៥. អចេលកវគ្គោ

១. អចេលកសិក្ខាបទវណ្ណនា

២៧៣. អចេលកវគ្គស្ស បឋមសិក្ខាបទេ តេសន្តិ តិត្ថិយានំ. តត្ថាតិ ភាជនេ. ឥតោតិ បត្តតោ. សចេ តិត្ថិយោ វទតីតិ ‘‘បឋមមេវ មំ សន្ធាយ អភិហរិត្វា ឋបិតំ មយ្ហំ សន្តកំ ហោតិ, ឥមស្មិំ ភាជនេ អាកិរថា’’តិ វទតិ, វដ្ដតិ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ. អញ្ញតិត្ថិយតា, អជ្ឈោហរណីយតា, អជ្ឈោហរណត្ថាយ សហត្ថា អនិក្ខិត្តភាជនេ ទានន្តិ ឥមានិ បនេត្ថ តីណិ អង្គានិ.

អចេលកសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

២. ឧយ្យោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា

២៧៤. ទុតិយំ ឧត្តានត្ថមេវ. អនាចារំ អាចរិតុកាមតា, តទត្ថមេវ ឧបសម្បន្នស្ស ឧយ្យោជនា, ឯវំ ឧយ្យោជេន្តស្ស ឧបចារាតិក្កមោតិ ឥមានិ បនេត្ថ តីណិ អង្គានិ.

ឧយ្យោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៣. សភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា

២៨០. តតិយេ បិដ្ឋសង្ឃាដោតិ ទ្វារពាហាយេតំ អធិវចនំ. ខុទ្ទកំ នាម សយនិឃរំ វិត្ថារតោ បញ្ចហត្ថប្បមាណំ ហោតិ, តស្ស ច មជ្ឈិមដ្ឋានំ បិដ្ឋសង្ឃាដតោ អឌ្ឍតេយ្យហត្ថប្បមាណមេវ ហោតិ, តស្មា តាទិសេ សយនិឃរេ បិដ្ឋសង្ឃាដតោ ហត្ថបាសំ វិជហិត្វា និសិន្នោ បិដ្ឋិវំសំ អតិក្កមិត្វា និសិន្នោ នាម ហោតិ. ឯវំ និសិន្នោ ច មជ្ឈំ អតិក្កមិត្វា និសិន្នោ នាម ហោតីតិ អាហ ‘‘ឥមិនា មជ្ឈាតិក្កមំ ទស្សេតី’’តិ. យថា វា តថា វា កតស្សាតិ បិដ្ឋិវំសំ អារោបេត្វា វា អនារោបេត្វា វា កតស្ស. សចិត្តកន្តិ អនុបវិសិត្វា និសីទនចិត្តេន សចិត្តកំ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ. បរិយុដ្ឋិតរាគជាយម្បតិកានំ សន្និហិតតា, សយនិឃរតា, ទុតិយស្ស ភិក្ខុនោ អភាវោ, អនុបខជ្ជ និសីទនន្តិ ឥមានិ បនេត្ថ ចត្តារិ អង្គានិ.

សភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

២៨៤-២៨៩. ចតុត្ថបញ្ចមេសុ នត្ថិ កិញ្ចិ វត្តព្ពំ.

៦. ចារិត្តសិក្ខាបទវណ្ណនា

២៩៨. ឆដ្ឋេ បកតិវចនេនាតិ ឯត្ថ យំ ទ្វាទសហត្ថព្ភន្តរេ ឋិតេន សោតុំ សក្កា ភវេយ្យ, តំ បកតិវចនំ នាម. អាបុច្ឆិតព្ពោតិ ‘‘អហំ ឥត្ថន្នាមស្ស ឃរំ គច្ឆាមី’’តិ វា ‘‘ចារិត្តំ អាបជ្ជាមី’’តិ វា ឦទិសេន វចនេន អាបុច្ឆិតព្ពោ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ. បញ្ចន្នំ ភោជនានំ អញ្ញតរេន និមន្តនសាទិយនំ, សន្តំ ភិក្ខុំ អនាបុច្ឆនា, ភត្តិយឃរតោ អញ្ញឃរប្បវេសនំ, មជ្ឈន្ហិកានតិក្កមោ, សមយស្ស វា អាបទានំ វា អភាវោតិ ឥមានិ បនេត្ថ បញ្ច អង្គានិ.

