ចីវរសិព្ពនកថា

ទណ្ឌកថិនេនចីវរសិព្ពនកថាយំ – តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ តត្ថ តត្ថ ខីលំ និក្ខនិត្វា សម្ពន្ធិត្វា ចីវរំ សិព្ពេន្តិ, ចីវរំ វិកណ្ណំ ហោតិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ – អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, កថិនំ កថិនរជ្ជុំ, តត្ថ តត្ថ ឱពន្ធិត្វា ចីវរំ សិព្ពេតុន្តិ. វិសមេ កថិនំ បត្ថរន្តិ, កថិនំ បរិភិជ្ជតិ…បេ… ន, ភិក្ខវេ, វិសមេ កថិនំ បត្ថរិតព្ពំ, យោ បត្ថរេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ.

ឆមាយ កថិនំ បត្ថរន្តិ, កថិនំ បំសុកិតំ ហោតិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, តិណសន្ថារកន្តិ. កថិនស្ស អន្តោ ជីរតិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, អនុវាតំ បរិភណ្ឌំ អារោបេតុន្តិ. កថិនំ នប្បហោតិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ទណ្ឌកថិនំ ពិទលកំ សលាកំ វិនន្ធនរជ្ជុំ វិនន្ធនសុត្តកំ វិនន្ធិត្វា ចីវរំ សិព្ពេតុន្តិ. សុត្តន្តរិកាយោ វិសមា ហោន្តិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, កឡិម្ភកន្តិ. សុត្តា វង្កា ហោន្តិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, មោឃសុត្តកន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ អធោតេហិ បាទេហិ កថិនំ អក្កមន្តិ, កថិនំ ទុស្សតិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ – ន, ភិក្ខវេ, អធោតេហិ បាទេហិ កថិនំ អក្កមិតព្ពំ, យោ អក្កមេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ.

តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ អល្លេហិ បាទេហិ កថិនំ អក្កមន្តិ, កថិនំ ទុស្សតិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ – ន, ភិក្ខវេ, អល្លេហិ បាទេហិ កថិនំ អក្កមិតព្ពំ, យោ អក្កមេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ.

តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ សឧបាហនា កថិនំ អក្កមន្តិ, កថិនំ ទុស្សតិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ – ន, ភិក្ខវេ, សឧបាហនេន កថិនំ អក្កមិតព្ពំ. យោ អក្កមេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ.

តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ ចីវរំ សិព្ពន្តា អង្គុលិយា បដិគ្គណ្ហន្តិ, អង្គុលិយោ ទុក្ខា ហោន្តិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ – អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, បដិគ្គហន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឧច្ចាវចេ បដិគ្គហេ ធារេន្តិ សុវណ្ណមយំ រូបិយមយំ. មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខីយន្តិ វិបាចេន្តិ ‘‘សេយ្យថាបិ គិហី កាមភោគិនោ’’តិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ – ន, ភិក្ខវេ, ឧច្ចាវចា បដិគ្គហា ធារេតព្ពា, យោ ធារេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋិមយំ…បេ… សង្ខនាភិមយន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន សូចិយោបិ សត្ថកាបិ បដិគ្គហាបិ នស្សន្តិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ – អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, អាវេសនវិត្ថកន្តិ. អាវេសនវិត្ថកេ សមាកុលា ហោន្តិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ – អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, បដិគ្គហថវិកន្តិ. អំសពទ្ធកោ ន ហោតិ…បេ… អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, អំសពទ្ធកំ ពន្ធនសុត្តកន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ អព្ភោកាសេ ចីវរំ សិព្ពន្តា សីតេនបិ ឧណ្ហេនបិ កិលមន្តិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ – អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, កថិនសាលំ កថិនមណ្ឌបន្តិ. កថិនសាលា នីចវត្ថុកា ហោតិ, ឧទកេន ឱត្ថរីយតិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ – អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ឧច្ចវត្ថុកំ កាតុន្តិ. ចយោ បរិបតតិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ចិនិតុំ តយោ ចយេ ឥដ្ឋកចយំ, សិលាចយំ, ទារុចយន្តិ. អារោហន្តា វិហញ្ញន្តិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, តយោ សោបានេ ឥដ្ឋកសោបានំ, សិលាសោបានំ, ទារុសោបានន្តិ. អារោហន្តា បរិបតន្តិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, អាលម្ពនពាហន្តិ. កថិនសាលាយ តិណចុណ្ណំ បរិបតតិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ឱគុម្ផេត្វា ឧល្លិត្តាវលិត្តំ កាតុំ សេតវណ្ណំ កាឡវណ្ណំ គេរុកបរិកម្មំ មាលាកម្មំ លតាកម្មំ មករទន្តកំ បញ្ចបដិកំ ចីវររជ្ជុន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ ចីវរំ សិព្ពេត្វា តថេវ កថិនំ ឧជ្ឈិត្វា បក្កមន្តិ, ឧន្ទូរេហិបិ ឧបចិកាហិបិ ខជ្ជតិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ – អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, កថិនំ សង្ឃរិតុន្តិ. កថិនំ បរិភិជ្ជតិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, គោឃំសិកាយ កថិនំ សង្ឃរិតុន្តិ. កថិនំ វិនិវេឋិយតិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ពន្ធនរជ្ជុន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ កុដ្ដេបិ ថម្ភេបិ កថិនំ ឧស្សាបេត្វា បក្កមន្តិ, បរិបតិត្វា កថិនំ ភិជ្ជតិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ – អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ភិត្តិខីលេ វា នាគទន្តេ វា លគ្គេតុន្តិ. អយំ ខុទ្ទកវត្ថុខន្ធកេ អាគតោ បាឡិបាឋោ.

