៩. បាលិលេយ្យសុត្តវណ្ណនា

៨១. បរិយាទិណ្ណរូបចិត្តាតិ រាគាទីហិ បរិយាទិយិត្វា ខេបេត្វា គហិតចិត្តា.

ភគវតោ ចារោ វិទិតោ បរិចយវសេន. សត្ថា បរិភោគំ ករោតិ អនុគ្គណ្ហន្តោ ‘‘ឯវំ ហិស្ស ទុគ្គតិមោក្ខោ ភវិស្សតី’’តិ. អញ្ញត្រាតិ វិនា.

នាគេនាតិ ពុទ្ធនាគេន អង្កុសរហិតេន. តតោ ឯវ ឧជុភូតេន ចិត្តេន. ឦសាទន្តស្ស នង្គលសទិសទន្តស្ស ហត្ថិនោ ឯវំ ចិត្តំ សមេតិ. តត្ថ ការណមាហ ‘‘យទេកោ រមតី វនេ’’តិ. ឯតេន កាយវិវេកេន រតិសាមញ្ញំ វទតិ.

អត្តនោ ធម្មតាយាតិ បកតិយា សយមេវ.

អាសវានំ ខយោតិ ឥធ អរហត្តំ អធិប្បេតំ, តំ បន អគ្គមគ្គានន្តរមេវាតិ អាហ ‘‘មគ្គានន្តរំ អរហត្តផល’’ន្តិ. វិចយោ ទេសនាបញ្ញា អធិប្បេតា, សា ច អនេកធា បវត្តា ឯវាតិ វុត្តំ ‘‘វិចយសោ’’តិ, អនេកក្ខត្តុំ បវត្តមានាបិ វិចយោ ឯវាតិ កត្វា ‘‘វិចយេនា’’តិ អត្ថោ វុត្តោ. សាសនធម្មោតិ សីលក្ខន្ធាទិបរិទីបនោ បរិយត្តិធម្មោ. បរិវិតក្កោ ឧទបាទិ ‘‘ចត្តារោ សតិបដ្ឋានា’’តិអាទិនា, ឯវំ កោដ្ឋាសតោ បរិច្ឆិជ្ជ ទេសិតេ មយា ធម្មេ កតមស្ស ជាននស្ស អន្តរា អាសវានំ ខយោ ហោតីតិ ឯកច្ចស្ស កង្ខា ហោតិយេវាតិ អធិប្បាយោ. ទិដ្ឋិ ឯវ សមនុបស្សនា ទិដ្ឋិសមនុបស្សនា. ទិដ្ឋិសង្ខារោតិ ទិដ្ឋិបច្ចយោ សង្ខារោ. តតោ ឯវ តណ្ហាបច្ចយោ ហោតីតិ វុត្តំ ‘‘តតោជោ សោ សង្ខារោ’’តិ. តតោ តណ្ហាតោ សោ សង្ខារោ ជាតោតិ ចតូសុ ឯស ទិដ្ឋិសង្ខារោ ទិដ្ឋូបនិស្សយោ សង្ខារោ ជាយតិ. អវិជ្ជាសម្ផស្សោតិ អវិជ្ជាសម្បយុត្តសម្ផស្សោ. ឯវមេត្ថ ភគវា សឡាយតននាមរូបវិញ្ញាណានិ សង្ខារបក្ខិកានេវ កត្វា ទស្សេតិ.

ឯត្តកេ ឋានេតិ ‘‘ឥធ ភិក្ខវេ អស្សុតវា បុថុជ្ជនោ’’តិអាទិំ កត្វា យាវ ‘‘ន មេ ភវិស្សតី’’តិ ឯត្តកេ ឋានេ. គហិតគហិតទិដ្ឋិន្តិ សក្កាយទិដ្ឋិយា ‘‘សោ អត្តា, សោ លោកោ’’តិអាទិនា បវត្តំ សស្សតទិដ្ឋិំ, នោ ចស្សំ, នោ ច មេ សិយា’’តិអាទិនា បវត្តំ ឧច្ឆេទទិដ្ឋិន្តិ តថា តថា គហិតទិដ្ឋិំ. ‘‘ឥតិ ខោ, ភិក្ខវេ, សោបិ សង្ខារោ អនិច្ចោ’’តិអាទិទេសនាយ វិស្សជ្ជាបេន្តោ អាគតោ. តត្ថ តត្ថេវាស្ស ឧប្បន្នទិដ្ឋិវិវេចនតោ ឥមិស្សា ទេសនាយ បុគ្គលជ្ឈាសយេន បវត្តិតតា វេទិតព្ពា, តេវីសតិយា ឋានេសុ អរហត្តបាបនេន ទេសនាវិលាសោ. តតោជោ សោ សង្ខារោតិ តតោ វិចិកិច្ឆាយ បច្ចយភូតតណ្ហាតោ ជាតោ វិចិកិច្ឆាយ សម្បយុត្តោ សង្ខារោ. យទិ សហជាតាទិបច្ចយវសេន តតោ តណ្ហាតោ ជាតោតិ តតោជោ សង្ខារោតិ វុច្ចេយ្យ, ឥទមយុត្តន្តិ ទស្សេន្តោ ‘‘តណ្ហាសម្បយុត្ត…បេ… ជាយតី’’តិ ចោទេតិ. ឥតរោ ឧបនិស្សយកោដិ ឥធាធិប្បេតាតិ ទស្សេន្តោ ‘‘អប្បហីនត្តា’’តិ វត្វា ‘‘យស្ស ហី’’តិអាទិនា តមត្ថំ វិវរតិ. ន ហិ តណ្ហាយ វិចិកិច្ឆា សម្ភវតិ. យទិ អសតិ សហជាតកោដិយា ឧបនិស្សយកោដិយា តណ្ហាបច្ចយា វិចិកិច្ឆាយ សម្ភវោ ឯវ. ទិដ្ឋិយាបីតិ ទ្វាសដ្ឋិទិដ្ឋិយាបិ. តេនាហ ‘‘ចតូសុ ហី’’តិអាទិ. វីសតិ សក្កាយទិដ្ឋិយោ សស្សតទិដ្ឋិំ ឧច្ឆេទទិដ្ឋិំ វិចិកិច្ឆញ្ច បក្ខិបិត្វា បច្ចេកំ អនិច្ចតាមុខេន វិបស្សនំ ទស្សេត្វា អរហត្តំ បាបេត្វា ទេសនា និដ្ឋាបិតាតិ អាហ ‘‘តេវីសតិយា ឋានេសូ’’តិអាទិ.

បាលិលេយ្យសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.