៤. កាមគុណសុត្តវណ្ណនា

១១៧. ចេតសោតិ ករណេ សាមិវចនំ. ចិត្តេន សំផុសនំ នាម អនុភវោតិ អាហ ‘‘ចិត្តេន អនុភូតបុព្ពា’’តិ. ឧតុត្តយានុរូបតាវសេន បាសាទត្តយំ, តំ វសេន តិវិធនាដកភេទោ. មនោរម្មតាមត្តេន កាមគុណំ កត្វា ទស្សិតំ, ន កាមវសេន. ន ហិ អភិនិក្ខមនតោ ឧទ្ធំ ពោធិសត្តស្ស កាមវិតក្កា ភូតបុព្ពា. តេនាហ មារោ បាបិមា –

‘‘សត្ត វស្សានិ ភគវន្តំ, អនុពន្ធិំ បទាបទំ;

ឱតារំ នាធិគច្ឆិស្សំ, សម្ពុទ្ធស្ស សតីមតោ’’តិ. (សុ. និ. ៤៤៨);

មេត្តេយ្យោ នាមាតិអាទិ អនាគតារម្មណទស្សនមត្តំ, ន ពោធិសត្តស្ស ឯវំ ឧប្បជ្ជតីតិ. អត្តា បិយាយិតព្ពរូបោ ឯតស្សាតិ អត្តរូបោ, ឧត្តរបទេ បុរិមបទលោបេនាតិ ‘‘អត្តនោ ហិតកាមជាតិកេនា’’តិ អត្ថោ វុត្តោ. អត្តរូបេនាតិ វា បីតិសោមនស្សេហិ គហិតសភាវេន តុដ្ឋបហដ្ឋេន ឧទគ្គុទគ្គេន. អប្បមាទោតិ អប្បមជ្ជនំ កុសលធម្មេសុ អខណ្ឌការិតាតិ អាហ ‘‘សាតច្ចកិរិយា’’តិ. អវោស្សគ្គោតិ ចិត្តស្ស កាមគុណេសុ អវោស្សជ្ជនំ បក្ខន្ទិតុំ អប្បទានំ. បុរិមោ វិកប្បោ កុសលានំ ធម្មានំ ករណវសេន ទស្សិតោ, បច្ឆិមោ អកុសលានំ អករណវសេន. ទ្វេ ធម្មាតិ អប្បមាទោ សតីតិ ទ្វេ ធម្មា. អប្បមាទោ សតិ ច តថា បវត្តា ចត្តារោ កុសលធម្មក្ខន្ធា វេទិតព្ពា. កត្តព្ពាតិ បវត្តេតព្ពា.

តស្មិំ អាយតនេតិ តស្មិំ និព្ពានសញ្ញិតេ ការណេ បដិវេធេ. តំ ការណន្តិ ឆន្នំ អាយតនានំ ការណំ. សឡាយតនំ និរុជ្ឈតិ ឯត្ថាតិ សឡាយតននិរោធោ វុច្ចតិ និព្ពានំ. តេនាហ ‘‘និព្ពានំ. តំ សន្ធាយា’’តិអាទិ. និព្ពានស្មិន្តិ និព្ពានម្ហិ.

កាមគុណសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.