៥. ភត្តគ្គវត្តកថា
៣៦៣. តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ទុន្និវត្ថា ទុប្បារុតា អនាកប្បសម្បន្នា ភត្តគ្គំ គច្ឆន្តិ, វោក្កម្មបិ ថេរានំ ភិក្ខូនំ បុរតោ បុរតោ គច្ឆន្តិ, ថេរេបិ ភិក្ខូ អនុបខជ្ជ និសីទន្តិ, នវេបិ ភិក្ខូ អាសនេន បដិពាហន្តិ, សង្ឃាដិម្បិ ឱត្ថរិត្វា អន្តរឃរេ និសីទន្តិ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ទុន្និវត្ថា ទុប្បារុតា អនាកប្បសម្បន្នា ភត្តគ្គំ គច្ឆិស្សន្តិ, វោក្កម្មបិ ថេរានំ ភិក្ខូនំ បុរតោ បុរតោ គច្ឆិស្សន្តិ, ថេរេបិ ភិក្ខូ អនុបខជ្ជ និសីទិស្សន្តិ, នវេបិ ភិក្ខូ អាសនេនបិ បដិពាហិស្សន្តិ, សង្ឃាដិម្បិ ឱត្ថរិត្វា អន្តរឃរេ និសីទិស្សន្តី’’តិ! អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ… ‘‘សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ទុន្និវត្ថា ទុប្បារុតា អនាកប្បសម្បន្នា ភត្តគ្គំ គច្ឆន្តិ, វោក្កម្មបិ ថេរានំ ភិក្ខូនំ បុរតោ បុរតោ គច្ឆន្តិ, ថេរេបិ ភិក្ខូ អនុបខជ្ជ និសីទន្តិ, នវេបិ ភិក្ខូ អាសនេន បដិពាហន្តិ, សង្ឃាដិម្បិ ឱត្ថរិត្វា អន្តរឃរេ និសីទន្តី’’តិ? ‘‘សច្ចំ ភគវា’’តិ…បេ… វិគរហិត្វា…បេ… ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ –
៣៦៤. ‘‘តេន ហិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូនំ ភត្តគ្គវត្តំ បញ្ញបេស្សាមិ យថា ភិក្ខូហិ ភត្តគ្គេ សម្មា វត្តិតព្ពំ. សចេ អារាមេ កាលោ អារោចិតោ ហោតិ, តិមណ្ឌលំ បដិច្ឆាទេន្តេន បរិមណ្ឌលំ និវាសេត្វា កាយពន្ធនំ ពន្ធិត្វា សគុណំ កត្វា សង្ឃាដិយោ បារុបិត្វា គណ្ឋិកំ បដិមុញ្ចិត្វា ធោវិត្វា បត្តំ គហេត្វា សាធុកំ អតរមានេន គាមោ បវិសិតព្ពោ.
‘‘ន វោក្កម្ម ថេរានំ ភិក្ខូនំ បុរតោ បុរតោ គន្តព្ពំ. សុប្បដិច្ឆន្នេន អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. សុសំវុតេន អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ឱក្ខិត្តចក្ខុនា អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ន ឧក្ខិត្តកាយ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ន ឧជ្ជគ្ឃិកាយ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. អប្បសទ្ទេន អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ន កាយប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ន ពាហុប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ន សីសប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ន ខម្ភកតេន អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ន ឱគុណ្ឋិតេន អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ន ឧក្កុដិកាយ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ.
