៥. អវិជ្ជាបច្ចយសុត្តវណ្ណនា

៣៥. ទេសនំ ឱសាបេសីតិ យថារទ្ធកថំ ឋបេសិ. តត្ថ និសិន្នស្ស ទិដ្ឋិគតិកស្ស លទ្ធិយា ភិន្ទនវសេន ឧបរិ កថេតុកាមោ. ពុទ្ធានញ្ហិ ទេសនាវារំ បច្ឆិន្ទាបេត្វា បុច្ឆិតុំ សមត្ថោ នាម កោចិ នត្ថិ. តេនាហ ‘‘ទិដ្ឋិគតិកស្ស ឱកាសទានត្ថ’’ន្តិ. ទុប្បញ្ហោ ឯសោ សត្តូបលទ្ធិយា បុច្ឆិតត្តា. សត្តូបលទ្ធិវាទបទេនាតិ ‘‘សត្តោ ជីវោ ឧបលព្ភតី’’តិ ឯវំ បវត្តទិដ្ឋិទីបកបទវសេន. វទន្តិ ឯតេនាតិ វាទោ. ទិដ្ឋិ-សទ្ទោ បន ទ្វយសង្គហិតោ, ព្រហ្មចរិយវាសោ បន បរមត្ថតោ អរិយមគ្គភាវនាតិ អាហ ‘‘អរិយមគ្គវាសោ’’តិ. អយំ ទិដ្ឋីតិ អនញ្ញេ សរីរជីវាតិ ទិដ្ឋិ. ‘‘ជីវោ’’តិ ច ជីវិតមេវ វទន្តិ. វដ្ដន្តិ ទុវិធំ វដ្ដំ. និរោធេន្តោតិ អនុប្បត្តិធម្មតំ អាបាទេន្តោ. សមុច្ឆិន្ទន្តោតិ អប្បវត្តិយំ បាបនេន ឧបច្ឆិន្ទន្តោ. តទេតំ មគ្គេន និរោធេតព្ពំ វដ្ដំ និរុជ្ឈតីតិ យោជនា. ‘‘អយំ សត្តោ វិនាសំ អភាវំ បត្វា សព្ពសោ ឧច្ឆិជ្ជតី’’តិ ឯវំ ឧច្ឆេទទិដ្ឋិយា គហិតាការស្ស សម្ភវេ សច្ចភាវេ សតិ. ន ហោតីតិ សាត្ថកោ ន ហោតិ.

គច្ឆតីតិ សរីរតោ និក្ខមិត្វា គច្ឆតិ. វិវដ្ដេន្តោតិ អប្បវត្តិំ ករោន្តោតិ អត្ថោ. វិវដ្ដេតុំ ន សក្កោតិ និច្ចស្ស អប្បវត្តិំ បាបេតុំ អសក្កុណេយ្យត្តា. មិច្ឆាទិដ្ឋិ សម្មាទិដ្ឋិំ វិជ្ឈតិ អសមាហិតបុគ្គលសេវនវសេន តថា បវត្តិតុំ អប្បទានវសេន ច បជហិតព្ពាបជហនវសេន សម្មាទិដ្ឋិំ វិជ្ឈតិ. វិសូកមិវាតិ កណ្ឌកោ វិយ. ន កេវលំ អននុវត្តកោវ, អថ ខោ វិរោធោបិ ‘‘និច្ច’’ន្តិអាទិនា បវត្តនធម្មតាយ វិញ្ញាបនតោ. វិរូបំ ពីភច្ឆំ ផន្ទិតំ វិប្ផន្ទិតំ. បណ្ណបុប្ផផលបល្លវានំ អវត្ថុភូតោ តាលោ ឯវ តាលាវត្ថុ ‘‘អសិវេ សិវា’’តិ វោហារោ វិយ. កេចិ បន ‘‘តាលវត្ថុកតានី’’តិ បឋន្តិ, អវត្ថុភូតតាយ តាលោ វិយ កតានីតិ អត្ថោ. តេនាហ ‘‘មត្ថកច្ឆិន្នតាលោ វិយា’’តិ. អនុអភាវន្តិ វិនាសំ.

អវិជ្ជាបច្ចយសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.