៧. អាវដ្ដហារសម្បាតវិភាវនា
៦៩. យេន យេន ចតុព្យូហហារសម្បាតេន និរុត្យាធិប្បាយនិទានបុព្ពាបរានុសន្ធយោ វិភត្តា, សោ ចតុព្យូហហារសម្បាតោ បរិបុណ្ណោ, ‘‘កតមោ អាវដ្ដហារសម្បាតោ’’តិ បុច្ឆិតព្ពត្តា ‘‘តត្ថ កតមោ អាវដ្ដោ ហារសម្បាតោ’’តិអាទិ វុត្តំ. តត្ថ កតមោ សំវណ្ណនាវិសេសោ អាវដ្ដហារសម្បាតោ នាមាតិ បុច្ឆតិ.
‘‘កតមេ សុត្តត្ថា កថំ អាវដ្ដេតព្ពា’’តិ បុច្ឆិតព្ពត្តា ‘‘តស្មា’’តិអាទិ វុត្តំ. នេក្ខម្មសង្កប្បសង្ខាតសម្មាសង្កប្បពហុលោ កសិណាទិវសេន, អវិហិំសាសង្កប្បសង្ខាតសម្មាសង្កប្បពហុលោ មេត្តាទិវសេន អធិគតាយ ចិត្តេកគ្គតាយ ចិត្តំ ឋបេន្តោ សំកិលេសតោ រក្ខិតចិត្តោ នាម ហោតិ, ‘‘តស្មា រក្ខិតចិត្តស្ស, សម្មាសង្កប្បគោចរោ’’តិ ឥមិនា រក្ខិតចិត្តេ វុត្តេ សតិ យា ឯកគ្គតា អាវដ្ដេតព្ពា, សា អយំ ឯកគ្គតា សមថោ. ‘‘សម្មាទិដ្ឋិបុរេក្ខារោ’’តិ ឥមិនា សម្មាទិដ្ឋិបុរេក្ខារេ វុត្តេ សតិ យា បញ្ញា អាវដ្ដេតព្ពា, សា អយំ បញ្ញា វិបស្សនា. ‘‘ញត្វាន ឧទយព្ពយ’’ន្តិ ឥមិនា ឧទយព្ពយញាណសមន្នាគតេ វុត្តេ សតិ យា ទុក្ខបរិជាននា អាវដ្ដេតព្ពា, សា អយំ ទុក្ខបរិជាននា ទុក្ខបរិញ្ញា. ‘‘ថិនមិទ្ធាភិភូ ភិក្ខូ’’តិ ឥមិនា បុគ្គលាធិដ្ឋានេន យំ ថិនមិទ្ធាភិភវនំ វុត្តំ, ឥទំ ថិនមិទ្ធាភិភវនំ សមុទយប្បហានំ. ‘‘សម្មា ទុគ្គតិយោ ជហេ’’តិ ឥមិនា យោ សព្ពទុគ្គតិជហនសង្ខាតោ អនុប្បាទោ វុត្តោ, សោ អយំ អនុប្បាទោ និរោធោ. ឥតិ ទុក្ខបរិញ្ញាយ បរិញ្ញេតព្ពំ ទុក្ខសច្ចំ អាវដ្ដេតព្ពំ, សមុទយប្បហានេន បហាតព្ពំ សមុទយសច្ចំ អាវដ្ដេតព្ពំ, និរោធេន និរោធសច្ចំ អាវដ្ដេតព្ពំ, សមថវិបស្សនាហិ មគ្គសច្ចំ អាវដ្ដេតព្ពន្តិ ឥមានិ ចត្តារិ សច្ចានិ អាវដ្ដេតព្ពានីតិ.
‘‘ឯត្តកោវ អាវដ្ដោ ហារសម្បាតោ បរិបុណ្ណោ’’តិ វត្តព្ពត្តា ‘‘និយុត្តោ អាវដ្ដោ ហារសម្បាតោ’’តិ វុត្តំ. យេន យេន សំវណ្ណនាវិសេសភូតេន អាវដ្ដហារសម្បាតេន សមថាទយោ អាវដ្ដេតព្ពា, សោ សោ សំវណ្ណនាវិសេសភូតោ អាវដ្ដហារសម្បាតោ និយុត្តោ យថារហំ និទ្ធារេត្វា យុជ្ជិតព្ពោតិ អត្ថោ គហេតព្ពោតិ.
ឥតិ អាវដ្ដហារសម្បាតេ សត្តិពលានុរូបា រចិតា
វិភាវនា និដ្ឋិតា.
បណ្ឌិតេហិ បន…បេ… គហេតព្ពោតិ.