៨. ឧបស្សុតិសិក្ខាបទវណ្ណនា

៤៧១. អដ្ឋមេ សុតិសមីបន្តិ សទ្ទសមីបំ. សុយ្យតីតិ ហិ សុតិ, សទ្ទស្សេតំ អធិវចនំ. តស្ស សមីបំ ឧបស្សុតិ, សទ្ទសមីបន្តិ វុត្តំ ហោតិ. គណ្ឋិបទេសុ ច សុយ្យតីតិ សុតីតិ សទ្ទោវ វុត្តោ. យត្ថ បន ឋិតេន សក្កា ហោតិ សទ្ទំ សោតុំ, តត្ថ តិដ្ឋន្តោ សទ្ទសមីបេ ឋិតោ នាម ហោតីតិ អាហ ‘‘យត្ថ ឋត្វា’’តិអាទិ. កេចិ បន ‘‘សុណាតិ ឯត្ថាតិ សុតិ. យត្ថ ឋិតោ សុណាតិ, តស្ស ឋានស្សេតំ នាមំ. តស្ស សមីបំ ឧបស្សុតី’’តិ វទន្តិ, ឯវំ បន គយ្ហមានេ យស្មិំ ឋានេ ឋិតោ សុណាតិ, តស្ស អាសន្នេ អញ្ញស្មិំ បទេសេ តិដ្ឋតីតិ អាបជ្ជតិ. អដ្ឋកថាយញ្ច ឧបស្សុតិ-សទ្ទស្សេវ អត្ថំ ទស្សេតុំ ‘‘យត្ថ ឋត្វា សក្កា ហោតិ, តេសំ វចនំ សោតុ’’ន្តិ វុត្តំ, ន សុតិ-សទ្ទស្ស. តស្មា បុព្ពនយោវេត្ថ បសត្ថតរោ. អថ វា ឧបេច្ច សុយ្យតិ ឯត្ថាតិ ឧបស្សុតិ, ឋានំ. យំ ឋានំ ឧបគតេន សក្កា ហោតិ កថេន្តានំ សទ្ទំ សោតុំ, តត្ថាតិ ឯវមត្ថោ គហេតព្ពោ. មន្តេន្តន្តិ ភុម្មត្ថេ ឧបយោគវចនន្តិ អាហ ‘‘មន្តយមានេ’’តិ.

៤៧៣. ឯកបរិច្ឆេទានីតិ ‘‘សិយា កិរិយំ, សិយា អកិរិយ’’ន្តិ ឥមិនា នយេន ឯកបរិច្ឆេទានិ. ឥមានិ ហិ តីណិ សិក្ខាបទានិ កទាចិ កិរិយតោ សមុដ្ឋហន្តិ, កទាចិ អកិរិយតោ, ន ឯកក្ខណេយេវ កិរិយាកិរិយតោ សមុដ្ឋហន្តិ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ. ឧបសម្បន្នតា, ចោទនាធិប្បាយោ, សវនន្តិ ឥមានិ បនេត្ថ តីណិ អង្គានិ.

ឧបស្សុតិសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.