៦. អច្ឆរាសុត្តវណ្ណនា
៤៦. ‘‘អច្ឆរាគណសង្ឃុដ្ឋ’’ន្តិ គាថា ទេវបុត្តេន យេនាធិប្បាយេន គាយិតា, សោ អនុបុព្ពិកថាយ វិនា ន បញ្ញាយតីតិ តំ អាគមនតោ បដ្ឋាយ កថេន្តោ ‘‘អយំ កិរ ទេវបុត្តោ’’តិអាទិមាហ. តត្ថ សាសនេតិ ឥមស្សេវ សត្ថុសាសនេ. កម្មាកម្មន្តិ កម្មវិនិច្ឆយំ. អត្ថបុរេក្ខារតាយ អប្បកិច្ចតាយ ច សល្លហុកវុត្តិកោ. សយនស្ស កោដ្ឋាសោតិ ទិវសំ បុរិមយាមញ្ច ភាវនានុយោគវសេន កិលន្តកាយស្ស សមស្សាសនត្ថំ សេយ្យាយ ឧបគមនភាគោ អនុញ្ញាតោ.
អព្ភន្តរេតិ កុច្ឆិយំ ភត្តស្ស បរិត្តតាយ សត្ថកវាតាតិ តិក្ខភាវេន សត្ថកា វិយ កន្តនកា វាតា. ធុរស្មិំយេវាតិ កិលេសមារេន យុទ្ធេ ឯវ. វិមុត្តាយតនសីសេ ឋត្វា ធម្មំ ទេសេន្តោ វា. ឧបនិស្សយមន្ទតាយ អបរិបក្កញាណតាយ អាសវក្ខយំ អប្បត្តោ កាលំ កត្វាតិ យោជនា. ឧបរិ ឋិតន្តិ បរិក្ខារភាវេន ទិព្ពទុស្សូបរិ ឋិតំ. តថេវ អដ្ឋាសីតិ តាហិ តថា វុត្តេបិ យថា តតោ បុព្ពេ, តថេវ អដ្ឋាសិ. សុវណ្ណបដ្ដន្តិ និព្ពុទ្ធេ បដិជិនិត្វា លទ្ធព្ពសុវណ្ណបដ្ដំ. វីតិក្កមស្ស អកតត្តា អសម្ភិន្នេនេវ សីលេន. យស្មា តស្មិំ សត្ថុ សន្តិកំ អាគច្ឆន្តេ តាបិ តេន សទ្ធិំ អាគមំសុ តស្មា ‘‘អច្ឆរាសង្ឃបរិវុតោ’’តិ វុត្តំ.
សង្ឃោសិតន្តិ សង្គម្ម ឃោសិតំ, តត្ថ តត្ថ អច្ឆរានំ គីតសទ្ទវសេន ឃោសិតំ. បិសាចគណំ កត្វា វទតិ អច្ឆន្ទរាគតាយ. និយាមចិត្តតាយាតិ សម្មត្តនិយាមេ និន្នចិត្តតាយ. គរុភាវេនាតិ តាសំ វសេ អវត្តនតោ គរុដ្ឋានភាវេន. យាត្រាតិ និព្ពានំ បតិ យាត្រា. តំ បន វដ្ដតោ និគ្គមនំ ហោតីតិ អាហ ‘‘កថំ និគ្គមនំ ភវិស្សតី’’តិ.
អតិសល្លេខតេវាតិ អតិវិយ កិលេសានំ សល្លេខិតវុត្តិកោ. អកតាភិនិវេសស្សាតិ ភាវនមននុយុត្តស្ស អនារទ្ធវិបស្សកស្ស. ការកស្សាតិ សុគតោវាទការកស្ស សម្មាបដិបជ្ជតោ. សុញ្ញតាវិបស្សនន្តិ សុញ្ញតាទីបនំ វិបស្សនំ ទុច្ចរិតតណ្ហាយ ទូរីករណេន ឯកវិហារិតាយ. ឯកោ មគ្គោ អស្សាតិ លោកុត្តរមគ្គោ ឯវ អស្ស អនាគតោ, បុព្ពភាគមគ្គោ បន កតបរិចយោតិ អត្ថោ.
កាយវង្កាទីនន្តិ កាយទុច្ចរិតាទីនំ អភាវតោ សមុច្ឆិន្ទនេន អនុបលព្ភនតោ. នត្ថិ ឯត្ថ ភយំ, អស្មិំ វា អធិគតេ បុគ្គលស្ស នត្ថិ ភយន្តិ អភយំ នាម. សំសារកន្តារំ អតិក្កមិត្វា និព្ពានសង្ខាតំ ខេមំ អមតដ្ឋានំ គមនេ សុគតសារថិនា សុសជ្ជិតយានភាវតោ រថោ អកូជនោតិ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោវ អធិប្បេតោ. ធម្មតោ អនបេតតាយ អបរាបរុប្បត្តិយា ច ធម្មចក្កេហិ.
ឱត្តប្បម្បិ គហិតមេវ អវិនាភាវា. អបាលម្ពោតិ អវស្សយោ. បរិវារោតិ បរិក្ខារោ អភិសង្ខរណតោ. មគ្គស្ស ករណដ្ឋានេ ធម្មោ តប្បរិយាបន្នា សម្មាទិដ្ឋិ. អនិច្ចាទិវសេនាតិ អនិច្ចានុបស្សនាទិវសេន. សោធិតេសុ វជ្ឈមានេសុ. ភូមិលទ្ធវដ្ដន្តិ ភូមិលទ្ធសង្ខាតំ វដ្ដំ. តត្ថ វិបស្សនាយ បវត្តិដ្ឋានភាវតោ បញ្ចក្ខន្ធា ភូមិ នាម, វដ្ដមយកម្មភាវតោ តត្ថ ឧប្បជ្ជនារហំ កិលេសជាតំ ភូមិលទ្ធវដ្ដំ. បរិជានមានាតិ បរិច្ឆិន្ទនវសេន សមតិក្កមវសេន ជានមានា បដិវិជ្ឈន្តី.
កស្មា ទេវបុត្តោ សោតាបត្តិផលេយេវ បតិដ្ឋាសិ, ននុ ច សា ទេសនា ភគវតា ចតុមគ្គប្បធានភាវេន បវត្តិតាតិ អាហ ‘‘យថា ហី’’តិអាទិ.
អច្ឆរាសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.