៩. រាជវគ្គោ

១. អន្តេបុរសិក្ខាបទវណ្ណនា

៤៩៩. នវមវគ្គស្ស បឋមេ បាឡិយំ សំសុទ្ធគហណិកោតិ ឯត្ថ គហណីតិ គព្ភាសយសញ្ញិតោ មាតុ កុច្ឆិប្បទេសោ, បុរិសន្តរសុក្កាសម្ផុដ្ឋតាយ សំសុទ្ធគហណិកោ. អភិសិត្តខត្តិយតា, ឧភិន្នម្បិ សយនិឃរតោ អនិក្ខន្តតា, អប្បដិសំវិទិតស្ស ឥន្ទខីលាតិក្កមោតិ តីណិ អង្គានិ.

អន្តេបុរសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

២. រតនសិក្ខាបទវណ្ណនា

៥០៦. ទុតិយេ អាវសថស្សាតិ ឯត្ថ អន្តោអារាមេ វា ហោតុ អញ្ញត្ថ វា, យត្ថ កត្ថចិ អត្តនោ វសនដ្ឋានំ អាវសថោ នាម. ឆន្ទេនបិ ភយេនបីតិ វឌ្ឍកិអាទីសុ ឆន្ទេន, រាជវល្លភេសុ ភយេន. អាកិណ្ណមនុស្សេបិ ជាតេ…បេ… អាសង្កន្តីតិ តស្មិំ និម្មនុស្សដ្ឋានេ បច្ឆា អាកិណ្ណមនុស្សេ ជាតេបិ វិសរិត្វា គមនកាលេ អញ្ញស្ស អទិដ្ឋត្តា តមេវ ភិក្ខុំ អាសង្កន្តិ. បតិរូបំ នាម កប្បិយភណ្ឌេ សយំ បំសុកូលំ គហេត្វា អកប្បិយភណ្ឌេ បតិរូបានំ ឧបាសកាទីនំ ទស្សេត្វា ចេតិយាទិបុញ្ញេ និយោជនំ វា ទាបេត្វា និរបេក្ខគមនំ វា. សមាទបេត្វាតិ យាចិត្វា. បរសន្តកតា, វិស្សាសគ្គាហបំសុកូលសញ្ញានំ អភាវោ, អននុញ្ញាតការណា ឧគ្គហណាទិ ចាតិ តីណិ អង្គានិ.

រតនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៣. វិកាលគាមប្បវិសនសិក្ខាបទវណ្ណនា

៥០៨. តតិយេ បាឡិយំ ភយកថន្តិ រាជចោរាទិភយំ វា រោគាមនុស្សទុព្ភិក្ខកន្តារាទិភយំ វា អារព្ភ បវត្តំ. វិសិខាកថន្តិ សុនិវិដ្ឋាទិវីថិកថំ. កុម្ភដ្ឋានកថន្តិ ឧទកតិត្ថកថំ, កុម្ភទាសីកថំ វា. បុព្ពបេតកថន្តិ អតីតញាតិកថំ. នានត្តកថន្តិ វុត្តាហិ, វក្ខមានាហិ ច វិមុត្តំ នានាសភាវំ និរត្ថកកថំ. លោកក្ខាយិកន្តិ ‘‘អយំ លោកោ កេន និម្មិតោ’’តិអាទិនា លោកសភាវក្ខានវសេន បវត្តនកថា. ឯវំ សមុទ្ទក្ខាយិកា វេទិតព្ពា. ឥតិ ភវោ ឥតិ អភវោតិ យំ វា តំ វា និរត្ថកការណំ វត្វា បវត្តិតកថា ឥតិភវាភវកថា. ឯត្ថ ច ភវោ សស្សតំ, វុឌ្ឍិ, កាមសុខញ្ចាតិ តិវិធោ, អភវោ តព្ពិបរីតវសេន. ឥតិ ឥមាយ ឆព្ពិធាយ ឥតិភវាភវកថាយ សទ្ធិំ ទ្វត្តិំសតិរច្ឆានកថា នាម ហោន្តិ. អថ វា បាឡិយំ សរូបតោ អនាគតាបិ អរញ្ញបព្ពតនទីទីបកថា ឥតិ-សទ្ទេន សង្គហេត្វា ទ្វត្តិំសតិរច្ឆានកថាតិ វុច្ចន្តិ. ឥតិ វាតិ ឯត្ថ ឥតិ-សទ្ទោ បការត្ថេ. វា-សទ្ទោ វិកប្បត្ថេ. តស្មា ឯវំ បការំ ឥតោ អញ្ញំ វា តាទិសំ និរត្ថកកថំ កថេតីតិ អត្ថោ គហេតព្ពោ.

