៨. ចីវរក្ខន្ធកោ

ជីវកវត្ថុកថាទិវណ្ណនា

៣២៩. ចីវរក្ខន្ធកេ កម្មវិបាកន្តិ កម្មបច្ចយឧតុចិត្តាហារសមុដ្ឋិតំ អប្បដិពាហិយរោគំ សន្ធាយ វុត្តំ កម្មជស្ស រោគស្ស អភាវា.

៣៣០. បាឡិយំ សំយមស្សាតិ សង្គហណស្ស. អវិសជ្ជនស្សាតិ អត្ថោ ‘‘យោ សំយមោ សោ វិនាសោ’’តិអាទីសុ (បេ. វ. ២៣៧) វិយ. ឯតស្ស សំយមស្ស ផលំ ឧបជានាមាតិ យោជនា. តមេវ ផលំ ទស្សេន្តី អាហ ‘‘វរមេតំ…បេ… អាសិត្ត’’ន្តិ. កេចិ បន ‘‘សំយមស្សាតិ អានិសំសស្ស, ឧបយោគត្ថេ ចេតំ សាមិវចន’’ន្តិ (សារត្ថ. ដី. មហាវគ្គ ៣.៣២៩-៣៣០) អត្ថំ វទន្តិ.

៣៣៦. ឧស្សន្នទោសោតិ សញ្ជាតបិត្តាទិទោសោ. សព្ពត្ថាតិ សកលសរីរេ.

៣៣៧. មហាបិដ្ឋិយកោជវន្តិ ហត្ថិបិដ្ឋិយំ អត្ថរិតព្ពតាយ ‘‘មហាបិដ្ឋិយ’’ន្តិ លទ្ធសមញ្ញំ ឧណ្ណាមយត្ថរណំ.

៣៣៨-៩. ឧបឌ្ឍកាសិនំ ខមមានន្តិ អឌ្ឍកាសិអគ្ឃនកំ. បាឡិយំ កិំ នុ ខោតិ កតមំ នុ ខោ.

៣៤០-៣៤២. ឧបចារេតិ សុសានស្ស អាសន្នេ បទេសេ. ឆឌ្ឌេត្វា គតាតិ កិញ្ចិ អវត្វា ឯវ ឆឌ្ឌេត្វា គតា, ឯតេន ‘‘ភិក្ខូ គណ្ហន្តូ’’តិ ឆឌ្ឌិតេ ឯវ អកាមា ភាគទានំ វិហិតំ, កេវលំ ឆឌ្ឌិតេ បន កតិកាយ អសតិ ឯកតោ ពហូសុ បវិដ្ឋេសុ យេន គហិតំ, តេន អកាមភាគោ ន ទាតព្ពោតិ ទស្សេតិ. សមានា ទិសា បុរត្ថិមាទិភេទា ឯតេសន្តិ សទិសាតិ អាហ ‘‘ឯកទិសាយ វា ឱក្កមិំសូ’’តិ. ធុរវិហារដ្ឋានេតិ វិហារស្ស សម្មុខដ្ឋានេ.

ជីវកវត្ថុកថាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

ភណ្ឌាគារសម្មុតិអាទិកថាវណ្ណនា

៣៤៣. វិហារមជ្ឈេតិ សព្ពេសំ ជាននត្ថាយ វុត្តំ. វណ្ណាវណ្ណំ កត្វាតិ បដិវីសប្បហោនកតាជាននត្ថំ ហលិទ្ទិយាទីហិ ខុទ្ទកមហន្តវណ្ណេហិ យុត្តេ សមេ កោដ្ឋាសេ កត្វា. តេនាហ ‘‘សមេ បដិវីសេ ឋបេត្វា’’តិ. ឥទន្តិ សាមណេរានំ ឧបឌ្ឍបដិវីសទានំ. ផាតិកម្មន្តិ បហោនកកម្មំ. យត្តកេន វិនយាគតេន សម្មុញ្ជនីពន្ធនាទិហត្ថកម្មេន វិហារស្ស ឩនកតា ន ហោតិ, តត្តកំ កត្វាតិ អត្ថោ. សព្ពេសន្តិ តត្រុប្បាទវស្សាវាសិកំ គណ្ហន្តានំ សព្ពេសំ ភិក្ខូនំ, សាមណេរានញ្ច. ភណ្ឌាគារិកចីវរេបីតិ អកាលចីវរំ សន្ធាយ វុត្តំ. ឯតន្តិ ឧក្កុដ្ឋិយា កតាយ សមភាគទានំ. វិរជ្ឈិត្វា ករោន្តីតិ កត្តព្ពកាលេសុ អកត្វា យថារុចិតក្ខណេ ករោន្តិ.

