៨. លក្ខណសំយុត្តំ

១. បឋមវគ្គោ

១. អដ្ឋិសុត្តវណ្ណនា

២០២. អាយស្មា ច លក្ខណោតិអាទីសុ ‘‘កោ នាមាយស្មា លក្ខណោ, កស្មា ច ‘លក្ខណោ’តិ នាមំ អហោសិ, កោ ចាយស្មា មោគ្គល្លានោ, កស្មា ច សិតំ បាត្វាកាសី’’តិ តំ សព្ពំ បកាសេតុំ ‘‘យ្វាយ’’ន្តិអាទិ អារទ្ធំ. លក្ខណសម្បន្នេនាតិ បុរិសលក្ខណសម្បន្នេន.

ឦសំ ហសិតំ ‘‘សិត’’ន្តិ វុច្ចតីតិ អាហ ‘‘មន្ទហសិត’’ន្តិ. អដ្ឋិសង្ខលិកន្តិ នយិទំ អវិញ្ញាណកំ អដ្ឋិសង្ខលិកមត្តំ, អថ ខោ ឯកោ បេតោតិ អាហ ‘‘បេតលោកេ និព្ពត្ត’’ន្តិ. ឯតេ អត្តភាវាតិ បេតត្តភាវា. ន អាបាថំ អាគច្ឆន្តីតិ ទេវត្តភាវា វិយ ន អាបាថំ អាគច្ឆន្តិ បកតិយា. តេសំ បន រុចិយា អាបាថំ អាគច្ឆេយ្យុំ មនុស្សានំ. ទុក្ខាភិភូតានំ អនាថភាវទស្សនបទដ្ឋានា ករុណាតិ អាហ ‘‘ការុញ្ញេ កត្តព្ពេ’’តិ. អត្តនោ ច សម្បត្តិំ ពុទ្ធញាណស្ស ច សម្បត្តិន្តិ បច្ចេកំ សម្បត្តិសទ្ទោ យោជេតព្ពោ. តទុភយំ វិភាវេតុំ ‘‘តំ ហី’’តិអាទិ វុត្តំ. តត្ថ អត្តនោ សម្បត្តិំ អនុស្សរិត្វា សិតំ បាត្វាកាសីតិ បទំ អានេត្វា សម្ពន្ធិតព្ពំ. ធម្មធាតូតិ សព្ពញ្ញុតញ្ញាណំ សន្ធាយ វទតិ. ធម្មធាតូតិ វា ធម្មានំ សភាវោ.

ឥតរោតិ លក្ខណត្ថេរោ. ឧបបត្តីតិ ជាតិ. ឧបបត្តិសីសេន ហិ តថារូបំ អត្តភាវំ វទតិ. លោហតុណ្ឌកេហីតិ លោហមយេហេវ តុណ្ឌកេហិ. ចរន្តីតិ អាកាសេន គច្ឆន្តិ. អច្ឆរិយំ វតាតិ គរហច្ឆរិយំ នាមេតំ. ចក្ខុភូតាតិ សម្បត្តទិព្ពចក្ខុកា, លោកស្ស ចក្ខុភូតាតិ ឯវំ វា ឯត្ថ អត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ.

យត្រាតិ ហេតុអត្ថេ និបាតោតិ អាហ ‘‘យត្រាតិ ការណវចន’’ន្តិ. អញ្ញត្រ ហិ ‘‘យត្រ ហិ នាមា’’តិ អត្ថោ វុច្ចតិ. អប្បមាណេ សត្តនិកាយេ តេ ច ខោ វិភាគេន កាមភវាទិភេទេ ភវេ, និរយាទិភេទា គតិយោ, នានត្តកាយនានត្តសញ្ញិអាទិវិញ្ញាណដ្ឋិតិយោ, តថារូបេ សត្តាវាសេ ច សព្ពញ្ញុតញ្ញាណញ្ច មេ ឧបនេតុំ បច្ចក្ខំ ករោន្តេន.

