១០. ចោទកចុទិតកបដិសំយុត្តកថា

៤០១. ‘‘អធម្មចោទកស្ស, ភន្តេ, ភិក្ខុនោ កតីហាការេហិ វិប្បដិសារោ ឧបទហាតព្ពោ’’តិ? ‘‘អធម្មចោទកស្ស, ឧបាលិ, ភិក្ខុនោ បញ្ចហាការេហិ វិប្បដិសារោ ឧបទហាតព្ពោ – អកាលេនាយស្មា ចោទេសិ, នោ កាលេន, អលំ តេ វិប្បដិសារាយ; អភូតេនាយស្មា ចោទេសិ, នោ ភូតេន, អលំ តេ វិប្បដិសារាយ; ផរុសេនាយស្មា ចោទេសិ, នោ សណ្ហេន, អលំ តេ វិប្បដិសារាយ; អនត្ថសំហិតេនាយស្មា ចោទេសិ, នោ អត្ថសំហិតេន, អលំ តេ វិប្បដិសារាយ; ទោសន្តរោ អាយស្មា ចោទេសិ, នោ មេត្តចិត្តោ, អលំ តេ វិប្បដិសារាយាតិ. អធម្មចោទកស្ស, ឧបាលិ, ភិក្ខុនោ ឥមេហិ បញ្ចហាការេហិ វិប្បដិសារោ ឧបទហាតព្ពោ. តំ កិស្ស ហេតុ? យថា ន អញ្ញោបិ ភិក្ខុ អភូតេន ចោទេតព្ពំ មញ្ញេយ្យា’’តិ.

‘‘អធម្មចុទិតស្ស បន, ភន្តេ, ភិក្ខុនោ កតិហាការេហិ អវិប្បដិសារោ ឧបទហាតព្ពោ’’តិ? ‘‘អធម្មចុទិតស្ស, ឧបាលិ, ភិក្ខុនោ បញ្ចហាការេហិ អវិប្បដិសារោ ឧបទហាតព្ពោ – អកាលេនាយស្មា ចុទិតោ, នោ កាលេន, អលំ តេ អវិប្បដិសារាយ; អភូតេនាយស្មា ចុទិតោ, នោ ភូតេន, អលំ តេ អវិប្បដិសារាយ; ផរុសេនាយស្មា ចុទិតោ, នោ សណ្ហេន, អលំ តេ អវិប្បដិសារាយ; អនត្ថសំហិតេនាយស្មា ចុទិតោ, នោ អត្ថសំហិតេន, អលំ តេ អវិប្បដិសារាយ; ទោសន្តរេនាយស្មា ចុទិតោ, នោ មេត្តចិត្តេន, អលំ តេ អវិប្បដិសារាយាតិ. អធម្មចុទិតស្ស, ឧបាលិ, ភិក្ខុនោ ឥមេហិ បញ្ចហាការេហិ អវិប្បដិសារោ ឧបទហាតព្ពោ’’តិ.

‘‘ធម្មចោទកស្ស, ភន្តេ, ភិក្ខុនោ កតិហាការេហិ អវិប្បដិសារោ ឧបទហាតព្ពោ’’តិ? ‘‘ធម្មចោទកស្ស, ឧបាលិ, ភិក្ខុនោ បញ្ចហាការេហិ អវិប្បដិសារោ ឧបទហាតព្ពោ – កាលេនាយស្មា ចោទេសិ, នោ អកាលេន, អលំ តេ អវិប្បដិសារាយ; ភូតេនាយស្មា ចោទេសិ, នោ អភូតេន, អលំ តេ អវិប្បដិសារាយ; សណ្ហេនាយស្មា ចោទេសិ, នោ ផរុសេន, អលំ តេ អវិប្បដិសារាយ; អត្ថសំហិតេនាយស្មា ចោទេសិ, នោ អនត្ថសំហិតេន, អលំ តេ អវិប្បដិសារាយ; មេត្តចិត្តោ អាយស្មា ចោទេសិ, នោ ទោសន្តរោ, អលំ តេ អវិប្បដិសារាយាតិ. ធម្មចោទកស្ស, ឧបាលិ, ភិក្ខុនោ ឥមេហិ បញ្ចហាការេហិ អវិប្បដិសារោ ឧបទហាតព្ពោ. តំ កិស្ស ហេតុ? យថា អញ្ញោបិ ភិក្ខុ ភូតេន ចោទេតព្ពំ មញ្ញេយ្យា’’តិ.

