ ខោ អាកិណ្ណោ វិហរាមិ ហត្ថីហិ ហត្ថិនីហិ ហត្ថិកឡភេហិ ហត្ថិច្ឆាបេហិ, ឆិន្នគ្គានិ ចេវ តិណានិ ខាទាមិ, ឱភគ្គោភគ្គញ្ច មេ សាខាភង្គំ ខាទន្តិ, អាវិលានិ ច បានីយានិ បិវាមិ, ឱគាហា ច មេ ឱតិណ្ណស្ស ហត្ថិនិយោ កាយំ ឧបនិឃំសន្តិយោ គច្ឆន្តិ. យំនូនាហំ ឯកោវ គណស្មា វូបកដ្ឋោ វិហរេយ្យ’’ន្តិ. អថ ខោ សោ ហត្ថិនាគោ យូថា អបក្កម្ម យេន បាលិលេយ្យកំ រក្ខិតវនសណ្ឌោ ភទ្ទសាលមូលំ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា សោណ្ឌាយ ភគវតោ បានីយំ បរិភោជនីយំ ឧបដ្ឋាបេតិ, អប្បហរិតញ្ច ករោតិ. អថ ខោ តស្ស ហត្ថិនាគស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘អហំ ខោ បុព្ពេ អាកិណ្ណោ ន ផាសុ វិហាសិំ ហត្ថីហិ ហត្ថិនីហិ ហត្ថិកឡភេហិ ហត្ថិច្ឆាបេហិ, ឆិន្នគ្គានិ ចេវ តិណានិ ខាទិំ, ឱភគ្គោភគ្គញ្ច មេ សាខាភង្គំ ខាទិំសុ, អាវិលានិ ច បានីយានិ អបាយិំ ឱគាហា ច មេ ឱតិណ្ណស្ស [ឱគាហញ្ចស្ស ឱតិណ្ណស្ស (ស្យា.), ឱគាហា ចស្ស ឧត្តិណ្ណស្ស (សី.)] ហត្ថិនិយោ កាយំ ឧបនិឃំសន្តិយោ អគមំសុ. សោម្ហិ ឯតរហិ ឯកោ អទុតិយោ សុខំ ផាសុ វិហរាមិ អញ្ញត្រេវ ហត្ថីហិ ហត្ថិនីហិ ហត្ថិកឡភេហិ ហត្ថិច្ឆាបេហី’’តិ.

អថ ខោ ភគវា អត្តនោ ច បវិវេកំ វិទិត្វា តស្ស ច ហត្ថិនាគស្ស ចេតសា ចេតោបរិវិតក្កមញ្ញាយ តាយំ វេលាយំ ឥមំ ឧទានំ ឧទានេសិ –

[ឧទា. ៣៥] ‘‘ឯតំ [ឯវំ (ក.)] នាគស្ស នាគេន, ឦសាទន្តស្ស ហត្ថិនោ;

សមេតិ ចិត្តំ ចិត្តេន, យទេកោ រមតី វនេ’’តិ.

អថ ខោ ភគវា បាលិលេយ្យកេ យថាភិរន្តំ វិហរិត្វា យេន សាវត្ថិ តេន ចារិកំ បក្កាមិ. អនុបុព្ពេន ចារិកំ ចរមានោ យេន សាវត្ថិ តទវសរិ. តត្រ សុទំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. អថ ខោ កោសម្ពកា ឧបាសកា – ‘‘ឥមេ ខោ អយ្យា កោសម្ពកា ភិក្ខូ ពហុនោ អម្ហាកំ អនត្ថស្ស ការកា. ឥមេហិ ឧព្ពាឡ្ហោ ភគវា បក្កន្តោ. ហន្ទ មយំ អយ្យេ កោសម្ពកេ ភិក្ខូ នេវ អភិវាទេយ្យាម, ន បច្ចុដ្ឋេយ្យាម, ន អញ្ជលិកម្មំ សាមីចិកម្មំ ករេយ្យាម, ន សក្ករេយ្យាម, ន គរុំ ករេយ្យាម, ន មានេយ្យាម, ន ភជេយ្យាម, ន បូជេយ្យាម, ឧបគតានម្បិ បិណ្ឌកំ ន ទជ្ជេយ្យាម – ឯវំ ឥមេ អម្ហេហិ អសក្ករិយមានា អគរុករិយមានា អមានិយមានា អភជិយមានា អបូជិយមានា អសក្ការបកតា បក្កមិស្សន្តិ វា វិព្ភមិស្សន្តិ វា ភគវន្តំ វា បសាទេស្សន្តី’’តិ. អថ ខោ កោសម្ពកា ឧបាសកា កោសម្ពកេ ភិក្ខូ នេវ អភិវាទេសុំ, ន បច្ចុដ្ឋេសុំ, ន អញ្ជលិកម្មំ សាមីចិកម្មំ អកំសុ, ន សក្ករិំសុ, ន គរុំ ករិំសុ, ន មានេសុំ, ន ភជេសុំ ន បូជេសុំ, ឧបគតានម្បិ បិណ្ឌកំ ន អទំសុ. អថ ខោ កោសម្ពកា ភិក្ខូ កោសម្ពកេហិ ឧបាសកេហិ អសក្ករិយមានា អគរុករិយមានា អមានិយមានា អភជិយមានា អបូជិយមានា អសក្ការបកតា ឯវមាហំសុ – ‘‘ហន្ទ មយំ, អាវុសោ, សាវត្ថិំ គន្ត្វា ភគវតោ សន្តិកេ ឥមំ អធិករណំ វូបសមេយ្យាមា’’តិ.

បាលិលេយ្យកគមនកថា និដ្ឋិតា.