១. ពលកថាវណ្ណនា

៣៥៤. និទ្ទេសតោតិ ‘‘អដ្ឋានមេតំ អនវកាសោ’’តិអាទិនា និទ្ទិដ្ឋប្បការតោ. សោ បន យស្មា វិត្ថារោ ហោតិ, តស្មា វុត្តំ ‘‘វិត្ថារតោ’’តិ. សព្ពំ កិលេសាវរណាទិំ, តមេវ បច្ចេកំ បវត្តិអាការភេទតោ សព្ពាការំ. ‘‘សព្ព’’ន្តិ ហិ ឥទំ សរូបតោ គហណំ, ‘‘សព្ពាការតោ’’តិ បវត្តិអាការភេទតោ. ភគវា ហិ ធម្មេ ជានន្តោ តេសំ អាការភេទេ អនវសេសេត្វាវ ជានាតិ. យថាហ ‘‘សព្ពេ ធម្មា សព្ពាការតោ ពុទ្ធស្ស ភគវតោ ញាណមុខេ អាបាថំ អាគច្ឆន្តី’’តិ (មហានិ. ១៥៦; ចូឡនិ. មោឃរាជមាណវបុច្ឆានិទ្ទេស ៨៥; បដិ. ម. ៣.៥). ឧទ្ទេសតោតិ ឯកទេសតោ. ឯកទេសោ ច វិត្ថារោ ន ហោតីតិ អាហ ‘‘សង្ខេបតោ’’តិ. យថា ជានន្តីតិ សម្ពន្ធោ. ឧទ្ទេសមត្តេនបីតិ ទិដ្ឋិគតយថាភូតញាណាទិប្បភេទានំ អាសយាទីនំ ឧទ្ទេសមត្តេនបិ. តេនាហ ‘‘ឥន្ទ្រិយានំ តិក្ខមុទុភាវជាននមត្តំ សន្ធាយា’’តិ. ថេរេនាតិ អនុរុទ្ធត្ថេរេន. ឯវមេវាតិ ឧទ្ទេសតោ ឋានាទិមត្តជាននាការេនេវ. ស្វាយមត្ថោ សកវាទិនាបិ ឥច្ឆិតោយេវាតិ អាហ ‘‘កថមយំ ចោទេតព្ពោ សិយា’’តិ.

៣៥៦. សេសេសូតិ ឥន្ទ្រិយបរោបរិយត្តញាណតោ សេសេសុ. បដិក្ខេបោតិ អសាធារណតាបដិក្ខេបោ. ននុ ច សេសានំ អសាធារណតាបិ អត្ថីតិ ចោទនំ សន្ធាយាហ ‘‘ឋានា…បេ… អធិប្បាយោ’’តិ.

ពលកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.