‘‘ធម្មចុទិតស្ស បន, ភន្តេ, ភិក្ខុនោ កតិហាការេហិ វិប្បដិសារោ ឧបទហាតព្ពោ’’តិ? ‘‘ធម្មចុទិតស្ស, ឧបាលិ, ភិក្ខុនោ បញ្ចហាការេហិ វិប្បដិសារោ ឧបទហាតព្ពោ – កាលេនាយស្មា ចុទិតោ, នោ អកាលេន, អលំ តេ វិប្បដិសារាយ; ភូតេនាយស្មា ចុទិតោ, នោ អភូតេន, អលំ តេ វិប្បដិសារាយ; សណ្ហេនាយស្មា ចុទិតោ, នោ ផរុសេន, អលំ តេ វិប្បដិសារាយ; អត្ថសំហិតេនាយស្មា ចុទិតោ, នោ អនត្ថសំហិតេន, អលំ តេ វិប្បដិសារាយ; មេត្តចិត្តេនាយស្មា ចុទិតោ, នោ ទោសន្តរេន, អលំ តេ វិប្បដិសារាយាតិ. ធម្មចុទិតស្ស, ឧបាលិ, ភិក្ខុនោ ឥមេហិ បញ្ចហាការេហិ វិប្បដិសារោ ឧបទហាតព្ពោ’’តិ.

[បរិ. ៤៣៨] ‘‘ចោទកេន, ភន្តេ, ភិក្ខុនា បរំ ចោទេតុកាមេន កតិ ធម្មេ អជ្ឈត្តំ មនសិ ករិត្វា បរោ ចោទេតព្ពោ’’តិ? ‘‘ចោទកេនុបាលិ, ភិក្ខុនា បរំ ចោទេតុកាមេន បញ្ច ធម្មេ អជ្ឈត្តំ មនសិ ករិត្វា បរោ ចោទេតព្ពោ – ការុញ្ញតា, ហិតេសិតា, អនុកម្បិតា, [អនុកម្បតា (ក.)] អាបត្តិវុដ្ឋានតា, វិនយបុរេក្ខារតាតិ. ចោទកេនុបាលិ, ភិក្ខុនា បរំ ចោទេតុកាមេន ឥមេ បញ្ច ធម្មេ អជ្ឈត្តំ មនសិ ករិត្វា បរោ ចោទេតព្ពោ’’តិ.

‘‘ចុទិតេន បន, ភន្តេ, ភិក្ខុនា កតិសុ ធម្មេសុ បតិដ្ឋាតព្ព’’ន្តិ? ‘‘ចុទិតេនុបាលិ, ភិក្ខុនា ទ្វីសុ ធម្មេសុ បតិដ្ឋាតព្ពំ – សច្ចេ ច អកុប្បេ ចា’’តិ.

ទុតិយភាណវារោ និដ្ឋិតោ.

បាតិមោក្ខដ្ឋបនក្ខន្ធកោ នវមោ.

ឥមម្ហិ ខន្ធកេ វត្ថូ តិំស.

តស្សុទ្ទានំ –

ឧបោសថេ យាវតិកំ, បាបភិក្ខុ ន និក្ខមិ;

មោគ្គល្លានេន និច្ឆុទ្ធោ, អច្ឆេរា ជិនសាសនេ.

និន្នោនុបុព្ពសិក្ខា ច, ឋិតធម្មោ នាតិក្កម្ម;

កុណបុក្ខិបតិ សង្ឃោ, សវន្តិយោ ជហន្តិ ច.