‘‘កថិនន្តិ និស្សេណិម្បិ, តត្ថ អត្ថរិតព្ពកដសារកកិលញ្ជានំ អញ្ញតរម្បិ. កថិនរជ្ជុន្តិ យាយ ទុបដ្ដចីវរំ សិព្ពន្តា កថិនេ ចីវរំ វិពន្ធន្តិ. កថិនំ នប្បហោតីតិ ទីឃស្ស ភិក្ខុនោ បមាណេន កតំ កថិនំ ឥត្តរស្ស ភិក្ខុនោ ចីវរំ បត្ថរិយមានំ នប្បហោតិ, អន្តោយេវ ហោតិ, ទណ្ឌកេ ន បាបុណាតីតិ អត្ថោ. ទណ្ឌកថិនន្តិ តស្ស មជ្ឈេ ឥត្តរស្ស ភិក្ខុនោ បមាណេន អញ្ញំ និស្សេណិំ ពន្ធិតុំ អនុជានាមីតិ អត្ថោ. ពិទលកន្តិ ទណ្ឌកថិនប្បមាណេន កដសារកស្ស បរិយន្តេ បដិសំហរិត្វា ទុគុណករណំ. សលាកន្តិ ទុបដ្ដចីវរស្ស អន្តរេ បវេសនសលាកំ. វិនន្ធនរជ្ជុន្តិ មហានិស្សេណិយា សទ្ធិំ ខុទ្ទកនិស្សេណិំ វិនន្ធិតុំ រជ្ជុំ. វិនន្ធនសុត្តកន្តិ ខុទ្ទកនិស្សេណិយា ចីវរំ វិនន្ធិតុំ សុត្តកំ. វិនន្ធិត្វា ចីវរំ សិព្ពិតុន្តិ តេន សុត្តកេន តត្ថ ចីវរំ វិនន្ធិត្វា សិព្ពេតុំ. វិសមា ហោន្តីតិ កាចិ ខុទ្ទកា ហោន្តិ, កាចិ មហន្តា. កឡិម្ភកន្តិ បមាណសញ្ញាករណំ យំ កិញ្ចិ តាលបណ្ណាទិំ. មោឃសុត្តកន្តិ វឌ្ឍកីនំ ទារូសុ កាឡសុត្តេន វិយ ហលិទ្ទិសុត្តេន សញ្ញាករណំ. អង្គុលិយា បដិគ្គណ្ហន្តីតិ សូចិមុខំ អង្គុលិយា បដិច្ឆន្តិ. បដិគ្គហន្តិ អង្គុលិកោសកំ. អាវេសនវិត្ថកំ នាម យំ កិញ្ចិ បាតិចង្កោដកាទិ. ឧច្ចវត្ថុកន្តិ បំសុំ អាកិរិត្វា ឧច្ចវត្ថុកំ កាតុំ អនុជានាមីតិ អត្ថោ. ឱគុម្ផេត្វា ឧល្លិត្តាវលិត្តំ កាតុន្តិ ឆទនំ ឱធុនិត្វា ឃនទណ្ឌកំ កត្វា អន្តោ ចេវ ពហិ ច មត្តិកាយ លិម្បិតុន្តិ អត្ថោ. គោឃំសិកាយាតិ វេឡុំ វា រុក្ខទណ្ឌកំ វា អន្តោ កត្វា តេន សទ្ធិំ សំហរិតុន្តិ អត្ថោ. ពន្ធនរជ្ជុន្តិ តថា សំហរិតស្ស ពន្ធនរជ្ជុ’’ន្តិ អយំ អដ្ឋកថាបាឋោ (ចូឡវ. អដ្ឋ. ២៥៦).