ឯត្តកេន មម ចីវរំ បហោតីតិ ទ្វាទសគ្ឃនកេនេវ មម ចីវរំ បរិបុណ្ណំ ហោតិ, ន តតោ ឩនេនាតិ សព្ពំ គហេតុកាមោតិ អត្ថោ.

ភណ្ឌាគារសម្មុតិអាទិកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

ចីវររជនកថាទិវណ្ណនា

៣៤៤. ឯវញ្ហិ កតេតិ វដ្ដាធារស្ស អន្តោ រជនោទកំ, ពហិ ឆល្លិកញ្ច កត្វា វិយោជនេ កតេ. ន ឧត្តរតីតិ កេវលំ ឧទកតោ ផេណុដ្ឋានាភាវា ន ឧត្តរតិ. រជនកុណ្ឌន្តិ បក្ករជនដ្ឋបនកំ មហាឃដំ.

៣៤៥. អនុវាតាទីនំ ទីឃបត្តានន្តិ អាយាមតោ, វិត្ថារតោ ច អនុវាតំ. អាទិ-សទ្ទេន ទ្វិន្នំ ខន្ធានំ អន្តរា មាតិកាការេន ឋបិតបត្តញ្ច ‘‘ទីឃបត្ត’’ន្តិ ទដ្ឋព្ពំ. អាគន្តុកបត្តន្តិ ទិគុណចីវរស្ស ឧបរិ អញ្ញំ បដ្ដំ អប្បេន្តិ, តំ សន្ធាយ វុត្តំ. តំ កិរ ឥទានិ ន ករោន្តិ.

៣៤៦. បាឡិយំ នន្ទិមុខិយាតិ តុដ្ឋិមុខិយា, បសន្នទិសាមុខាយាតិ អត្ថោ.

៣៤៨. អច្ឆុបេយ្យន្តិ បតិដ្ឋបេយ្យំ. ហតវត្ថកានន្តិ បុរាណវត្ថានំ. អនុទ្ធរិត្វាវាតិ អគ្គឡេ វិយ ទុព្ពលដ្ឋានំ អនបនេត្វាវ.

៣៤៩-៣៥១. វិសាខវត្ថុម្ហិ កល្លកាយាតិ អកិលន្តកាយា. គតីតិ ញាណគតិ អធិគមោ. អភិសម្បរាយោតិ ‘‘សកិទេវ ឥមំ លោកំ អាគន្ត្វា ទុក្ខស្សន្តំ ករោតី’’តិអាទិនា (សំ. និ. ៥.១០៤៨) វុត្តោ ញាណាភិសម្បរាយោ, មគ្គញាណយុត្តេហិ គន្តព្ពគតិវិសេសោតិ អត្ថោ. តំ ភគវា ព្យាករិស្សតិ. ‘‘ទទាតិ ទាន’’ន្តិ ឥទំ អន្នបានវិរហិតានំ សេសបច្ចយានំ ទានវសេន វុត្តំ. សោវគ្គិកន្តិ សគ្គសំវត្តនិកំ.

៣៥៩. អដ្ឋបទកច្ឆន្នេនាតិ អដ្ឋបទកសង្ខាតជូតផលកលេខាសណ្ឋានេន.

