១. ធនញ្ជានីសុត្តវណ្ណនា

១៨៧. ធនញ្ជានិគោត្តាតិ ឯត្ថ បុព្ពបុរិសតោ អាគតស្ស កុលវំសស្ស នាមាភិធានសង្ខាតំ គំ តាយតីតិ គោត្តំ. (កិំ បន តន្តិ? អញ្ញកុលបរម្បរាសាធារណំ តស្ស កុលស្ស អាទិបុរិសសមុទាគតំ តំកុលបរិយាបន្នសាធារណំ សាមញ្ញរូបន្តិ ទដ្ឋព្ពំ.) ធនញ្ជានិគោត្តំ ឯតិស្សន្តិ ធនញ្ជានិគោត្តា. តស្សា ឧទានស្ស ការណំ បុច្ឆិត្វា អាទិតោ បដ្ឋាយ វិភាវេតុំ ‘‘សោ កិរា’’តិអាទិ វុត្តំ. នានារសភោជនំ ទេតីតិ យោជនា. បញ្ចគោរសសម្បាទិតំ សាលិភត្តំ សូបសាកព្យញ្ជនំ នានារសំ ព្រាហ្មណភោជនំ. មណ្ឌលគ្គខគ្គន្តិ មណ្ឌលគ្គសង្ខាតំ ខគ្គំ. ទុវិធោ ហិ ខគ្គោ មណ្ឌលគ្គោ ទីឃគ្គោតិ. តត្ថ យស្ស អគ្គោ មណ្ឌលាការេន ឋិតោ, សោ មណ្ឌលគ្គោ. យស្ស បន អសិបុត្តិកា វិយ ទីឃោ, សោ ទីឃគ្គោ.

សាសនាតិ អនុសាសនា. ‘‘នមោ…បេ… សម្ពុទ្ធស្សា’’តិ ឯវំ វុត្តា បញ្ចបទិកគាថា. សត្ថុសាសនេ ហិ លោកិយច្ឆន្ទំ អនបេក្ខិត្វា ឯសា បញ្ចបទិកគាថាតិ ទដ្ឋព្ពា. ឱក្កាវរធរាតិ បុព្ពបុរិសសង្ខាតឧក្កាកវំសវរធារិកា. សក្កាតិ សក្កុណេយ្យំ.

ឯវន្តិ ‘‘សចេ មេ អង្គមង្គានី’’តិអាទិនា ឥមិនា បការេន. ‘‘បញ្ច គាថាសតានិ បន អដ្ឋកថំ អារុឡ្ហានិ, ឥធ បន ទ្វេ ឯវ ឧទ្ធដា’’តិ វទន្តិ. បហរិតុំ វាតិ ឯកវារម្បិ ហត្ថេន វា បាទេន វា បហរិតុម្បិ បរាមសិតុម្បិ អសក្កោន្តោតិ អត្ថោ. សោ ហិ តស្សា អរិយសាវិកាយ អានុភាវេន អត្តនោ សាមត្ថិយេន វសេ វត្តាបនត្ថំ សន្តជ្ជិត្វាបិ តទនុវត្តន្តោ និព្ពិសោ អហោសិ. តេនាហ ‘‘ភោតី’’តិអាទិ.

តស្ស ព្រាហ្មណស្សាតិ អត្តនោ សាមិកព្រាហ្មណស្ស. ឧបសំហរន្តីតិ ឧបនេន្តី. តស្មិំ សមយេតិ តស្មិំ ទុក្ខុប្បត្តិកាលេ ‘‘សព្ពេ សង្ខារា ទុក្ខា’’តិ ភគវតោ វចនំ អនុស្សរិត្វា ‘‘ទសពលស្ស ភគវតោ’’តិអាទីសុ យថាបរិចិតំ គុណបទំ អនុស្សរិ. តេនាហ ‘‘ទសពលំ សរី’’តិ.

ខន្តិសោរច្ចរហិតតាយ កុជ្ឈិត្វា. ភិជ្ជិត្វាតិ សំយតាភាវតោ តស្ស ព្រាហ្មណស្ស អន្តរេ មេត្តិភេទេន ភិជ្ជិត្វា. ឯវមេវាតិ យថា ឯតរហិ អការណេន, ឯវមេវ អញ្ញទាបិ អការណេនាតិ អត្ថោ. និក្ការណតាទីបនេ ឯវំ-សទ្ទោ, ឯវ-សទ្ទោ បន អវធារណត្ថោ. និក្ការណតា ច នាម និរត្ថកតា, និរត្ថកវិប្បលាបភាវេនេត្ថ ឯវំ-សទ្ទស្ស គហណេ បវត្តិ គវេសិតព្ពា. គរហត្ថោ វាយំ ឯវំ-សទ្ទោ អនេកត្ថត្តា និបាតានំ. គរហត្ថតា ចស្ស វសលិសទ្ទសន្និធានតោ បាកដា ឯវ.

គាមនិគមរដ្ឋបូជិតោតិ ឥមិនា គាមនិគមរដ្ឋសាមិកេហិ បូជិតភាវោ ទីបិតោ គាមាទីនំ តេសំ វសេ វត្តនតោ. អសុកស្ស នាម បុគ្គលស្ស. សេសន្តិ អភិក្កន្តន្តិអាទិ, យម្បិ ចញ្ញំ ឥធាគតំ ហេដ្ឋា វណ្ណិតញ្ច.

ធនញ្ជានីសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.