៣៤. ទាសវត្ថុកថា

៩៧. ទាសាតិ ចេដកា. តេ ហិ សាមិកេហិ ទុក្ខេ វា ទុដ្ឋកម្មេ វា អសីយន្តិ ខិបីយន្តីតិ ទាសាតិ វុច្ចន្តិ. តត្ថាតិ ចតូសុ ទាសេសុ. ‘‘ឃរទាសិយា បុត្តោ’’តិ ឥមិនា អន្តោគេហេ ឃរទាសិយា កុច្ឆិម្ហិ ជាតោ អន្តោជាតោតិ វចនត្ថំ ទស្សេតិ. ធនំ ទត្វា កីតោ ធនក្កីតោតិ វចនត្ថំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ធនក្កីតោ នាមា’’តិអាទិ. ធនេន កីតោ ធនក្កីតោតិ វចនត្ថោបិ យុត្តោយេវ. ទាសចារិត្តន្តិ ទេសកាលវសេន ទាសានំ ចារិត្តំ. តត្ថ តត្ថាតិ តស្មិំ តស្មិំ ទេសេ, កាលេ វា.

ករមរានីតោ នាមាតិ ឯត្ថ ករមរោតិ វន្ទិ. សោ ហិ សត្តូនំ ករេន ហត្ថេន មរិតព្ពត្តា ករមរោតិ វុច្ចតិ. ករមរភាវេន អានីតោ ករមរានីតោ. តិរោរដ្ឋា អាហរន្តីតិ សម្ពន្ធោ. ឧបលាបេត្វា វាតិ បលោភេត្វា វា. តតោតិ កស្មាចិ គាមតោ. មនុស្សា ឯវ មានុស្សកានិ. ឥត្ថិបុរិសានំ សាធារណភាវេន សាមញ្ញភាវតោ នបុំសកលិង្គវសេន វុត្តំ. បិសទ្ទេន ន កេវលំ ធនានិយេវ អាហរន្តិ, អថ ខោ មានុស្សកានិបីតិ សម្បិណ្ឌេតិ. តត្ថាតិ មានុស្សកេសុ. ឯវរូបោ ករមរានីតោ ទាសោ ន បព្ពាជេតព្ពោតិ យោជនា. សព្ពសាធារណេនាតិ ពន្ធនាគារសោធនកាលេ សព្ពេសំ សាធារណេន.

ទាសព្យន្តិ ទាសស្ស ភាវោ ទាសព្យំ, តំ. តេន វុត្តំ ‘‘ទាសភាវ’’ន្តិ. ‘‘សយមេវា’’តិ ឥមិនា សាមំសទ្ទោ សយមត្ថេ និបាតោតិ ទស្សេតិ. ភុជិស្សិត្ថិយោតិ រញ្ញោ ភុជិស្សិត្ថិយោ. វណ្ណទាសីហីតិ នគរសោភិនីហិ. តា ហិ វណ្ណសម្បន្នទាសិភាវតោ វណ្ណទាសីតិ វុច្ចន្តិ. តាសន្តិ ភុជិស្សិត្ថីនំ. បណ្ណន្តិ ទាសិបណ្ណំ. ភដិបុត្តកគណាទីនន្តិ អាទិសទ្ទេន មល្លបុត្តគណាទយោ សង្គណ្ហាតិ. ឥមិនា ពហុសាមិកទាសំ ទស្សេតិ. តេហីតិ ភដិបុត្តកគណាទីហិ. អទិន្នា ន បព្ពាជេតព្ពាតិ ពហូសុ សាមិកេសុ ឯកេនបិ អទិន្នា ន បព្ពាជេតព្ពា. តេបីតិ អារាមិកទាសេបិ. ឥមស្មិំ អារាមិកទាសបព្ពាជនេ អដ្ឋកថាវាទំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘មហាបច្ចរិយ’’ន្តិអាទិ. ‘‘តក្ក’’ន្តិ បទំ ‘‘អាសិត្តក’’ឥតិ បទេ កម្មំ. ‘‘សីសេ’’តិ បទំ ‘‘អាសិត្តក’’ឥតិ បទេ អាធារោ. កេសុចិ ជនបទេសុ ទេសចារិត្តវសេន សីសេ តក្កស្ស អាសិញ្ចនំ ទាសានំ ភុជិស្សករណន្តិ អធិប្បាយោ. ‘‘អារាមិកំ ទេមា’’តិ វចនំ ទាសានំ ភុជិស្សវចនន្តិ វុត្តំ ហោតិ. យេន កេនចិ វោហារេនាតិ ‘‘អារាមិកំ ទេមា’’តិ វា ‘‘អារាមិកទាសំ ទេមា’’តិ វា ‘‘កប្បិយការកំ ទេមា’’តិ វា យេន កេនចិ វោហារេន. ទ្វីសុ អដ្ឋកថាវាទេសុ កុរុន្ទិវាទស្ស បច្ឆា វុត្តត្តា សោយេវ បមាណន្តិ ទដ្ឋព្ពំ. ទុគ្គតមនុស្សាតិ ទុក្ខំ គតមនុស្សា. ឯតេតិ ទុគ្គតមនុស្សេ. តំ បព្ពាជេតុំ ន វដ្ដតីតិ មាតាបិតូនំ ទាសភាវំ ឧបគតកាលេ ជាតំ បុត្តំ សន្ធាយ វុត្តំ. អថ បន មាតាបិតរោ ទាសភាវំ ឧបគតា, ន បុត្តោ, តំ បព្ពាជេតុំ វដ្ដតិ. ‘‘ភិក្ខុស្សា’’តិបទំ ‘‘ញាតកា វា ឧបដ្ឋាកា វា’’តិបទេសុ សាមិសម្ពន្ធោ, ‘‘ទេន្តី’’តិ បទេ សម្បទានំ. អស្សាតិ ភិក្ខុស្ស. ឥមន្តិ ទាសំ. អភិរមិស្សតីតិ ភិក្ខុភាវេ អភិរមិស្សតិ. វិព្ភមិស្សតីតិ វិនិវត្តេត្វា គិហិភាវំ ភមិស្សតិ. ឥតិ វត្វា ទេន្តីតិ សម្ពន្ធោ. និស្សាមិកទាសោតិ បរិគ្គាហកសាមិកវិរហិតោ ទាសោ. និស្សាមិកស្ស ទាសស្ស រាជា សាមី, តស្មា រញ្ញា អបរិគ្គហិតេ អត្តនាវ អត្តានំ ភុជិស្សំ កាតុំ វដ្ដតិ. បរិគ្គហិតេ រាជានំ ការាបេតុំ វដ្ដតិ. អជានន្តោតិ អត្តនោ ទាសភាវមជានន្តោ.

អនុរាធបុរាតិ អនុរាធនគរតោ និក្ខមិត្វាតិ សម្ពន្ធោ. សោតិ បុត្តោ. ឥធាតិ រោហណេ. មាតរំ បុច្ឆិត្វាតិ សម្ពន្ធោ. អាគម្មាតិ អាគន្ត្វា. អតិច្ឆថាតិ អតិក្កមិត្វា ឥច្ឆថ, ឥធ កិញ្ចិ ទេយ្យធម្មំ នត្ថិ, ឥទំ អតិក្កមិត្វា អញ្ញត្ថ ឋាតុមិច្ឆថាតិ វុត្តំ ហោតិ. តេតិ ឃរសាមិកា. ចតូហិ បច្ចយេហិ បដិជគ្គន្តា វសាបេសុន្តិ យោជនា.