៣៦២. បាឡិយំ នទីបារំ គន្តុន្តិ ភិក្ខុនោ នទីបារគមនំ ហោតីតិ អត្ថោ. អគ្គឡគុត្តិយេវ បមាណន្តិ ឥមេហិ ចតូហិ និក្ខេបការណេហិ ឋបេន្តេនបិ អគ្គឡគុត្តិវិហារេ ឯវ ឋបេតុំ វដ្ដតីតិ អធិប្បាយោ. និស្សីមាគតន្តិ វស្សានសង្ខាតំ កាលសីមំ អតិក្កន្តំ, តំ វស្សិកសាដិកចីវរំ ន ហោតីតិ អត្ថោ.

ចីវររជនកថាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

សង្ឃិកចីវរុប្បាទកថាវណ្ណនា

៣៦៣. បញ្ច មាសេតិ អច្ចន្តសំយោគេ ឧបយោគវចនំ. វឌ្ឍិំ បយោជេត្វា ឋបិតឧបនិក្ខេបតោតិ វស្សាវាសិកស្សត្ថាយ ទាយកេហិ វឌ្ឍិំ បយោជេត្វា ឋបិតឧបនិក្ខេបតោ. ‘‘ឥធ វស្សំវុត្ថសង្ឃស្សា’’តិ ឥទំ អភិលាបមត្តំ. ឥធ-សទ្ទំ បន វិនា ‘‘វស្សំវុត្ថសង្ឃស្ស ទេមា’’តិ វុត្តេបិ សោ ឯវ នយោ. អនត្ថតកថិនស្សាបិ បញ្ច មាសេ បាបុណាតីតិ វស្សាវាសិកលាភវសេន ឧប្បន្នត្តា អនត្ថតកថិនស្សាបិ វុត្ថវស្សស្ស បញ្ច មាសេ បាបុណាតិ. វក្ខតិ ហិ ‘‘ចីវរមាសតោ បដ្ឋាយ យាវ ហេមន្តស្ស បច្ឆិមោ ទិវសោ, តាវ វស្សាវាសិកំ ទេមាតិ វុត្តេ កថិនំ អត្ថតំ វា ហោតុ អនត្ថតំ វា, អតីតវស្សំវុត្ថានមេវ បាបុណាតី’’តិ (មហាវ. អដ្ឋ. ៣៧៩). តតោ បរន្តិ បញ្ចមាសតោ បរំ, គិម្ហានស្ស បឋមទិវសតោ បដ្ឋាយាតិ អត្ថោ. ‘‘កស្មា? បិដ្ឋិសមយេ ឧប្បន្នត្តា’’តិ ឥទំ ‘‘ឧទាហុ អនាគតវស្សេ’’តិ ឥមស្សានន្តរំ ទដ្ឋព្ពំ. បោត្ថកេសុ បន ‘‘អនត្ថតកថិនស្សាបិ បញ្ច មាសេ បាបុណាតី’’តិ ឥមស្សានន្តរំ ‘‘កស្មា បិដ្ឋិសមយេ ឧប្បន្នត្តា’’តិ ឥទំ លិខន្តិ, តំ បមាទលិខិតំ បិដ្ឋិសមយេ ឧប្បន្នំ សន្ធាយ ‘‘អនត្ថតកថិនស្សាបី’’តិ វត្តព្ពតោ. វុត្ថវស្សេ ហិ សន្ធាយ ‘‘អនត្ថតកថិនស្សាបី’’តិ វុត្តំ, ន ច បិដ្ឋិសមយេ ឧប្បន្នំ វុត្ថវស្សស្សេវ បាបុណាតីតិ សម្មុខីភូតានំ សព្ពេសម្បិ បាបុណនតោ. តេនេវ វក្ខតិ ‘‘សចេ បន គិម្ហានំ បឋមទិវសតោ បដ្ឋាយ ឯវំ វទតិ, តត្រ សម្មុខីភូតានំ សព្ពេសំ បាបុណាតិ. កស្មា? បិដ្ឋិសមយេ ឧប្បន្នត្តា’’តិ (មហាវ. អដ្ឋ. ១៧៩).

ទុគ្គហិតានីតិ អគ្គហិតានិ. សង្ឃិកានេវាតិ អត្ថោ. ឥតោវាតិ ថេរានំ ទាតព្ពតោវ, ឥទានេវាតិ វា អត្ថោ.