‘‘សុប្បដិច្ឆន្នេន អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ. សុសំវុតេន អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ. ឱក្ខិត្តចក្ខុនា អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ. ន ឧក្ខិត្តកាយ អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ ន ឧជ្ជគ្ឃិកាយ អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ, អប្បសទ្ទេន អន្តរឃរេ និសីទិតព្ព. ន កាយប្បចាលកំ អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ. ន ពាហុប្បចាលកំ អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ. ន សីសប្បចាលកំ អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ. ន ខម្ភកតេន អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ. ន ឱគុណ្ឋិតេន អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ. ន បល្លត្ថិកាយ អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ. ន ថេរេ ភិក្ខូ អនុបខជ្ជ និសីទិតព្ពំ. ន នវា ភិក្ខូ អាសនេន បដិពាហិតព្ពា. ន សង្ឃាដិំ ឱត្ថរិត្វា អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ.
‘‘ឧទកេ ទិយ្យមានេ ឧភោហិ ហត្ថេហិ បត្តំ បដិគ្គហេត្វា ឧទកំ បដិគ្គហេតព្ពំ. នីចំ កត្វា សាធុកំ អប្បដិឃំសន្តេន បត្តោ ធោវិតព្ពោ. សចេ ឧទកប្បដិគ្គាហកោ ហោតិ, នីចំ កត្វា ឧទកប្បដិគ្គហេ ឧទកំ អាសិញ្ចិតព្ពំ – មា ឧទកប្បដិគ្គាហកោ ឧទកេន ឱសិញ្ចិ [ឱសិញ្ចិយ្យី (ក.)], មា សាមន្តា ភិក្ខូ ឧទកេន ឱសិញ្ចិំសុ [ឱសិញ្ចិយ្យិំសុ (ក.)], មា សង្ឃាដិ ឧទកេន ឱសិញ្ចីតិ. សចេ ឧទកប្បដិគ្គាហកោ ន ហោតិ, នីចំ កត្វា ឆមាយ ឧទកំ អាសិញ្ចិតព្ពំ – មា សាមន្តា ភិក្ខូ ឧទកេន ឱសិញ្ចិំសុ, មា សង្ឃាដិ ឧទកេន ឱសិញ្ចីតិ.
‘‘ឱទនេ ទិយ្យមានេ ឧភោហិ ហត្ថេហិ បត្តំ បដិគ្គហេត្វា ឱទនោ បដិគ្គហេតព្ពោ, សូបស្ស ឱកាសោ កាតព្ពោ. សចេ ហោតិ សប្បិ វា តេលំ វា ឧត្តរិភង្គំ វា, ថេរេន វត្តព្ពោ – ‘សព្ពេសំ សមកំ សម្បាទេហី’តិ. សក្កច្ចំ បិណ្ឌបាតោ បដិគ្គហេតព្ពោ. បត្តសញ្ញិនា បិណ្ឌបាតោ បដិគ្គហេតព្ពោ. សមសូបកោ បិណ្ឌបាតោ បដិគ្គហេតព្ពោ. សមតិត្តិកោ បិណ្ឌបាតោ បដិគ្គហេតព្ពោ.
‘‘ន តាវ ថេរេន ភុញ្ជិតព្ពំ យាវ ន សព្ពេសំ ឱទនោ សម្បត្តោ ហោតិ. សក្កច្ចំ បិណ្ឌបាតោ ភុញ្ជិតព្ពោ. បត្តសញ្ញិនា បិណ្ឌបាតោ ភុញ្ជិតព្ពោ. សបទានំ បិណ្ឌបាតោ ភុញ្ជិតព្ពោ. សមសូបកោ បិណ្ឌបាតោ ភុញ្ជិតព្ពោ. ន ថូបកតោ ឱមទ្ទិត្វា បិណ្ឌិបាតោ ភុញ្ជិតព្ពោ. ន សូបំ វា ព្យញ្ជនំ វា ឱទនេន បដិច្ឆាទេតព្ពំ ភិយ្យោកម្យតំ ឧបាទាយ. ន សូបំ វា ឱទនំ វា អគិលានេន អត្តនោ អត្ថាយ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិតព្ពំ. ន