១០. សុសិមសុត្តវណ្ណនា

៧០. ទសមេ គរុកតោតិ គរុភាវហេតូនំ ឧត្តមគុណានំ មត្ថកប្បត្តិយា អនញ្ញសាធារណេន គរុការេន គរុកតោ. មានិតោតិ សម្មាបដិបត្តិយា មានិតោ. តាយ ហិ វិញ្ញូនំ មនាបតាតិ អាហ ‘‘មនេន បិយាយិតោ’’តិ. ចតុបច្ចយបូជាយ ច បូជិតោតិ ឥទំ អត្ថវចនំ. យទត្ថំ សំគីតិការេហិ ‘‘តេន ខោ បន សមយេន ភគវា សក្កតោ ហោតី’’តិអាទិនា ឥមស្ស សុត្តស្ស និទានំ និក្ខិត្តំ, តស្ស អត្ថស្ស ឧល្លិង្គវសេន វុត្តន្តិ ទដ្ឋព្ពំ. ឯស នយោ សេសបទេសុបិ. អំសកូដតោតិ ឧត្តរាសង្គេន ឧភោ អំសកូដេ បដិច្ឆាទេត្វា ឋិតា ទក្ខិណអំសកូដតោ, ឧភយតោ វា អបនេន្តិ. បរិចិតគន្ថវសេន បណ្ឌិតបរិព្ពាជកោ, យតោ បច្ឆា វិសេសភាគី ជាតោ. វិចិត្តនយាយ ធម្មកថាយ កថនតោ ‘‘កវិសេដ្ឋោ’’តិ អាហំសុ.

តេជុស្សទោតិ មហាតេជោ. បុរេភត្តកិច្ចាទីនំ និយតភាវេន និយមមនុយុត្តោ. វិបស្សនាលក្ខណម្ហីតិ ញាណំ តត្ថ កថិតំ. ធម្មន្តិ តស្សំ តស្សំ បរិសាយំ ថេរស្ស អសម្មុខា ទេសិតំ ធម្មំ. អាហរិត្វា កថេតិ តថា វរស្ស ទិន្នត្តា.

កិញ្ចាបិ សុសិមោ បូរណាទយោ វិយ សត្ថុបដិញ្ញោ ន ហោតិ, តិត្ថិយេហិ បន ‘‘អយំ ព្រាហ្មណបព្ពជិតោ បញ្ញវា វេទង្គកុសលោ’’តិ គណាចរិយដ្ឋានេ ឋបិតោ, តថា ចស្ស សម្ភាវិតោ. តេន វុត្តំ ‘‘អហំ សត្ថាតិ បដិជានន្តោ’’តិ, ន សស្សតទិដ្ឋិកត្តា. តថា ហេស ភគវតោ សម្មុខា ឧបគន្តុំ អសក្ខិ.

អញ្ញាតិ អរហត្តស្ស នាមំ អញ្ញិន្ទ្រិយស្ស ចិណ្ណន្តេ បវត្តត្តា. តំ បវត្តិន្តិ យំ អញ្ញព្យាករណំ វុត្តំ, តំ សុត្វា. អស្ស សុសិមស្ស, បរមប្បមាណន្តិ ឧត្តមកោដិ. អាចរិយមុដ្ឋីតិ អាចរិយស្ស មុដ្ឋិកតធម្មោ.

អង្គសន្តតាយាតិ នីវរណាទីនំ បច្ចនីកធម្មានំ វិទូរភាវេន ឈានង្គានំ វូបសន្តតាយ. និព្ពុតសព្ពទរថបរិឡាហតាយ ហិ តេសំ ឈានានំ បណីតតរភាវោ. អារម្មណសន្តតាយាតិ រូបបតិភាគវិគមេន សណ្ហសុខុមាទិភាវប្បត្តស្ស អារម្មណស្ស សន្តភាវេន. យទគ្គេន ហិ តេសំ ភាវនាតិសយសម្ភាវិតសណ្ហសុខុមប្បការានិ អារម្មណានិ សន្តានិ, តទគ្គេន ឈានង្គានំ សន្តតា វេទិតព្ពា. អារម្មណសន្តតាយ វា តទារម្មណធម្មានំ សន្តតា លោកុត្តរធម្មារម្មណាហិ បច្ចវេក្ខណាហិ ទីបេតព្ពា. អារុប្បវិមោក្ខាតិ អរូបជ្ឈានសញ្ញាវិមោក្ខា. បញ្ញាមត្តេនេវ វិមុត្តា, ន ឧភតោភាគវិមុត្តា. ធម្មានំ ឋិតតា តំសភាវតា ធម្មដ្ឋិតិ, អនិច្ចទុក្ខានត្តតា, តត្ថ ញាណំ ធម្មដ្ឋិតិញាណន្តិ អាហ ‘‘វិបស្សនាញាណ’’ន្តិ. ឯវមាហាតិ ‘‘បុព្ពេ ខោ, សុសិម, ធម្មដ្ឋិតិញាណំ, បច្ឆា និព្ពានេ ញាណ’’ន្តិ ឯវមាទិ.

វិនាបិ សមាធិន្តិ សមថលក្ខណប្បត្តំ បុរិមសិទ្ធំ វិនាបិ សមាធិន្តិ វិបស្សនាយានិកំ សន្ធាយ វុត្តំ. ឯវន្តិ វុត្តាការេន. ន សមាធិនិស្សន្ទោ អនុបុព្ពវិហារា វិយ. ន សមាធិអានិសំសោ លោកិយាភិញ្ញា វិយ. ន សមាធិស្ស និប្ផត្តិ សព្ពភវគ្គំ វិយ. វិបស្សនាយ និប្ផត្តិ មគ្គោ វា ផលំ វាតិ យោជនា.

រូបាទីសុ ចេតេសុ តិណ្ណំ លក្ខណានំ បរិវត្តនវសេន ទេសនា តេបរិវដ្ដទេសនា. អនុយោគំ អារោបេន្តោតិ ននុ វុត្តំ, សុសិម, ឥទានិ អរហត្តាធិគមេន សព្ពសោ បច្ចយាការំ បដិវិជ្ឈិត្វា តត្ថ វិគតសម្មោហោតិ អនុយោគំ ករោន្តោ. បាកដករណត្ថន្តិ យថា ត្វំ, សុសិម, និជ្ឈានកោ សុក្ខវិបស្សកោ ច ហុត្វា អាសវានំ ខយសម្មសនេ សុប្បតិដ្ឋិតោ, ឯវមេតេបិ ភិក្ខូ, តស្មា ‘‘អបិ បន តុម្ហេ អាយស្មន្តោ’’តិអាទិនា ន តេ តយា អនុយុញ្ជិតព្ពាតិ.

សុសិមសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

មហាវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.