សង្ឃិកចីវរុប្បាទកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

ឧបនន្ទសក្យបុត្តវត្ថុកថាវណ្ណនា

៣៦៤. ‘‘សត្តាហវារេន អរុណមេវ ឧដ្ឋាបេតី’’តិ ឥទំ នានាសីមាវិហារេសុ កត្តព្ពនយេន ឯកស្មិម្បិ វិហារេ ទ្វីសុ សេនាសនេសុ និវុត្ថភាវទស្សនត្ថំ វុត្តំ, អរុណុដ្ឋាបនេនេវ តត្ថ វុត្ថោ ហោតិ, ន បន វស្សច្ឆេទបរិហារាយ. អន្តោឧបចារសីមាយបិ យត្ថ កត្ថចិ អរុណំ ឧដ្ឋាបេន្តោ អត្តនា គហិតសេនាសនំ អប្បវិដ្ឋោបិ វុត្ថវស្សោ ឯវ ហោតិ, គហិតសេនាសនេ បន និវុត្ថោ នាម ន ហោតិ, តត្ថ ច អរុណុដ្ឋាបនេ បន សតិ ហោតិ. តេនាហ ‘‘បុរិមស្មិំ ពហុតរំ និវសតិ នាមា’’តិ, ឯតេន ច ឥតរស្មិំ សត្តាហវារេនាបិ អរុណុដ្ឋាបនេ សតិ ឯវ អប្បកតរំ និវសតិ នាម ហោតិ, នាសតីតិ ទីបិតំ ហោតិ. នានាលាភេហីតិ វិសុំ វិសុំ និពទ្ធវស្សាវាសិកលាភេហិ. នានូបចារេហីតិ នានាបរិក្ខេបនានាទ្វារេហិ. ឯកសីមាវិហារេហីតិ ទ្វិន្នំ វិហារានំ ឯកេន បាការេន បរិក្ខិត្តត្តា ឯកាយ ឧបចារសីមាយ អន្តោគតេហិ ទ្វីហិ វិហារេហិ. សេនាសនគ្គាហោ បដិប្បស្សម្ភតីតិ បឋមំ គហិតោ បដិប្បស្សម្ភតិ. តត្ថាតិ យត្ថ សេនាសនគ្គាហោ បដិប្បស្សទ្ធោ, តត្ថ.

ឧបនន្ទសក្យបុត្តវត្ថុកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

គិលានវត្ថុកថាវណ្ណនា

៣៦៥-៦. ភូមិយំ បរិភណ្ឌំ អកាសីតិ គិលានេន និបន្នភូមិយំ កិលិដ្ឋដ្ឋានំ ធោវិត្វា ហរិតូបលិត្តំ ការេសីតិ អត្ថោ. ភេសជ្ជំ យោជេតុំ អសមត្ថោតិ បរេហិ វុត្តវិធិម្បិ កាតុំ អសមត្ថោ. បាឡិយំ គិលានុបដ្ឋាកានំ ចីវរទានេ សាមណេរានំ តិចីវរាធិដ្ឋានាភាវា ‘‘ចីវរញ្ច បត្តញ្ចា’’តិអាទិ សព្ពត្ថ វុត្តំ. សចេបិ សហស្សំ អគ្ឃតិ, គិលានុបដ្ឋាកានញ្ញេវ ទាតព្ពន្តិ សម្ពន្ធោ.

គិលានវត្ថុកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

មតសន្តកកថាទិវណ្ណនា

៣៦៩. អញ្ញន្តិ ចីវរបត្តតោ អញ្ញំ. អប្បគ្ឃន្តិ អតិជិណ្ណាទិភាវេន និហីនំ. តតោតិ អវសេសបរិក្ខារតោ. សព្ពន្តិ បត្តំ, តិចីវរញ្ច.

