៨. សន្និធិការកសិក្ខាបទវណ្ណនា

២៥២-៣. អដ្ឋមេ តាទិសន្តិ អសូបព្យញ្ជនំ. យំកិញ្ចិ យាវកាលិកំ វា យាមកាលិកំ វាតិ ឯត្ថ ‘‘យាមកាលិក’’ន្តិ ឥមិនា ន កេវលំ យាវកាលិកេ ឯវ សន្និធិបច្ចយា បាចិត្តិយំ, អថ ខោ យាមកាលិកេបីតិ ទស្សេតិ. ននុ ច យាមកាលិកំ នេវ ខាទនីយេសុ អន្តោគធំ, ន ភោជនីយេសុ. តេនេវ បទភាជនីយេ ‘‘ខាទនីយំ នាម បញ្ច ភោជនានិ យាមកាលិកំ សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ ឋបេត្វា អវសេសំ ខាទនីយំ នាម. ភោជនីយំ នាម បញ្ច ភោជនានី’’តិ វុត្តំ, ‘‘យោ បន ភិក្ខុ សន្និធិការកំ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា ខាទេយ្យ វា ភុញ្ជេយ្យ វា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ ច វុត្តំ, តស្មា យាមកាលិកេ បាចិត្តិយេន ភវិតព្ពន្តិ កថំ វិញ្ញាយតីតិ? វុច្ចតេ – បទភាជនេ ខាទនីយ-សទ្ទស្ស អត្ថទស្សនត្ថំ ‘‘យាមកាលិកំ ឋបេត្វា’’តិ វុត្តំ, ន បន សន្និធិបច្ចយា អនាបត្តិទស្សនត្ថំ. ខាទិតព្ពញ្ហិ យំកិញ្ចិ ខាទនីយន្តិ អធិប្បេតំ, ន ច យាមកាលិកេសុ កិញ្ចិ ខាទិតព្ពំ អត្ថិ បាតព្យភាវតោ. តស្មា កិញ្ចាបិ យាមកាលិកំ ខាទនីយភោជនីយេហិ ន សង្គហិតំ, តថាបិ អនាបត្តិំ ទស្សេន្តេន ‘‘អនាបត្តិ យាមកាលិកំ យាមេ និទហិត្វា ភុញ្ជតី’’តិ វចនតោ យាមាតិក្កមេ សន្និធិបច្ចយា បាចិត្តិយេន ភវិតព្ពន្តិ វិញ្ញាយតិ. ‘‘យាមកាលិកេន, ភិក្ខវេ, សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ តទហុបដិគ្គហិតំ យាមេ កប្បតិ, យាមាតិក្កន្តេ ន កប្បតី’’តិ (មហាវ. ៣០៥) ឥមិនាបិ ចាយមត្ថោ សិទ្ធោ. តេនេវ ភគវតោ អធិប្បាយញ្ញូហិ អដ្ឋកថាចរិយេហិ យាមកាលិកេ បាចិត្តិយមេវ វុត្តំ.

បដិគ្គហណេតិ គហណមេវ សន្ធាយ វុត្តំ. បដិគ្គហិតមេវ ហិ តំ, បុន បដិគ្គហណកិច្ចំ នត្ថិ. តេនេវ ‘‘អជ្ឈោហរិតុកាមតាយ គណ្ហន្តស្ស បដិគ្គហណេ’’តិ វុត្តំ. មាតិកាដ្ឋកថាយំ (កង្ខា. អដ្ឋ. សន្និធិការកសិក្ខាបទវណ្ណនា) បន ‘‘អជ្ឈោហរិស្សាមីតិ គណ្ហន្តស្ស បដិគ្គហណេ’’ឥច្ចេវ វុត្តំ. យន្តិ យំ បត្តំ. សន្ទិស្សតីតិ យាគុយា ឧបរិ សន្ទិស្សតិ. តេលវណ្ណេ បត្តេ សតិបិ និស្នេហភាវេ អង្គុលិយា ឃំសន្តស្ស វណ្ណវសេនេវ លេខា បញ្ញាយតិ, តស្មា តត្ថ អនាបត្តីតិ ទស្សនត្ថំ ‘‘សា អព្ពោហារិកា’’តិ វុត្តំ. សយំ បដិគ្គហេត្វា អបរិច្ចត្តមេវ ហិ ទុតិយទិវសេ ន វដ្ដតីតិ ឯត្ថ បដិគ្គហណេ អនបេក្ខវិស្សជ្ជនេន អនុបសម្បន្នស្ស និរបេក្ខទានេន វា វិជហិតបដិគ្គហណំ បរិច្ចត្តមេវ ហោតីតិ ‘‘អបរិច្ចត្ត’’ន្តិ ឥមិនា ឧភយថាបិ អវិជហិតបដិគ្គហណមេវ វុត្តំ. តស្មា យំ បរស្ស បរិច្ចជិត្វា អទិន្នម្បិ សចេ បដិគ្គហណេ និរបេក្ខវិស្សជ្ជនេន វិជហិតបដិគ្គហណំ ហោតិ, តម្បិ ទុតិយទិវសេ វដ្ដតីតិ វេទិតព្ពំ.

