សមុដ្ឋានសីសវណ្ណនា
២៥៧. សមុដ្ឋានកថាយ បន ករុណាសីតលភាវេន ចន្ទសទិសត្តា ‘‘ពុទ្ធចន្ទេ’’តិ វុត្តំ, កិលេសតិមិរបហានតោ ‘‘ពុទ្ធាទិច្ចេ’’តិ វុត្តំ. បិដកេ តីណិ ទេសយីតិ យស្មា តេ ទេសយន្តិ, តស្មា អង្គិរសោបិ បិដកានិ តីណិ ទេសយិ. តានិ កតមានីតិ អាហ ‘‘សុត្តន្ត’’ន្តិអាទិ. មហាគុណន្តិ មហានិសំសំ. ឯវំ នីយតិ សទ្ធម្មោ, វិនយោ យទិ តិដ្ឋតីតិ យទិ វិនយបរិយត្តិ អនន្តរហិតា តិដ្ឋតិ បវត្តតិ, ឯវំ សតិ បដិបត្តិបដិវេធសទ្ធម្មោ នីយតិ បវត្តតិ. វិនយបរិយត្តិ បន កថំ តិដ្ឋតីតិ អាហ ‘‘ឧភតោចា’’តិអាទិ. បរិវារេន គន្ថិតា តិដ្ឋន្តីតិ យោជេតព្ពំ. តស្សេវ បរិវារស្សាតិ តស្មិំយេវ បរិវារេ.
និយតកតន្តិ កតនិយតំ, និយមិតន្តិ អត្ថោ. អញ្ញេហិ សទ្ធិន្តិ សេសសិក្ខាបទេហិ សទ្ធិំ. អសម្ភិន្នសមុដ្ឋានានីតិ អសង្ករសមុដ្ឋានានិ.
តស្មា សិក្ខេតិ យស្មា វិនយេ សតិ សទ្ធម្មោ តិដ្ឋតិ, វិនយោ ច បរិវារេន គន្ថិតោ តិដ្ឋតិ, បរិវារេ ច សមុដ្ឋានាទីនិ ទិស្សន្តិ, តស្មា សិក្ខេយ្យ បរិវារំ, ឧគ្គណ្ហេយ្យាតិ អត្ថោ.
អាទិម្ហិ តាវ បុរិមនយេតិ ‘‘ឆន្នំ អាបត្តិសមុដ្ឋានានំ កតិហិ សមុដ្ឋានេហិ សមុដ្ឋាតីតិ ឯកេន សមុដ្ឋានេន សមុដ្ឋាតិ, កាយតោ ច ចិត្តតោ ច សមុដ្ឋាតី’’តិអាទិនា (បរិ. ១៨៧) បញ្ញត្តិវារេ សកិំ អាគតនយំ សន្ធាយេតំ វុត្តំ.
២៥៨. នានុពន្ធេ បវត្តិនិន្តិ ‘‘យា បន ភិក្ខុនី វុដ្ឋាបិតំ បវត្តិនិំ ទ្វេ វស្សានិ នានុពន្ធេយ្យា’’តិ (បាចិ. ១១១១) វុត្តសិក្ខាបទំ.
២៧០. អកតន្តិ អញ្ញេហិ អមិស្សីកតំ, និយតសមុដ្ឋានន្តិ វុត្តំ ហោតិ.