៦. សប្បញ្ញវគ្គោ

២. វស្សំវុត្ថសុត្តវណ្ណនា

១០៤៨. សមោធានេត្វាតិ យេហិ ឥន្ទ្រិយាទីហិ ភាវិយមានេហិ សោតាបត្តិមគ្គោ អនុប្បត្តោ, តានេវ. ធម្មសមានតាយ ចេតំ វុត្តំ. អញ្ញានេវ ហិ អត្ថតោ តំ តំ មគ្គំ សាធកានិ ឥន្ទ្រិយាទីនិ. តន្តិ បវេណី កថិតាតិ យំ កញ្ចិ វិនេយ្យបុគ្គលំ អនបេក្ខិត្វា កេវលំ តន្តិវសេន ឋិតិ កថិតា.

៣. ធម្មទិន្នសុត្តវណ្ណនា

១០៤៩. សត្តសុ ជនេសូតិ សត្តសុ កិត្តិយមានេសុ ឧបាសកជនេសុ. គម្ភីរាតិអាទីសុ ធម្មគម្ភីរាតិ បាឡិគតិយា គម្ភីរា, តថា ច សល្លសុត្តំ ហេដ្ឋា បកាសិតមេវ. ‘‘ចេតនាហំ, ភិក្ខវេ, កម្មំ វទាមី’’តិអាទិនា (អ. និ. ៦.៦៣; កថា. ៥៣៩) អាគតំ ចេតនាសុត្តំ. តត្ថ ‘‘ចេតនាសហជាតំ នានាក្ខណិក’’ន្តិអាទិនា បដ្ឋានេ អាគតនយេន, សុត្តេសុ (អ. និ. ៣.១០១) ច ‘‘ទិដ្ឋធម្មវេទនីយ’’ន្តិអាទិនា អាគតនយេន គម្ភីរភាវោ វេទិតព្ពោ, និព្ពានស្ស ចេវ អរិយមគ្គស្ស ច បកាសនតោ អសង្ខតសំយុត្តស្ស លោកុត្តរត្ថទីបកតា. ‘‘អតីតំបាហំ រូបេន ខជ្ជិំ, ឯតរហិ ខជ្ជាមី’’តិអាទិនា បញ្ចន្នំ ខន្ធានំ ខាទកភាវស្ស, បុគ្គលស្ស ខាទិតព្ពតាយ វិភាវនេន ខជ្ជនីយបរិយាយេ (សំ. និ. ៣.៧៩) វិសេសតោ និស្សត្តនិជ្ជីវតា ទីបិតាតិ វុត្តំ ‘‘សត្តសុញ្ញតាទីបកា ខជ្ជនិកសុត្តន្តាទយោ’’តិ. ឧបសម្បជ្ជ វិហរិស្សាមាតិ យេ តេសុ សុត្តេសុ វុត្តបដិបទំ សម្មទេវ បរិបូរេន្តិ, តេ តេសុ ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តិ នាម. ឯត្ថាតិ ‘‘ន ខោ នេត’’ន្តិ ឯត្ថ ន-ការោ ‘‘អញ្ញមញ្ញ’’ន្តិ ឯត្ថ ម-ការោ វិយ ព្យញ្ជនសន្ធិមត្តមេវ, នាស្ស កោចិ អត្ថោ.

៤. គិលានសុត្តវណ្ណនា

១០៥០. ន ខោ បនេតន្តិ ន ខោ ឯតំ, នោតិ ច អម្ហេហីតិ អត្ថោតិ អាហ ‘‘ន ខោ អម្ហេហី’’តិអាទិ. អស្សសន្តីតិ អស្សាសនីយាតិ អាហ ‘‘អស្សាសករេហី’’តិ. មរិស្សតីតិ មារិសោ, ឯកន្តភាវិមរណោ, សោ បន មរណាធីនវុត្តិកោតិ វុត្តំ ‘‘មរណបដិពទ្ធោ’’តិ. អធិមុច្ចេហីតិ អធិមុត្តិំ ឧប្បាទេហិ. តំ បន តថា ចិត្តស្ស បណិធានំ ឋបនន្តិ អាហ ‘‘ឋបេហី’’តិ. អាគមនីយគុណេសូតិ បុព្ពភាគគុណេសុ. បមាណំ នាម នត្ថិ អនន្តាបរិមាណត្តា. នានាករណំ នត្ថិ វិមុត្តិយា និន្នានត្តា.

៩. បញ្ញាបដិលាភសុត្តវណ្ណនា

១០៥៥. បញ្ញាបដិលាភាយាតិ មគ្គផលបញ្ញាយ បដិលាភត្ថំ. តេនាហ ‘‘សត្ត សេក្ខា’’តិអាទិ.

សប្បញ្ញវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.