២. ឧណ្ណាភព្រាហ្មណសុត្តវណ្ណនា

៥១២. អញ្ញមញ្ញស្សាតិ អញ្ញោ អញ្ញស្ស. ន បច្ចនុភោតិ អត្តនោ អវិសយភាវតោ. ឥទានិ តំ អញ្ញវិសយតំ អន្វយតោ ព្យតិរេកតោ វិភាវេតុំ ‘‘សចេ ហី’’តិអាទិ វុត្តំ.

វិសយានិ បដិសរន្តិ ឯត្ថាតិ បដិសរណំ. ឥន្ទ្រិយវិញ្ញាណានិ ហិ អសតិបិ តាទិសេ អធិប្បាយេ អត្តនោ អារម្មណស្ស យាថាវតោ សម្បជាននតោ បវេទនវិជាននានិ ករោន្តានិ វិយ បវត្តន្តិ, តថា លោកស្ស អញ្ញត្ថ សិទ្ធិតោ. តេនាហ ភគវា – ‘‘មនោ បដិសរណំ, មនោវ នេសំ គោចរវិសយំ បច្ចនុភោតី’’តិ មនោទ្វារិកជវនមនោ ហិ សវិសេសំ មនោវិសយំ បច្ចនុភោតិ, បញ្ចទ្វារិកជវនមនោ មននមត្តមេវ បច្ចនុភវតិ. រជ្ជនាទិគ្គហណញ្ចេត្ថ និទស្សនមត្តំ, តស្មា សទ្ទហនាទិបិ គហិតមេវាតិ ទដ្ឋព្ពំ, បញ្ចទ្វារប្បវត្តិវសេន តថា វុត្តំ. ឯកស្មិំ បន ទ្វារេតិ ចក្ខុទ្វារេ.

ទុព្ពលភោជកាតិ អប្បានុភាវា រាជភោគ្គា. អាយន្តិ ភោគុប្បត្តិដ្ឋានំ. យោត្តពន្ធាទិនិមិត្តំ លទ្ធព្ពកហាបណោ យោត្តកហាបណោ. អទ្ទុពន្ធាទិនិមិត្តំ គហេតព្ពកហាបណោ អទ្ទុកហាបណោ. មាឃាតឃោសនាយ កតាយ ហិំសានិមិត្តំ គហេតព្ពកហាបណោ មាបហារកហាបណោ. តស្ស បរិមាណំ ទស្សេតុំ ‘‘អដ្ឋកហាបណោ’’តិអាទិ វុត្តំ. សតវត្ថុកន្តិ សតករីសវត្ថុកំ.

មគ្គសតីតិ អរិយមគ្គសតិ. ភាវនមនុយុញ្ជន្តស្ស ហិ ជវនមនោ ឧស្សក្កិត្វាវ មគ្គសតិំ បដិសរតិ តប្បរិយោសានត្តា. តន្តិ និព្ពានំ. សាតិ ផលវិមុត្តិ. បដិសរតិ អគ្គមគ្គសតិយា. ផលវិមុត្តិ និព្ពានន្តិ ឧភយំ មគ្គស្ស សិទ្ធាយេវាតិ. អារម្មណវសេន នត្ថិ ឯតស្ស បដិសរណន្តិ អប្បដិសរណំ អសង្ខតាមតស្ស សន្តិនិច្ចសភាវត្តា. សយំ បន សព្ពេសំយេវ អរិយានំ បដិសរណំ. តេនាហ ‘‘និព្ពានំ អរហតោ គតី’’តិ (បរិ. ៣៣៩). និព្ពានំ អនុបវិដ្ឋំ និព្ពាននិស្សយត្តា. ន តតោ បរំ គច្ឆតិ គតស្ស អញ្ញស្ស តាទិសស្ស អភាវា. និព្ពានំ បរិ សព្ពសោ ឱសានន្តិ និព្ពានបរិយោសានំ.

មូលជាតា ជាតមូលា. តតោ ឯវ បតិដ្ឋិតា. កា បនស្សាតិ អាហ ‘‘មគ្គេន អាគតសទ្ធា’’តិ. មគ្គោ ទឡ្ហាយ អសំហារិយសទ្ធាយ មូលំ ទិដ្ឋិសម្បយុត្តានិ ចេវ វិចិកិច្ឆាចិត្តញ្ចាតិ បញ្ច អកុសលចិត្តានិ សមុច្ឆេទវសេន បហីនានិ. បញ្ច នីវរណានីតិ ឯត្ថ អបាយគមនីយានិ បឋមមគ្គេនេវ បហីនានិ, ឥតរានិ វិក្ខម្ភនវសេន ឈានេន បហីនានីតិ បញ្ចសុ ឱរម្ភាគិយកិលេសសំយោជនេសុ ឯកទេសវិគមេនេវ ពហិទ្ធាសំយោជនោ វិយ ជាតោតិ វុត្តំ ‘‘ឈានអនាគាមិដ្ឋានេ ឋិតោ’’តិ. តេនាហ ‘‘សោ អបរិហីន…បេ… និព្ពាយេយ្យា’’តិ.