លសុណកថា

៤៩. លសុណកថាយំ ‘‘លសុណំ នាម មាគធក’’ន្តិ (បាចិ. ៧៩៥) បាឡិយំ អាគតំ. អដ្ឋកថាយំ (បាចិ. អដ្ឋ. ៧៩៥) បន ‘‘មាគធកន្តិ មគធេសុ ជាតំ. មគធរដ្ឋេ ជាតលសុណមេវ ហិ ឥធ លសុណន្តិ អធិប្បេតំ, តម្បិ ភណ្ឌិកលសុណមេវ, ន ឯកទ្វិតិមិញ្ជកំ. កុរុន្ទិយំ បន ‘ជាតិទេសំ អវត្វា ‘មាគធកំ នាម ភណ្ឌិកលសុណ’ន្តិ វុត្ត’’ន្តិ វុត្តំ. សចេ ទ្វេ តយោ ភណ្ឌិកេ ឯកតោយេវ សង្ខរិត្វា អជ្ឈោហរតិ, ឯកំ បាចិត្តិយំ. ភិន្ទិត្វា ឯកេកំ មិញ្ជំ ខាទន្តិយា បន បយោគគណនាយ បាចិត្តិយានិ, ឥទំ ភិក្ខុនីនំ វសេន បាចិត្តិយំ, ភិក្ខុស្ស បន ទុក្កដំ.

បលណ្ឌុកាទីនំ វណ្ណេន វា មិញ្ជាយ វា នានត្តំ វេទិតព្ពំ. វណ្ណេន តាវ បលណ្ឌុកោ នាម បណ្ឌុវណ្ណោ ហោតិ. ភញ្ជនកោ លោហិតវណ្ណោ, ហរិតកោ ហរិតវណ្ណោ, មិញ្ជាយ បន បលណ្ឌុកស្ស ឯកា មិញ្ជា ហោតិ, ភញ្ជនកស្ស ទ្វេ, ហរិតកស្ស តិស្សោ, ចាបលសុណោ អមិញ្ជកោ. អង្កុរមត្តមេវ ហិ តស្ស ហោតិ. មហាបច្ចរិយាទីសុ បន ‘‘បលណ្ឌុកស្ស តីណិ មិញ្ជានិ, ភញ្ជនកស្ស ទ្វេ, ហរិតកស្ស ឯក’’ន្តិ វុត្តំ. ឯតេ បលណ្ឌុកាទយោ សភាវេនេវ វដ្ដន្តិ, សូបសម្បាកាទីសុ បន មាគធកម្បិ វដ្ដតិ. តញ្ហិ បច្ចមានេសុ មុគ្គសូបាទីសុ វា មច្ឆមំសវិកតិយា វា តេលាទីសុ វា ពទរសាឡវាទីសុ វា អម្ពិលបាកាទីសុ វា ឧត្តរិភង្គេ វា យត្ថ កត្ថចិ អន្តមសោ យាគុបត្តេបិ បក្ខិបិតុំ វដ្ដតីតិ វុត្តំ. ‘‘សភាវេនេវាតិ សូបសម្បាកាទិំ វិនាវ. ពទរសាឡវំ នាម ពទរផលានិ សុក្ខាបេត្វា ចុណ្ណេត្វា កត្តព្ពា ខាទនីយវិកតី’’តិ សារត្ថទីបនិយំ (សារត្ថ. ដី. បាចិត្តិយ ៣.៧៩៣-៧៩៧) វុត្តំ.