សវន្តិ បរិនិព្ពន្តិ, ឯករស វិមុត្តិ ច;

ពហុ ធម្មវិនយោបិ, ភូតដ្ឋារិយបុគ្គលា.

សមុទ្ទំ ឧបមំ កត្វា, វាចេសិ [ឋាបេសិ (ក.)] សាសនេ គុណំ;

ឧបោសថេ បាតិមោក្ខំ, ន អម្ហេ កោចិ ជានាតិ.

បដិកច្ចេវ ឧជ្ឈន្តិ, ឯកោ ទ្វេ តីណិ ចត្តារិ;

បញ្ច ឆ សត្ត អដ្ឋានិ, នវា ច ទសមានិ ច.

សីល-អាចារ-ទិដ្ឋិ ច, អាជីវំ ចតុភាគិកេ;

បារាជិកញ្ច សង្ឃាទិ, បាចិត្តិ បាដិទេសនិ.

ទុក្កដំ បញ្ចភាគេសុ, សីលាចារវិបត្តិ ច;

អកតាយ កតាយ ច, ឆភាគេសុ យថាវិធិ.

បារាជិកញ្ច សង្ឃាទិ, ថុល្លំ បាចិត្តិយេន ច;

បាដិទេសនិយញ្ចេវ, ទុក្កដញ្ច ទុព្ភាសិតំ.

សីលាចារវិបត្តិ ច, ទិដ្ឋិអាជីវវិបត្តិ;

យា ច អដ្ឋា កតាកតេ, តេនេតា សីលាចារទិដ្ឋិយា.

អកតាយ កតាយាបិ, កតាកតាយមេវ ច;

ឯវំ នវវិធា វុត្តា, យថាភូតេន ញាយតោ.

បារាជិកោ វិប្បកតា, បច្ចក្ខាតោ តថេវ ច;

ឧបេតិ បច្ចាទិយតិ, បច្ចាទានកថា ច យា.

សីលាចារវិបត្តិ ច, តថា ទិដ្ឋិវិបត្តិយា;

ទិដ្ឋសុតបរិសង្កិតំ, ទសធា តំ វិជានាថ.

ភិក្ខុ វិបស្សតិ ភិក្ខុំ, អញ្ញោ ចារោចយាតិ តំ;

សោ យេវ តស្ស អក្ខាតិ [វិបស្សញ្ញោ ចារោចតិ; តំ សុទ្ធេវ តស្ស អក្ខាតិ (ក.)], បាតិមោក្ខំ ឋបេតិ សោ.

វុដ្ឋាតិ អន្តរាយេន, រាជចោរគ្គុទកា ច;

មនុស្សអមនុស្សា ច, វាឡសរីសបា ជីវិព្រហ្មំ.

ទសន្នមញ្ញតរេន, តស្មិំ អញ្ញតរេសុ វា;

ធម្មិកាធម្មិកា ចេវ, យថា មគ្គេន ជានាថ.

កាលភូតត្ថសំហិតំ, លភិស្សាមិ ភវិស្សតិ;

កាយវាចសិកា មេត្តា, ពាហុសច្ចំ ឧភយានិ.

កាលភូតេន សណ្ហេន, អត្ថមេត្តេន ចោទយេ;

វិប្បដិសារធម្មេន, តថា វាចា [តថេវាបិ (ស្យា.)] វិនោទយេ.

ធម្មចោទចុទិតស្ស, វិនោទេតិ វិប្បដិសារោ;

ករុណា ហិតានុកម្បិ, វុដ្ឋានបុរេក្ខារតោ.

ចោទកស្ស បដិបត្តិ, សម្ពុទ្ធេន បកាសិតា;

សច្ចេ ចេវ អកុប្បេ ច, ចុទិតស្សេវ ធម្មតាតិ.

បាតិមោក្ខដ្ឋបនក្ខន្ធកំ និដ្ឋិតំ.