ចារិត្តសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៧. មហានាមសិក្ខាបទវណ្ណនា

៣០៣. សត្តមេ មហានាមោ នាមាតិ អនុរុទ្ធត្ថេរស្ស ភាតា ភគវតោ ចូឡបិតុ បុត្តោ. សុទ្ធោទនោ សក្កោទនោ សុក្កោទនោ ធោតោទនោ អមិតោទនោតិ ឥមេ ហិ បញ្ច ជនា ភាតរោ. អមិតា នាម ទេវី តេសំ ភគិនី, តិស្សត្ថេរោ តស្សា បុត្តោ. តថាគតោ ច នន្ទត្ថេរោ ច សុទ្ធោទនស្ស បុត្តា, មហានាមោ ច អនុរុទ្ធត្ថេរោ ច សុក្កោទនស្ស, អានន្ទត្ថេរោ អមិតោទនស្ស. សោ ភគវតោ កនិដ្ឋោ, មហានាមោ មហល្លកតរោ សកទាគាមី អរិយសាវកោ. តេន វុត្តំ ‘‘មហានាមោ នាម…បេ… អរិយសាវកោ’’តិ.

៣០៥-៣០៦. បាឡិយំ អជ្ជណ្ហោតិ អជ្ជ ឯកទិវសន្តិ អត្ថោ, ‘‘អជ្ជនោ’’តិ វា អត្ថោ គហេតព្ពោ, នោ អម្ហាកំ. កាលំ អាហរិស្សថាតិ ស្វេ ហរិស្សថ. តតោ ចេ ឧត្តរិ សាទិយេយ្យាតិ សចេ តត្ថ រត្តីហិ វា ភេសជ្ជេហិ វា បរិច្ឆេទោ កតោ ហោតិ ‘‘ឯត្តកាយេវ វា រត្តិយោ ឯត្តកានិ វា ភេសជ្ជានិ វិញ្ញាបេតព្ពានី’’តិ, តតោ រត្តិបរិយន្តតោ វា ភេសជ្ជបរិយន្តតោ វា ឧត្តរិ វិញ្ញាបេន្តោ សាទិយេយ្យ. ‘‘ឥមេហិ តយា ភេសជ្ជេហិ បវារិតម្ហ, អម្ហាកញ្ច ឥមិនាវ ភេសជ្ជេន អត្ថោ’’តិ អាចិក្ខិត្វា វិញ្ញាបេតុម្បិ គិលានោវ លភតិ.

៣១០. យស្មា សង្ឃបវារណាយមេវាយំ វិធិ, តស្មា ‘‘យេ អត្តនោ បុគ្គលិកាយ បវារណាយ បវារិតា’’តិ វុត្តំ. សេសំ ឧត្តានមេវ. សង្ឃបវារណតា, ភេសជ្ជវិញ្ញត្តិ, អគិលានតា, បរិយន្តាតិក្កមោតិ ឥមានិ បនេត្ថ ចត្តារិ អង្គានិ.

មហានាមសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៨. ឧយ្យុត្តសេនាសិក្ខាបទវណ្ណនា

៣១១. អដ្ឋមំ ឧត្តានត្ថមេវ. ឧយ្យុត្តសេនា, ទស្សនត្ថាយ គមនំ, អនុញ្ញាតោកាសតោ អញ្ញត្រ ទស្សនំ, តថារូបបច្ចយស្ស អាបទាយ វា អភាវោតិ ឥមានិ បនេត្ថ ចត្តារិ អង្គានិ.

ឧយ្យុត្តសេនាសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៩. សេនាវាសសិក្ខាបទវណ្ណនា

៣១៧. នវមសិក្ខាបទម្បិ ឧត្តានមេវ. តិរត្តាតិក្កមោ, សេនាយ សូរិយស្ស អត្ថង្គមោ, គិលានតាទីនំ អភាវោតិ ឥមានិ បនេត្ថ តីណិ អង្គានិ.

សេនាវាសសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

១០. ឧយ្យោធិកសិក្ខាបទវណ្ណនា

៣២២. ទសមេ កតិ តេ លក្ខានិ លទ្ធានីតិ តវ សរប្បហារស្ស លក្ខណភូតា កិត្តកា ជនា តយា លទ្ធាតិ អត្ថោ, កិត្តកា តយា វិទ្ធាតិ វុត្តំ ហោតិ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ. ឧយ្យោធិកាទិទស្សនត្ថាយ គមនំ, អនុញ្ញាតោកាសតោ អញ្ញត្រ ទស្សនំ, តថារូបបច្ចយស្ស អាបទាយ វា អភាវោតិ ឥមានិ បនេត្ថ តីណិ អង្គានិ.

ឧយ្យោធិកសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

និដ្ឋិតោ អចេលកវគ្គោ បញ្ចមោ.