តត្ថ តត្ថ សង្ឃស្សេវាតិ តស្មិំ តស្មិំ វិហារេ សង្ឃស្សេវ. បាឡិយំ អវិស្សជ្ជិកំ អវេភង្គិកន្តិ អាគតានាគតស្ស ចាតុទ្ទិសស្ស សង្ឃស្សេវ សន្តកំ ហុត្វា កស្សចិ អវិស្សជ្ជិកំ អវេភង្គិកំ ភវិតុំ អនុជានាមីតិ អត្ថោ.

៣៧១-២. អក្កនាឡមយន្តិ អក្កទណ្ឌមយំ. អក្កទុស្សានីតិ អក្កវាកេន កតទុស្សានិ, បោត្ថកគតិកានិ ទុក្កដវត្ថុកានីតិ អត្ថោ. ទុបដ្ដចីវរស្ស វា មជ្ឈេតិ យំ និដ្ឋិតេ តិបដ្ដចីវរំ ហោតិ, តស្ស មជ្ឈេ បដលំ កត្វា ទាតព្ពានីតិ អត្ថោ.

៣៧៤. ‘‘សន្តេ បតិរូបេ គាហកេ’’តិ វុត្តត្តា គាហកេ អសតិ អទត្វា ភាជិតេបិ សុភាជិតមេវាតិ ទដ្ឋព្ពំ.

៣៧៦. ទក្ខិណោទកំ បមាណន្តិ ‘‘ឯត្តកានិ ចីវរានិ ទស្សាមី’’តិ បឋមំ ឧទកំ បាតេត្វា បច្ឆា ទេន្តិ. តំ យេហិ គហិតំ, តេ ភាគិនោវ ហោន្តីតិ អធិប្បាយោ. បរសមុទ្ទេតិ ជម្ពុទីបេ. តម្ពបណ្ណិទីបញ្ហិ ឧបាទាយេស ឯវំ វុត្តោ.

មតសន្តកកថាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

អដ្ឋចីវរមាតិកាកថាវណ្ណនា

៣៧៩. បុគ្គលាធិដ្ឋាននយេន វុត្តន្តិ ‘‘សីមាយ ទាន’’ន្តិអាទិនា វត្តព្ពេ ‘‘សីមាយ ទេតី’’តិអាទិ បុគ្គលាធិដ្ឋានេន វុត្តំ. ‘‘អបិចា’’តិអាទិនា បឋមលេឌ្ឌុបាតភូតបរិក្ខេបារហដ្ឋានតោ ពហិ ទុតិយលេឌ្ឌុបាតោបិ ឧបចារសីមា ឯវាតិ ទស្សេតិ. ធុវសន្និបាតដ្ឋានាទិកម្បិ បរិយន្តេ ឋិតមេវ គហេតព្ពំ. លោកេ គាមសីមាទយោ វិយ លាភសីមា នាម វិសុំ បសិទ្ធា នាម នត្ថិ, កេនាយំ អនុញ្ញាតាតិ អាហ ‘‘នេវ សម្មាសម្ពុទ្ធេនា’’តិអាទិ. ឯតេន នាយំ សាសនវោហារសិទ្ធា, លោកវោហារសិទ្ធា ឯវាតិ ទស្សេតិ. ‘‘ជនបទបរិច្ឆេទោ’’តិ ឥទំ លោកបសិទ្ធសីមាសទ្ទត្ថវសេន វុត្តំ. បរិច្ឆេទព្ភន្តរំ បន សព្ពំ ជនបទសីមាតិ គហេតព្ពំ, ជនបទោ ឯវ ជនបទសីមា. ឯវំ រដ្ឋសីមាទីសុបិ. តេនាហ ‘‘អាណាបវត្តិដ្ឋាន’’ន្តិអាទិ.

បថវីវេមជ្ឈេ គតស្សាតិ យាវ ឧទកបរិយន្តា ខណ្ឌសីមត្តា វុត្តំ, ឧបចារសីមាទីសុ បន អពទ្ធសីមាសុ ហេដ្ឋាបថវិយំ សព្ពត្ថ ឋិតានំ ន បាបុណាតិ, កូបាទិបវេសារហដ្ឋានេ ឋិតានញ្ញេវ បាបុណាតីតិ ហេដ្ឋា សីមាកថាយំ វុត្តនយេន តំតំសីមដ្ឋភាវោ វេទិតព្ពោ. ចក្កវាឡសីមាយ បន ទិន្នំ បថវីសន្ធារកឧទកដ្ឋានេបិ ឋិតានំ បាបុណាតិ សព្ពត្ថ ចក្កវាឡវោហារត្តា.

