៣. តតិយនយោ អសង្គហិតេនសង្គហិតបទវណ្ណនា

១៧៩. រូបក្ខន្ធេន ខន្ធសង្គហេន អសង្គហិតេសូតិ និទ្ធារណេ ភុម្មំ. តស្មាតិ យស្មា ឯកទេសសភាគតា សមុទាយសភាគតា ន ហោតិ, តស្មា. តេនាតិ រូបក្ខន្ធេន. តានីតិ វេទនាទិក្ខន្ធត្តយនិព្ពានានិ. យថា ច ឯកទេសវិសភាគតាយ ន សង្គហិតតា, ឯវំ ឯកទេសសភាគតាយ អសង្គហិតតាបិ នត្ថីតិ ទស្សេន្តោ ‘‘ន កេវល’’ន្តិអាទិមាហ. សង្គហិតានេវ ន ន ហោន្តីតិ យោជនា. តេតិ វេទនាទិក្ខន្ធត្តយនិព្ពានសុខុមរូបធម្មា. តេហីតិ វិញ្ញាណក្ខន្ធចក្ខាយតនាទីហិ. ន កថញ្ចិ សម្មិស្សាតិ កេនចិបិ បការេន ន សម្មិស្សាតិ អសម្មិស្សតាយ សង្គហិតត្តាភាវំ សាធេតិ. រូបក្ខន្ធេន វិយ…បេ… ន ហោតីតិ យថា រូបក្ខន្ធេន សភាគតាភាវតោ និព្ពានំ ន កេនចិបិ សង្គហណេន សង្គហិតំ, ឯវំ វិញ្ញាណក្ខន្ធចក្ខាយតនាទីហិ តំ អាយតនធាតុសង្គហេហិ សង្គហិតំ ន ហោតីតិ ខន្ធសង្គហាភាវោ បាកដោ វុត្តោវាតិ ឯវំ វុត្តំ.

ឯវរូបានន្តិ រូបក្ខន្ធវិញ្ញាណក្ខន្ធចក្ខាយតនាទីនំ. ន ហិ និព្ពានំ សន្ធាយ ‘‘រូបក្ខន្ធេន វិញ្ញាណក្ខន្ធេន ចក្ខាយតនេន យេ ធម្មា ខន្ធសង្គហេន អសង្គហិតា, អាយតនធាតុសង្គហេន សង្គហិតា’’តិ សក្កា វត្តុំ. តេន វុត្តំ ‘‘សង្គាហកត្តាភាវតោ ឯវា’’តិ. តថា ‘‘អព្យាកតេហិ ធម្មេហិ យេ ធម្មា ខន្ធសង្គហេន អសង្គហិតា, អាយតនធាតុសង្គហេន សង្គហិតា’’តិអាទិ ន សក្កា វត្តុំ តាទិសស្ស ធម្មស្ស អភាវតោតិ អាហ ‘‘សនិព្ពាន…បេ… ភាវតោវា’’តិ. អគ្គហណំ វេទិតព្ពន្តិ យោជនា. តេនាហ ‘‘ន ហី’’តិអាទិ. កញ្ចីតិ កញ្ចិ ធម្មជាតំ. តេតិ អព្យាកតធម្មាទយោ. អត្តនោតិ អព្យាកតធម្មាទិំ សន្ធាយាហ. ឯកទេសោតិ រូបក្ខន្ធាទិ. អត្តេកទេសសភាគោតិ និព្ពានំ. តញ្ហិ ធម្មាយតនធម្មធាតុបរិយាបន្នតាយ តទេកទេសសភាគោ. អសង្គហិតសង្គាហកត្តាតិ ខន្ធសង្គហេន អសង្គហិតានំ សញ្ញាក្ខន្ធាទីនំ អាយតនធាតុសង្គហេន សង្គាហកត្តាតិ អត្ថោ.

វិសភាគក្ខន្ធនិព្ពានសមុទាយត្តា ខន្ធសង្គហេន ធម្មាយតនេន ន កោចិ ធម្មោ សង្គហិតោ អត្ថីតិ យោជនា. ឯតស្សាតិ ‘‘ធម្មាយតនេន សង្គហិតា’’តិ ឯតស្ស បទស្ស ធម្មាយតនគណនេន សង្គហិតាតិ អត្ថោ. ឱឡារិករូបសម្មិស្សំ ធម្មាយតនេកទេសំ.

តតិយនយអសង្គហិតេនសង្គហិតបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.