១១. បញ្ចសតិកក្ខន្ធកោ

ខុទ្ទានុខុទ្ទកសិក្ខាបទកថាវណ្ណនា

៤៣៧. បញ្ចសតិកក្ខន្ធកេ បាឡិយំ ‘‘អបាវុសោ, អម្ហាកំ សត្ថារំ ជានាសី’’តិ ឥទំ ថេរោ សយំ ភគវតោ បរិនិព្ពុតភាវំ ជានន្តោបិ អត្តនា សហគតភិក្ខុបរិសាយ ញាបនត្ថមេវ, សុភទ្ទស្ស វុឌ្ឍបព្ពជិតស្ស សាសនស្ស បដិបក្ខវចនំ ភិក្ខូនំ វិញ្ញាបនត្ថញ្ច ឯវំ បុច្ឆិ. សុភទ្ទោ ហិ កុសិនារាយំ ភគវតិ អភិប្បសន្នាយ ខត្តិយាទិគហដ្ឋបរិសាយ មជ្ឈេ ភគវតោ បរិនិព្ពានំ សុត្វា ហដ្ឋបហដ្ឋោបិ ភយេន បហដ្ឋាការំ វាចាយ បកាសេតុំ ន សក្ខិស្សតិ, ឥធេវ បន វិជនបទេសេ សុត្វា យថាជ្ឈាសយំ អត្តនោ បាបលទ្ធិំ បកាសេស្សតិ, តតោ តមេវ បច្ចយំ ទស្សេត្វា ភិក្ខូ សមុស្សាហេត្វា ធម្មវិនយសង្គហំ ការេត្វា ឯតស្ស បាបភិក្ខុស្ស, អញ្ញេសញ្ច ឦទិសានំ មនោរថវិឃាតំ, សាសនដ្ឋិតិញ្ច ករិស្សាមីតិ ជានន្តោវ តំ បុច្ឆីតិ វេទិតព្ពំ. តេនេវ ថេរោ ‘‘ឯកមិទាហំ, អាវុសោ, សមយ’’ន្តិអាទិនា សុភទ្ទវចនមេវ ទស្សេត្វា ធម្មវិនយំ សង្គាយាបេសិ. នានាភាវោតិ សរីរេន នានាទេសភាវោ, វិប្បវាសោតិ អត្ថោ. វិនាភាវោតិ មរណេន វិយុជ្ជនំ. អញ្ញថាភាវោតិ ភវន្តរូបគមនេន អញ្ញាការប្បត្តិ.

៤៤១. ‘‘អាកង្ខមានោ…បេ… សមូហនេយ្យា’’តិ ឥទំ ភគវា មយា ‘‘អាកង្ខមានោ’’តិ វុត្តត្តា ឯកសិក្ខាបទម្បិ សមូហនិតព្ពំ អបស្សន្តា, សមូហនេ ច ទោសំ ទិស្វា ធម្មសង្គហកា ភិក្ខូ ‘‘អបញ្ញត្តំ ន បញ្ញាបេស្សាម, បញ្ញត្តំ ន សមុច្ឆិន្ទិស្សាមា’’តិអាទិនា បុន ‘‘បញ្ញត្តិសទិសាយ អកុប្បាយ កម្មវាចាយ សាវេត្វា សមាទាយ វត្តិស្សន្តិ, តតោ យាវ សាសនន្តរធានា អប្បដិពាហិយានិ សិក្ខាបទានិ ភវិស្សន្តី’’តិ ឥមិនា អធិប្បាយេន អវោចាតិ ទដ្ឋព្ពំ. តេនេវ មហាថេរាបិ តថេវ បដិបជ្ជិំសុ.

គិហិគតានីតិ គិហីសុ គតានិ. ខត្តិយមហាសារាទិគិហីហិ ញាតានីតិ អត្ថោ. ចិតកធូមកាលោ អត្តនោ បវត្តិបរិយោសានភូតោ ឯតស្សាតិ ធូមកាលិកំ.

៤៤៣. ឱឡារិកេ និមិត្តេ ករិយមានេបីតិ ‘‘អាកង្ខមានោ, អានន្ទ, តថាគតោ កប្បំ វា តិដ្ឋេយ្យ កប្បាវសេសំ វា’’តិ ឯវំ ថូលតរេ ‘‘តិដ្ឋតុ, ភគវា, កប្ប’’ន្តិ យាចនហេតុភូតេ ឱកាសនិមិត្តេ កម្មេ ករិយមានេ. មារេន បរិយុដ្ឋិតចិត្តោតិ មារេន អាវិដ្ឋចិត្តោ.

៤៤៥. ឧជ្ជវនិកាយាតិ បដិសោតគាមិនិយា. កុច្ឆិតោ លវោ ឆេទោ វិនាសោ កុលវោ, និរត្ថកវិនិយោគោ. តំ ន គច្ឆន្តីតិ ន កុលវំ គមេន្តិ.

ខុទ្ទានុខុទ្ទកសិក្ខាបទកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

បញ្ចសតិកក្ខន្ធកវណ្ណនានយោ និដ្ឋិតោ.