ពុទ្ធាធិវុត្ថោតិ ពុទ្ធេន ភគវតា និវុត្ថោ. បាកវដ្ដន្តិ និពទ្ធទានំ. វត្តតីតិ បវត្តតិ. តេហីតិ យេសំ សម្មុខេ ឯស ទេតិ, តេហិ ភិក្ខូហិ. ទុតិយភាគេ បន ថេរាសនំ អារុឡ្ហេតិ យាវ សង្ឃនវកា ឯកវារំ សព្ពេសំ ភាគំ ទត្វា ចីវរេ អបរិក្ខីណេ បុន សព្ពេសំ ទាតុំ ទុតិយភាគេ ថេរស្ស ទិន្នេតិ អត្ថោ. បំសុកូលិកានម្បិ វដ្ដតីតិ ឯត្ថ ‘‘តុយ្ហំ ទេមា’’តិ អវុត្តត្តាតិ ការណំ វទន្តិ. យទិ ឯវំ ‘‘សង្ឃស្ស ទេមា’’តិ វុត្តេបិ វដ្ដេយ្យ, ‘‘ភិក្ខូនំ ទេម, ថេរានំ ទេម, សង្ឃស្ស ទេមា’’តិ (មហាវ. អដ្ឋ. ៣៧៩) វចនតោ ភេទោ ន ទិស្សតិ. វីមំសិតព្ពមេត្ថ ការណំ.

បារុបិតុំ វដ្ដតីតិ បំសុកូលិកានំ វដ្ដតិ. ភិក្ខុសង្ឃស្ស ច ភិក្ខុនីនញ្ច ទម្មីតិ វុត្តេ បន ន មជ្ឈេ ភិន្ទិត្វា ទាតព្ពន្តិ ឯត្ថ យស្មា ភិក្ខុនិបក្ខេ សង្ឃស្ស បច្ចេកំ អបរាមដ្ឋត្តា ភិក្ខុនីនំ គណនាយ ភាគោ ទាតព្ពោតិ ទាយកស្ស អធិប្បាយោតិ សិជ្ឈតិ, តថា ទានញ្ច ភិក្ខូបិ គណេត្វា ទិន្នេ ឯវ យុជ្ជតិ. ឥតរថា ហិ កិត្តកំ ភិក្ខូនំ ទាតព្ពំ, កិត្តកំ ភិក្ខុនីនន្តិ ន វិញ្ញាយតិ, តស្មា ‘‘ភិក្ខុសង្ឃស្សា’’តិ វុត្តវចនម្បិ ‘‘ភិក្ខូន’’ន្តិ វុត្តវចនសទិសមេវាតិ អាហ ‘‘ភិក្ខូ ច ភិក្ខុនិយោ ច គណេត្វា ទាតព្ព’’ន្តិ. តេនាហ ‘‘បុគ្គលោ …បេ… ភិក្ខុសង្ឃគ្គហណេន អគ្គហិតត្តា’’តិ. ភិក្ខុសង្ឃ-សទ្ទេន ភិក្ខូនញ្ញេវ គហិតត្តា, បុគ្គលស្ស បន ‘‘តុយ្ហញ្ចា’’តិ វិសុំ គហិតត្តា ច តត្ថស្ស អគ្គហិតតា ទដ្ឋព្ពា, ‘‘ភិក្ខូនញ្ច ភិក្ខុនីនញ្ច តុយ្ហញ្ចា’’តិ វុត្តដ្ឋានសទិសត្តាតិ អធិប្បាយោ. បុគ្គលប្បធានោ ហេត្ថ សង្ឃ-សទ្ទោ ទដ្ឋព្ពោ. កេចិ បន ‘‘ភិក្ខុសង្ឃគ្គហណេន គហិតត្តា’’តិ (សារត្ថ. ដី. មហាវគ្គ ៣.៣៧៩) បាឋំ លិខន្តិ, តំ ន សុន្ទរំ តស្ស វិសុំ លាភគ្គហណេ ការណវចនត្តា. តថា ហិ វិសុំ សង្ឃគ្គហណេន គហិតត្តាតិ វិសុំ បុគ្គលស្សបិ ភាគគ្គហណេ ការណំ វុត្តំ. យថា ចេត្ថ បុគ្គលស្ស អគ្គហណំ, ឯវំ ឧបរិ ‘‘ភិក្ខុសង្ឃស្ស ច តុយ្ហញ្ចា’’តិអាទីសុបិ សង្ឃាទិ-សទ្ទេហិ បុគ្គលស្ស អគ្គហណំ ទដ្ឋព្ពំ. យទិ ហិ គហណំ សិយា, សង្ឃតោបិ, វិសុម្បីតិ ភាគទ្វយំ លភេយ្យ ឧភយត្ថ គហិតត្តា.

