៤. បទដ្ឋានហារសម្បាតវិភាវនា

៦៦. យេន យេន យុត្តិហារសម្បាតេន សុត្តប្បទេសត្ថានំ យុត្តិភាវោ អាចរិយេន វិភាវិតោ, អម្ហេហិ ច ញាតោ, សោ យុត្តិហារសម្បាតោ បរិបុណ្ណោ, ‘‘កតមោ បទដ្ឋានហារសម្បាតោ’’តិ បុច្ឆិតព្ពត្តា ‘‘តត្ថ កតមោ បទដ្ឋានោ ហារសម្បាតោ’’តិ បុច្ឆតិ.

បុច្ឆិត្វា យស្មិំ សុត្តប្បទេសេ វុត្តានិ បទដ្ឋានានិ នីហរិតានិ, តំ សុត្តប្បទេសំ នីហរិតុំ ‘‘តស្មា រក្ខិតចិត្តស្ស, សម្មាសង្កប្បគោចរោតិ គាថា’’តិ វុត្តា. គាថាត្ថោ វុត្តោវ. ‘‘កតមេ គាថាត្ថា កតមេសំ ធម្មានំ បទដ្ឋានានី’’តិ បុច្ឆិតព្ពត្តា ‘‘តស្មា រក្ខិតចិត្តស្សា’’តិអាទិ វុត្តំ. ‘‘តស្មា រក្ខិតចិត្តស្សា’’តិ សុត្តប្បទេសស្ស អត្ថភូតា ឥន្ទ្រិយេសុ គុត្តទ្វារតា តិណ្ណំ សុចរិតានំ បទដ្ឋានំ នាម សុចរិតបារិបូរិយា អាសន្នការណត្តា. ‘‘សម្មាសង្កប្បគោចរោ’’តិ សុត្តប្បទេសស្ស អត្ថភូតា នេក្ខម្មសង្កប្បាទយោ សម្មាសង្កប្បា សមថស្ស បទដ្ឋានំ នាម កាមច្ឆន្ទអាទិនីវរណវិក្ខម្ភនស្ស អាសន្នការណត្តា. ‘‘សម្មាទិដ្ឋិបុរេក្ខារោ’’តិ សុត្តប្បទេសស្ស អត្ថភូតា កម្មស្សកតាសម្មាទិដ្ឋិ ច សប្បច្ចយនាមរូបទស្សនសម្មាទិដ្ឋិ ច វិបស្សនាយ បទដ្ឋានំ នាម អនិច្ចានុបស្សនាទីនំ វិសេសការណត្តា. ‘‘ញត្វាន ឧទយព្ពយ’’ន្តិ សុត្តប្បទេសស្ស អត្ថភូតា ឧទយព្ពយានុបស្សនាបញ្ញា ទស្សនភូមិយា បទដ្ឋានំ នាម បឋមមគ្គាធិគមស្ស អាសន្នការណត្តា. ‘‘ថិនមិទ្ធាភិភូ ភិក្ខូ’’តិ សុត្តប្បទេសស្ស អត្ថភូតំ ថិនមិទ្ធាភិភវនំ វីរិយស្ស បទដ្ឋានំ នាម អាសន្នការណត្តា. ‘‘សព្ពា ទុគ្គតិយោ ជហេ’’តិ សុត្តប្បទេសស្ស អត្ថភូតា បហាតព្ពជហនភាវនាយ អរិយមគ្គភាវនាយ បទដ្ឋានំ នាម បហាតព្ពប្បហានេន អរិយមគ្គភាវនាបារិបូរិសម្ភវតោ.

‘‘ឯត្តកោវ បទដ្ឋានហារសម្បាតោ បរិបុណ្ណោ’’តិ វត្តព្ពត្តា ‘‘និយុត្តោ បទដ្ឋានោ ហារសម្បាតោ’’តិ វុត្តំ. យេន យេន សំវណ្ណនាវិសេសភូតេន បទដ្ឋានហារសម្បាតភូតេន សុត្តប្បទេសត្ថានិ បទដ្ឋានានិ នីហរិតានិ, សោ សោ សំវណ្ណនាវិសេសភូតោ បទដ្ឋានហារសម្បាតោ និយុត្តោ យថារហំ និទ្ធារេត្វា យុជ្ជិតព្ពោតិ អត្ថោ គហេតព្ពោតិ.

ឥតិ បទដ្ឋានហារសម្បាតេ សត្តិពលានុរូបា រចិតា

វិភាវនា និដ្ឋិតា.

បណ្ឌិតេហិ បន…បេ… គហេតព្ពោតិ.