៤. ចតុត្ថនយោ សង្គហិតេនសង្គហិតបទវណ្ណនា

១៩១. តិណ្ណំ សង្គហានន្តិ ខន្ធាយតនធាតុសង្គហានំ. សង្គហណបុព្ពំ អសង្គហណំ, អសង្គហណបុព្ពំ សង្គហណញ្ច វុច្ចមានំ សង្គហណាសង្គហណានំ បវត្តិវិសេសេន វុត្តំ ហោតីតិ អាហ ‘‘សង្គហណា…បេ… ឧទ្ទិដ្ឋា’’តិ. សង្គហាភាវកតោ អសង្គហោ សង្គហហេតុកោ សង្គហស្ស បវត្តិវិសេសោយេវ នាម ហោតីតិ អាហ ‘‘សង្គហណប្បវត្តិវិសេសវិរហេ’’តិ. កេនចិ សមុទយសច្ចាទិនា តីហិបិ សង្គហេហិ សង្គហិតេន សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នេន ធម្មវិសេសេន បុន តថេវ សង្គហិតោ សោ ឯវ សមុទយសច្ចាទិកោ ធម្មវិសេសោ សង្គហិតេន សង្គហិតោ. សង្គាហកត្តាភាវសព្ភាវា សង្គាហកភាវេន ន ឧទ្ធដា, ន អសង្គាហកត្តា ឯវ. យថា ហិ តីហិ សង្គហេហិ ន សង្គាហកា, ឯវំ ទ្វីហិ, ឯកេនបិ សង្គហេន ន សង្គាហកា ឥធ ន ឧទ្ធដា. តេហិ សង្គហិតាតិ តេហិ តីហិ សង្គហេហិ សង្គហិតា ធម្មា. យស្សាតិ យស្ស អត្តនោ សង្គាហកស្ស.

សកលវាចកេនាតិ អនវសេសំ ខន្ធាទិអត្ថំ វទន្តេន. តេន ខន្ធាទិបទេនាតិ ‘‘តេនេវ សង្គហំ គច្ឆេយ្យា’’តិ ឯត្ថ តេន ខន្ធាទិបទេនាតិ ឯវំ យោជេតព្ពំ. ឯវំ បន អយោជេត្វា ‘‘យំ អត្តនោ សង្គាហកំ សង្គណ្ហិត្វា បុន តេនេវ សង្គហំ គច្ឆេយ្យ, តំ អញ្ញំ សង្គហិតំ នាម នត្ថី’’តិ ឯវំ ន សក្កា វត្តុំ. កស្មាតិ ចេ? ន ហិ យេន សមុទយសច្ចាទិនា យំ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នំ ធម្មជាតំ ខន្ធាទិសង្គហេហិ សង្គហិតំ, តេនេវ សមុទយសច្ចាទិនា តស្ស តទវសិដ្ឋស្ស សង្ខារក្ខន្ធធម្មស្ស, ន ច តស្សេវ កេវលស្ស សមុទយសច្ចាទិកស្ស សង្គហោ បុច្ឆិតោ វិស្សជ្ជិតោតិ យោជនា, អថ ខោ តេន សង្ខារក្ខន្ធធម្មេន ផស្សាទិនា. សង្គហិតស្សាតិ សង្គហិតតាវិសិដ្ឋស្សាតិ អត្ថោ. តស្មា អត្តនោ សង្គាហកំ សកលក្ខណាទិំ សង្គណ្ហិត្វា បុន តេន ខន្ធាទិបទេន យំ សង្គហំ គច្ឆេយ្យ, តំ តាទិសំ នត្ថីតិ អត្ថោ វេទិតព្ពោ. វេទនា សទ្ទោ ច ខន្ធោ អាយតនញ្ចាតិ វេទនា វិសុំ ខន្ធោ, សទ្ទោ ច វិសុំ អាយតនន្តិ អត្ថោ. អញ្ញេន ខន្ធន្តរាទិនា. អសម្មិស្សន្តិ អព្យាកតទុក្ខសច្ចាទិ វិយ អមិស្សិតំ. ន ហិ…បេ… ឯត្ថាតិ សង្គហិតតាវិសិដ្ឋេន ធម្មេន យោ ធម្មោ សង្គហិតោ, តស្ស សង្គហិតតាវិសិដ្ឋោយេវ យោ សង្គហោ, សោ ន ឯត្ថ វារេ បុច្ឆិតោ វិស្សជ្ជិតោ ច. សង្គហោវាតិ កេវលោ សង្គហោ, ន កត្តាបេក្ខោតិ អត្ថោ. ន សង្គាហកេនាតិ ឥទំ យថាវុត្តេន អត្ថេន និវត្តិតស្ស ទស្សនំ. ន ហីតិអាទិ តំសមត្ថនំ.

ចតុត្ថនយសង្គហិតេនសង្គហិតបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.