បូជេតព្ពន្តិអាទិ គិហិកម្មំ ន ហោតីតិ ទស្សនត្ថំ វុត្តំ. ‘‘ភិក្ខុសង្ឃស្ស ហរា’’តិ ឥទំ បិណ្ឌបាតហរណំ សន្ធាយ វុត្តំ. តេនាហ ‘‘ភុញ្ជិតុំ វដ្ដតី’’តិ. ‘‘អន្តោហេមន្តេ’’តិ ឥមិនា អនត្ថតេ កថិនេ វស្សានំ បច្ឆិមេ មាសេ ទិន្នំ បុរិមវស្សំវុត្ថានញ្ញេវ បាបុណាតិ, តតោ បរំ ហេមន្តេ ទិន្នំ បច្ឆិមវស្សំវុត្ថានម្បិ វុត្ថវស្សត្តា បាបុណាតិ. ហេមន្តតោ បន បរំ បិដ្ឋិសមយេ ‘‘វស្សំវុត្ថសង្ឃស្សា’’តិ ឯវំ វត្វា ទិន្នំ អនន្តរេ វស្សេ វា តតោ បរេសុ វា យត្ថ កត្ថចិ តស្មិំ វុត្ថវស្សានំ សព្ពេសំ បាបុណាតិ. យេ បន សព្ពថា អវុត្ថវស្សា, តេសំ ន បាបុណាតីតិ ទស្សេតិ. សព្ពេសម្បីតិ ហិ តស្មិំ ភិក្ខុភាវេ វុត្ថវស្សានំ សព្ពេសម្បីតិ អត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ. ‘‘វស្សំវុត្ថសង្ឃស្សា’’តិ វុត្តត្តា សម្មុខីភូតានំ សព្ពេសន្តិ ឯត្ថាបិ ឯសេវ នយោ. អតីតវស្សន្តិ អនន្តរាតីតវស្សំ.

ឧទ្ទេសំ គហេតុំ អាគតោតិ ឧទ្ទេសេ អគ្គហិតេបិ អន្តេវាសិកោវាតិ វុត្តំ. គហេត្វា គច្ឆន្តោតិ បរិនិដ្ឋិតឧទ្ទេសោ ហុត្វា គច្ឆន្តោ. ‘‘វត្តំ កត្វា ឧទ្ទេសបរិបុច្ឆាទីនិ គហេត្វា វិចរន្តាន’’ន្តិ ឥទំ ‘‘ឧទ្ទេសន្តេវាសិកាន’’ន្តិ ឥមស្សេវ វិសេសនំ, តេន ឧទ្ទេសកាលេ អាគន្ត្វា ឧទ្ទេសំ គហេត្វា គន្ត្វា អញ្ញត្ថ និវសន្តេ អនិពទ្ធចារិកេ និវត្តេតិ.

អដ្ឋចីវរមាតិកាកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

ចីវរក្ខន្ធកវណ្ណនានយោ និដ្ឋិតោ.