‘‘អនុវាតំ បរិភណ្ឌន្តិ កិលញ្ជាទីសុ ករោតីតិ គណ្ឋិបទេសុ វុត្តំ. ពិទលកន្តិ ទុគុណករណសង្ខាតស្ស កិរិយាវិសេសស្ស អធិវចនំ. កស្ស ទុគុណករណំ? យេន កិលញ្ជាទិនា មហន្តំ កថិនំ អត្ថតំ, តស្ស. តញ្ហិ ទណ្ឌកថិនប្បមាណេន បរិយន្តេ សំហរិត្វា ទុគុណំ កាតព្ពំ. បដិគ្គហន្តិ អង្គុលិកញ្ចុកំ. បាតិ នាម បដិគ្គហសណ្ឋានេន កតោ ភាជនវិសេសោ. ន សម្មតីតិ នប្បហោតិ. នីចវត្ថុកំ ចិនិតុន្តិ ពហិកុដ្ដស្ស សមន្តតោ នីចវត្ថុកំ កត្វា ចិនិតុ’’ន្តិ សារត្ថទីបនិយំ (សារត្ថ. ដី. ចូឡវគ្គ ៣.២៦០-២៦២).

‘‘និស្សេណិម្បីតិ ចតូហិ ទណ្ឌេហិ ចីវរប្បមាណេន អាយតចតុរស្សំ កត្វា ពទ្ធបដលម្បិ. ឯត្ថ ហិ ចីវរកោដិយោ សមកំ ពន្ធិត្វា ចីវរំ យថាសុខំ សិព្ពន្តិ. តត្ថ អត្ថរិតព្ពន្តិ តស្សា និស្សេណិយា ឧបរិ ចីវរស្ស ឧបត្ថម្ភនត្ថាយ អត្ថរិតព្ពំ. កថិនសង្ខាតាយ និស្សេណិយា ចីវរស្ស ពន្ធនករជ្ជុ កថិនរជ្ជូតិ មជ្ឈិមបទលោបី សមាសោតិ អាហ ‘‘យាយា’’តិអាទិ. តត្ថ យស្មា ទ្វិន្នំ បដលានំ ឯកស្មិំ អធិកេ ជាតេ តត្ថ វលិយោ ហោន្តិ, តស្មា ទុបដ្ដចីវរស្ស បដលទ្វយម្បិ សមកំ កត្វា ពន្ធនករជ្ជុ កថិនរជ្ជូតិ វេទិតព្ពំ. បាឡិយំ (ចូឡវ. ២៥៦) កថិនស្ស អន្តោ ជីរតីតិ កថិនេ ពទ្ធស្ស ចីវរស្ស បរិយន្តោ ជីរតី’’តិ វិមតិវិនោទនិយំ វុត្តំ.

‘‘ពិទលកំ នាម ទិគុណករណសង្ខាតស្ស កិរិយាវិសេសស្ស អធិវចនំ. កស្ស ទិគុណករណំ? យេន កិលញ្ជាទិនា មហន្តំ កថិនំ អត្ថតំ, តស្ស. តញ្ហិ ទណ្ឌកថិនប្បមាណេន បរិយន្តេ សំហរិត្វា ទិគុណំ កាតព្ពំ, អញ្ញថា ខុទ្ទកចីវរស្ស អនុវាតបរិភណ្ឌាទិវិធានករណេ ហត្ថស្ស ឱកាសោ ន ហោតិ. សលាកាយ សតិ ទ្វិន្នំ ចីវរានំ អញ្ញតរំ ញត្វា សិព្ពិតាសិព្ពិតំ សុខំ បញ្ញាយតិ. ទណ្ឌកថិនេ កតេ ន ពហូហិ សហាយេហិ បយោជនំ. ‘អសំកុដិត្វា ចីវរំ សមំ ហោតិ, កោណាបិ សមា ហោន្តី’តិ លិខិតំ, ‘ហលិទ្ទិសុត្តេន សញ្ញាករណ’ន្តិ វុត្តត្តា ‘ហលិទ្ទិសុត្តេន ចីវរំ សិព្ពេតុម្បិ វដ្ដតី’តិ សិទ្ធំ. តត្ថ ហិ កេចិ អកប្បិយសញ្ញិនោ. បដិគ្គហោ នាម អង្គុលិកោសោ. បាតីតិ បដិគ្គហសណ្ឋានំ. បដិគ្គហថវិកន្តិ អង្គុលិកោសថវិក’’ន្តិ វជិរពុទ្ធិដីកាយំ (វជិរ. ដី. ចូឡវគ្គ ២៥៦) អាគតំ.