៥១២. ឧស្សាហំ បដិប្បស្សម្ភេត្វា វិហារំ គច្ឆន្តាតិ ឯត្ថ គាមូបចារតោ ពហិ និក្ខន្តេ អន្តរារាមាទីនមុបចារំ បវិដ្ឋេ សន្ធាយ វុត្តំ. គាមូបចារព្ភន្តរេ បន បដិបស្សទ្ធុស្សាហានម្បិ បុន តមេវ វា អញ្ញំ វា គាមំ បវិសិតុកាមតាយ សតិ អាបុច្ឆនកិច្ចំ នត្ថិ. ‘‘កុលឃរេ វា…បេ… គន្តព្ព’’ន្តិ ឥទំ បន បុរេភត្តំ បវិដ្ឋានំ វិកាលេ សញ្ជាតេ វិកាលេ គាមប្បវេសស្ស អាបុច្ឆិតព្ពតាយ វុត្តំ. អទិន្នាទានេ វុត្តនយេនាតិ ទុតិយលេឌ្ឌុបាតំ សន្ធាយ វុត្តំ.

៥១៥. អន្តរារាមន្តិអាទីសូតិ ឯត្ថ ឧស្សវទិវសាទីសុ មនុស្សេហិ គាមេ បទក្ខិណំ ការេន្តំ ជិនពិម្ពាទិំ បូជេតុកាមេហិ វា រោគវូបសមាទិយត្ថំ មនុស្សេហិ យាចិតេហិ វា ភិក្ខូហិ សុប្បដិច្ឆន្នាទិវិធិំ អកត្វាបិ វីថិមជ្ឈេនេវ គាមំ បទក្ខិណំ កាតុំ វដ្ដតីតិ វទន្តិ, តំ ន គហេតព្ពំ អនាបត្តិវារេ អវុត្តត្តា, ‘‘មគ្គា អនោក្កមិត្វា…បេ… បាចិត្តិយ’’ន្តិ (កង្ខា. អដ្ឋ. វិកាលគាមប្បវេសនសិក្ខាបទវណ្ណនា) បដិក្ខិត្តត្តា ច. វេសាលិំ អនុបរិយាយិត្វា បរិត្តំ ករោន្តេនាបិ អានន្ទត្ថេរេន សុប្បដិច្ឆន្នតាទិំ អកោបេន្តេនេវ, អបញ្ញត្តេ វា សិក្ខាបទេ កតន្តិ ទដ្ឋព្ពំ. កេចិ បន ‘‘អន្តរារាមាទិគាមន្តរេ ឋិតេហិ គរុដ្ឋានីយានំ បច្ចុគ្គមនានុគ្គមនាទិវសេន គាមវីថិំ ឱតរិតុំ វដ្ដតី’’តិ វទន្តិ, តម្បិ អន្តរឃរំ បវិសន្តំ បតិ កាតុំ ន វដ្ដតិ ឯវ. អន្តរារាមាទិកប្បិយភូមិំ បន ឧទ្ទិស្ស គច្ឆន្តំ បតិ កាតុំ វដ្ដតីតិ ខាយតិ, វីមំសិតព្ពំ. សន្តំ ភិក្ខុំ អនាបុច្ឆនា, អននុញ្ញាតការណា វិកាលេ គាមប្បវេសោតិ ទ្វេ អង្គានិ.

វិកាលគាមប្បវិសនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៤. សូចិឃរសិក្ខាបទវណ្ណនា

៥២០. ចតុត្ថេ បាឡិយំ វាសិជដេតិ វាសិទណ្ឌកេ. អដ្ឋិមយាទិសូចិឃរតា, ករណការាបនាទិវសេន អត្តនោ បដិលាភោតិ ទ្វេ អង្គានិ.

សូចិឃរសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៥. មញ្ចបីឋសិក្ខាបទវណ្ណនា

៥២១. បញ្ចមេ បាឡិយំ អាសយតោ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសោ វេទិតព្ពោតិ ហីនជ្ឈាសយវសេន អយំ តុច្ឆបុរិសោតិ ញាតព្ពោ, ហីនាយ បច្ចយេ លោលតាយ បុគ្គលស្ស តុច្ឆតា ញាតព្ពាតិ អធិប្បាយោ. ឥមស្មិំ សិក្ខាបទេ, ឥតោ បរេសុ ច បញ្ចសុ អត្តនា ការាបិតស្ស បដិលាភេ ឯវ បាចិត្តិយំ. បរិភោគេ បនស្ស, អញ្ញេសញ្ច ទុក្កដមេវ. បមាណាតិក្កន្តមញ្ចបីឋតា, អត្តនោ ករណការាបនវសេន បដិលាភោតិ ទ្វេ អង្គានិ.

មញ្ចបីឋសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៦. តូលោនទ្ធសិក្ខាបទវណ្ណនា

៥២៦. ឆដ្ឋេ បោដកិតូលន្តិ តិណគច្ឆជាតិកានំ តូលំ. សេសំ វុត្តនយមេវ.

តូលោនទ្ធសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៧. និសីទនសិក្ខាបទវណ្ណនា

៥៣១-៥៣៦. សត្តមេ និសីទនស្ស បមាណាតិក្កន្តតា, អត្តនោ ករណាទិនា បដិលាភោតិ ទ្វេ អង្គានិ.

និសីទនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៥៣៧-៥៤៧. ឥមិនា នយេន អដ្ឋមនវមទសមេសុបិ អង្គានិ វេទិតព្ពានិ. សេសំ សព្ពត្ថ សុវិញ្ញេយ្យមេវាតិ.

និដ្ឋិតោ រាជវគ្គោ នវមោ.

ខុទ្ទកវណ្ណនានយោ និដ្ឋិតោ.