យទិ ឯវំ ‘‘បត្តោ ទុទ្ធោតោ ហោតី’’តិអាទីសុ កស្មា អាបត្តិ វុត្តាតិ? ‘‘បដិគ្គហណំ អវិស្សជ្ជេត្វាវ សយំ វា អញ្ញេន វា តុច្ឆំ កត្វា ន សម្មា ធោវិត្វា និដ្ឋាបិតេ បត្តេ លគ្គម្បិ អវិជហិតបដិគ្គហណមេវ ហោតីតិ តត្ថ អាបត្តី’’តិ តីសុបិ គណ្ឋិបទេសុ វុត្តំ. កេចិ បន ‘‘សាមណេរានំ បរិច្ចជន្តីតិ ឥមស្មិំ អធិការេ ឋត្វា ‘អបរិច្ចត្តមេវា’តិ វុត្តត្តា អនុបសម្បន្នស្ស បរិច្ចត្តមេវ វដ្ដតិ, អបរិច្ចត្តំ ន វដ្ដតីតិ អាបន្នំ, តស្មា និរាលយភាវេន បដិគ្គហណេ វិជហិតេបិ អនុបសម្បន្នស្ស អបរិច្ចត្តំ ន វដ្ដតី’’តិ វទន្តិ, តំ យុត្តំ វិយ ន ទិស្សតិ. យទគ្គេន ហិ បដិគ្គហណំ វិជហតិ, តទគ្គេន សន្និធិម្បិ ន ករោតិ វិជហិតបដិគ្គហណស្ស អប្បដិគ្គហិតសទិសត្តា. បដិគ្គហេត្វា និទហិតេយេវ ច សន្និធិបច្ចយា អាបត្តិ វុត្តា. ‘‘បដិគ្គហេត្វា ឯករត្តំ វីតិនាមិតស្សេតំ អធិវចន’’ន្តិ ហិ វុត្តំ.

បាឡិយំ ‘‘សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ អាហារត្ថាយ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិអាទិនា សន្និហិតេសុ សត្តាហកាលិកយាវជីវិកេសុ បុរេភត្តម្បិ អាហារត្ថាយ អជ្ឈោហរណេបិ ទុក្កដស្ស វុត្តត្តា យាមកាលិកេបិ អាហារត្ថាយ អជ្ឈោហរណេ វិសុំ ទុក្កដេនបិ ភវិតព្ពន្តិ អាហ ‘‘អាហារត្ថាយ អជ្ឈោហរតោ ទុក្កដេន សទ្ធិំ បាចិត្តិយ’’ន្តិ. បកតិអាមិសេតិ ឱទនាទិកប្បិយាមិសេ. យាមកាលិកំ សតិ បច្ចយេ សាមិសេន មុខេន អជ្ឈោហរតោ ទ្វេតិ ហិយ្យោ បដិគ្គហិតយាមកាលិកំ អជ្ជ បុរេភត្តំ សាមិសេន មុខេន ភុញ្ជតោ សន្និហិតយាមកាលិកបច្ចយា ឯកំ បាចិត្តិយំ, សន្និហិតេន សំសដ្ឋអាមិសបច្ចយា ឯកន្តិ ទ្វេ បាចិត្តិយានិ. វិកប្បទ្វយេបីតិ សាមិសេន និរាមិសេនាតិ វុត្តវិធានទ្វយេ. ទុក្កដំ វឌ្ឍតីតិ អាហារត្ថាយ អជ្ឈោហរណបច្ចយា ទុក្កដំ វឌ្ឍតិ. ថុល្លច្ចយញ្ច ទុក្កដញ្ច វឌ្ឍតីតិ មនុស្សមំសេ ថុល្លច្ចយំ, សេសអកប្បិយមំសេសុ ទុក្កដំ វឌ្ឍតិ.

២៥៥. បដិគ្គហណបច្ចយា តាវ ទុក្កដន្តិ ឯត្ថ សន្និហិតត្តា បុរេភត្តម្បិ ទុក្កដមេវ. សតិ បច្ចយេ បន សន្និហិតម្បិ សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ ភេសជ្ជត្ថាយ គណ្ហន្តស្ស បរិភុញ្ជន្តស្ស ច អនាបត្តិយេវ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ. យាវកាលិកយាមកាលិកតា, សន្និធិភាវោ, តស្ស អជ្ឈោហរណន្តិ ឥមានិ បនេត្ថ តីណិ អង្គានិ.

សន្និធិការកសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.