គោឃាតកោតិ គុន្នំ អភិណ្ហំ ហននកោ. តេនាហ ‘‘វធិត្វា វធិត្វា’’តិ. តស្សាតិ គុន្នំ វធកកម្មស្ស. អបរាបរិយកម្មស្សាតិ អបរាបរិយវេទនីយកម្មស្ស. ពលវតា គោឃាតកកម្មេន វិបាកេ ទីយមានេ អលទ្ធោកាសំ អបរាបរិយវេទនីយំ តស្មិំ វិបក្កវិបាកេ ឥទានិ លទ្ធោកាសំ ‘‘អវសេសកម្ម’’ន្តិ វុត្តំ. បដិសន្ធីតិ បាបកម្មជនិតា បដិសន្ធិ. កម្មសភាគតាយាតិ កម្មសទិសភាវេន. អារម្មណសភាគតាយាតិ អារម្មណស្ស សភាគភាវេន សទិសភាវេន. យាទិសេ ហិ អារម្មណេ បុព្ពេ តំ កម្មំ តស្ស ច វិបាកោ បវត្តោ, តាទិសេយេវ អារម្មណេ ឥទំ កម្មំ ឥមស្ស វិបាកោ ច បវត្តោតិ កត្វា វុត្តំ ‘‘តស្សេវ កម្មស្ស វិបាកាវសេសេនា’’តិ. ភវតិ ហិ តំសទិសេបិ តព្ពោហារោ យថា ‘‘សោ ឯវ តិត្តិរោ, តានិយេវ ឱសធានី’’តិ. និមិត្តំ អហោសីតិ បុព្ពេ កតូបចិតស្ស បេតូបបត្តិនិព្ពត្តនវសេន កតោកាសស្ស តស្ស កម្មស្ស និមិត្តភូតំ ឥទានិ តថា ឧបដ្ឋហន្តំ តស្ស វិបាកស្ស និមិត្តំ អារម្មណំ អហោសិ. សោតិ គោឃាតកោ. អដ្ឋិសង្ខលិកបេតោ ជាតោ កម្មសរិក្ខកវិបាកតាវសេន.

អដ្ឋិសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

២. បេសិសុត្តវណ្ណនា

២០៣. គោមំសបេសិយោ កត្វាតិ គាវិំ វធិត្វា វធិត្វា គោមំសំ ផាលេត្វា បេសិយោ កត្វា. សុក្ខាបេត្វាតិ កាលន្តរំ ឋបនត្ថំ សុក្ខាបេត្វា. សុក្ខាបិយមានានំ មំសបេសីនញ្ហិ វល្លូរសមញ្ញា.

បេសិសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៣. បិណ្ឌសុត្តវណ្ណនា

២០៤. និប្បក្ខចម្មេតិ វិគតបក្ខចម្មេ.

៤. និច្ឆវិសុត្តវណ្ណនា

២០៥. ឧរព្ភេ ហនតីតិ ឱរព្ភិកោ. ឯឡកេតិ អជេ.

៥. អសិលោមសុត្តវណ្ណនា

២០៦. និវាបបុដ្ឋេតិ អត្តនា ទិន្ននិវាបេន បោសិតេ. អសិនា វធិត្វា វធិត្វា វិក្កិណន្តោ.

៦. សត្តិសុត្តវណ្ណនា

២០៧. ឯកំ មិគន្តិ ឯកំ ទីបកមិគំ.

៧. ឧសុលោមសុត្តវណ្ណនា

២០៨. ការណាហីតិ យាតនាហិ. ញត្វាតិ កម្មដ្ឋានំ ញត្វា.

៨. សូចិលោមសុត្តវណ្ណនា

២០៩. សុណោតិ បូរេតីតិ សូតោ, អស្សទមកាទិកោ.

៩. ទុតិយសូចិលោមសុត្តវណ្ណនា

២១០. បេសុញ្ញូបសំហារវសេន ឥតោ សុតំ អមុត្រ, អមុត្រ វា សុតំ ឥធ សូចេតីតិ សូចកោ. អនយព្យសនំ បាបេសិ មនុស្សេតិ សម្ពន្ធោ.