ឧជ្ឈានសញ្ញិនា បរេសំ បត្តោ ឱលោកេតព្ពោ. នាតិមហន្តោ កពឡោ កាតព្ពោ. បរិមណ្ឌលោ អាលោបោ កាតព្ពោ. ន អនាហដេ កពឡេ មុខទ្វារំ វិវរិតព្ពំ. ន ភុញ្ជមានេន សព្ពោ ហត្ថោ មុខេ បក្ខិបិតព្ពោ. ន សកពឡេន មុខេន ព្យាហរិតព្ពំ. ន បិណ្ឌុក្ខេបកំ ភុញ្ជិតព្ពំ. ន កពឡាវច្ឆេទកំ ភុញ្ជិតព្ពំ. ន អវគណ្ឌការកំ ភុញ្ជិតព្ពំ. ន ហត្ថនិទ្ធុនកំ ភុញ្ជិតព្ពំ. ន សិត្ថាវការកំ ភុញ្ជិតព្ពំ. ន ជិវ្ហានិច្ឆារកំ ភុញ្ជិតព្ពំ. ន ចបុចបុការកំ ភុញ្ជិតព្ពំ. ន សុរុសុរុការកំ ភុញ្ជិតព្ពំ. ន ហត្ថនិល្លេហកំ ភុញ្ជិតព្ពំ. ន បត្តនិល្លេហកំ ភុញ្ជិតព្ពំ. ន ឱដ្ឋនិល្លេហកំ ភុញ្ជិតព្ពំ.
‘‘ន សាមិសេន ហត្ថេន បានីយថាលកោ បដិគ្គហេតព្ពោ. ន តាវ ថេរេន ឧទកំ បដិគ្គហេតព្ពំ យាវ ន សព្ពេវ ភុត្តាវិនោ ហោន្តិ. ឧទកេ ទិយ្យមានេ ឧភោហិ ហត្ថេហិ បត្តំ បដិគ្គហេត្វា ឧទកំ បដិគ្គហេតព្ពំ. នីចំ កត្វា សាធុកំ អប្បដិឃំសន្តេន បត្តោ ធោវិតព្ពោ. សចេ ឧទកប្បដិគ្គាហកោ ហោតិ, នីចំ កត្វា ឧទកប្បដិគ្គហេ ឧទកំ អាសិញ្ចិតព្ពំ – មា ឧទកប្បដិគ្គាហកោ ឧទកេន ឱសិញ្ចិ, មា សាមន្តា ភិក្ខូ ឧទកេន ឱសិញ្ចិំសុ, មា សង្ឃាដិ ឧទកេន ឱសិញ្ចីតិ. សចេ ឧទកប្បដិគ្គាហកោ ន ហោតិ, នីចំ កត្វា ឆមាយ ឧទកំ អាសិញ្ចិតព្ពំ – មា សាមន្តា ភិក្ខូ ឧទកេន ឱសិញ្ចិំសុ, មា សង្ឃាដិ ឧទកេន ឱសិញ្ចីតិ. ន សសិត្ថកំ បត្តធោវនំ អន្តរឃរេ ឆឌ្ឌេតព្ពំ.
‘‘និវត្តន្តេន នវកេហិ ភិក្ខូហិ បឋមតរំ និវត្តិតព្ពំ. បច្ឆា ថេរេហិ សុប្បដិច្ឆន្នេន អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. សុសំវុតេន អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ឱក្ខិត្តចក្ខុនា អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ន ឧក្ខិត្តកាយ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ន ឧជ្ជគ្ឃិកាយ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. អប្បសទ្ទេន អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ន កាយប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ន ពាហុប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ន សីសប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ន ខម្ភកតេន អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ន ឱគុណ្ឋិតេន អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ន ឧក្កុដិកាយ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ. ឥទំ ខោ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូនំ ភត្តគ្គវត្តំ យថា ភិក្ខូហិ ភត្តគ្គេ សម្មា វត្តិតព្ព’’ន្តិ.
បឋមភាណវារោ និដ្ឋិតោ.