១០. កុម្ភណ្ឌសុត្តវណ្ណនា

២១១. វិនិច្ឆយាមច្ចោតិ រញ្ញា អឌ្ឌករណេ ឋបិតោ វិនិច្ឆយមហាមត្តោ. សោ ហិ គាមជនកាយំ កូដេតិ វញ្ចេតីតិ គាមកូដកោតិ វុច្ចតិ. កេចិ ‘‘តាទិសោ ឯវ គាមជេដ្ឋកោ គាមកូដកោ’’តិ វទន្តិ. សមេន ភវិតព្ពំ, ‘‘ធម្មដ្ឋោ’’តិ វត្តព្ពតោ. រហស្សង្គេ និសីទនវសេន វិសមា និសជ្ជាវ អហោសិ.

កុម្ភណ្ឌសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

បឋមវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

២. ទុតិយវគ្គោ

១. សសីសកសុត្តវណ្ណនា

២១២. ផុសន្តោតិ ថេយ្យាយ ផុសន្តោ.

៣. និច្ឆវិត្ថិសុត្តវណ្ណនា

២១៤. មាតុគាមោ សស្សាមិកោ អត្តនោ ផស្សេ អនិស្សរោ. វដ្ដិត្វាតិ ភស្សិត្វា អបរំ គន្ត្វា.

៤. មង្គុលិត្ថិសុត្តវណ្ណនា

២១៥. មង្គនវសេន ឧលតីតិ មង្គុលិ, វិរូបពីភច្ឆភាវេន បវត្តតីតិ អត្ថោ. តេនាហ ‘‘វិរូបំ ទុទ្ទសិកំ ពីភច្ឆ’’ន្តិ.

៥. ឱកិលិនីសុត្តវណ្ណនា

២១៦. ឧទ្ធំ ឧទ្ធំ អគ្គិនា បក្កសរីរតាយ ឧប្បក្កំ. ហេដ្ឋតោ បគ្ឃរណវសេន កិលិន្នសរីរតាយ ឱកិលិនី. ឥតោ ចិតោ ច អង្គារសម្បរិកិណ្ណតាយ ឱកិរិនី. តេនាហ ‘‘សា កិរា’’តិអាទិ. អង្គារចិតកេតិ អង្គារសញ្ចយេ. សរីរតោ បគ្ឃរន្តិ អសុចិទុគ្គន្ធជេគុច្ឆានិ សេទគតានិ. តស្ស កិរ រញ្ញោតិ តស្ស កាលិង្គស្ស រញ្ញោ. នាដកិនីតិ នច្ចេ អធិកតា ឥត្ថី. សេទន្តិ សេទនំ, តាបនន្តិ អត្ថោ.

ឱកិលិនីសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៦. អសីសកសុត្តវណ្ណនា

២១៧. អសីសកំ កពន្ធំ ហុត្វា និព្ពត្តិ កម្មាយូហនកាលេ តថា និមិត្តគ្គហណបរិចយតោ.

៧-១១. បាបភិក្ខុសុត្តាទិវណ្ណនា

២១៨-២២២. លាមកភិក្ខូតិ ហីនាចារតាយ លាមកោ, ភិក្ខុវេសតាយ, ភិក្ខាហារេន ជីវនតោ ច ភិក្ខុ. ចិត្តកេឡិន្តិ ចិត្តរុចិយំ តំ តំ កីឡន្តោ. អយមេវាតិ ភិក្ខុវត្ថុស្មិំ វុត្តនយោ ឯវ.

បាបភិក្ខុសុត្តាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

សារត្ថប្បកាសិនិយា សំយុត្តនិកាយ-អដ្ឋកថាយ

លក្ខណសំយុត្តវណ្ណនាយ លីនត្ថប្បកាសនា សមត្តា.