១. សុរាបានសិក្ខាបទ-អត្ថយោជនា

៣២៦. សុរាបានវគ្គស្ស បឋមេ ភទ្ទា វតិ ឯត្ថាតិ ភទ្ទវតិកាតិ ច, ភទ្ទា វតិ ភទ្ទវតិ, សា ឯត្ថ អត្ថីតិ ភទ្ទវតិកាតិ ច អត្ថំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សោ’’តិអាទិ. សោតិ គាមោ លភីតិ សម្ពន្ធោ. បថំ គច្ឆន្តីតិ បថាវិនោតិ កតេ អទ្ធិកាយេវាតិ អាហ ‘‘អទ្ធិកា’’តិ. អទ្ធំ គច្ឆន្តីតិ អទ្ធិកា. ‘‘បថិកា’’តិបិ បាឋោ, អយមេវត្ថោ. ‘‘តេជសា តេជ’’ន្តិបទានិ សម្ពន្ធាបេក្ខានិ ច ហោន្តិ, បទានំ សមានត្តា សម្ពន្ធោ ច សមានោតិ មញ្ញិតុំ សក្កុណេយ្យា ច ហោន្តិ, តស្មា តេសំ សម្ពន្ធញ្ច តស្ស អសមានតញ្ច ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘អត្តនោ តេជសា នាគស្ស តេជ’’ន្តិ. ‘‘អានុភាវេនា’’តិឥមិនា បន តេជសទ្ទស្ស អត្ថំ ទស្សេតិ. កបោតស្ស បាទោ កបោតោ ឧបចារេន, តស្ស ឯសោ កាបោតោ, វណ្ណោ. កាបោតោ វិយ វណ្ណោ អស្សាតិ កាបោតិកាតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘កបោតបាទសមវណ្ណរត្តោភាសា’’តិ. បសន្នសទ្ទស្ស បសាទសទ្ធាទយោ និវត្តេតុំ ‘‘សុរាមណ្ឌស្សេតំ អធិវចន’’ន្តិ វុត្តំ. បញ្ចាភិញ្ញស្ស សតោតិ បញ្ចាភិញ្ញស្ស សមានស្ស សាគតស្សាតិ យោជនា.

៣២៨. ‘‘មធុកបុប្ផាទីនំ រសេន កតោ’’តិឥមិនា បុប្ផានំ រសេន កតោ អាសវោ បុប្ផាសវោតិ វចនត្ថំ ទស្សេតិ. ឯស នយោ ‘‘ផលាសវោ’’តិអាទីសុបិ. សុរាមេរយានំ វិសេសំ ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘សុរា នាមា’’តិអាទិ. បិដ្ឋកិណ្ណបក្ខិត្តាតិ បិដ្ឋេន ច កិណ្ណេន ច បក្ខិត្តា កតា វារុណីតិ សម្ពន្ធោ. កិណ្ណាតិ ច សុរាយ ពីជំ. តញ្ហិ កិរន្តិ នានាសម្ភារានិ មិស្សីភវន្តិ ឯត្ថាតិ កិណ្ណាតិ វុច្ចតិ. តស្សាយេវ មណ្ឌេតិ យោជនា. សុរនាមកេន ឯកេន វនចរកេន កតាតិ សុរា. មទំ ជនេតីតិ មេរយំ.

៣២៩. លោណសោវីរកន្តិ ឯវំនាមកំ បានំ. សុត្តន្តិបិ ឯវមេវ. តស្មិន្តិ សូបសំបាកេ. តេលំ បន បចន្តីតិ សម្ពន្ធោ. នត្ថិ តិខិណំ មជ្ជំ ឯត្ថាតិ អតិខិណមជ្ជំ, អតិខិណមជ្ជេ តស្មិំយេវ តេលេតិ អត្ថោ. យំ បនាតិ តេលំ បន. តិខិណំ មជ្ជំ ឥមស្ស តេលស្សាតិ តិខិណមជ្ជំ. យត្ថាតិ តេលេ. អរិដ្ឋោតិ ឯវំនាមកំ ភេសជ្ជំ. តន្តិ អរិដ្ឋំ, ‘‘សន្ធាយា’’តិបទេ អវុត្តកម្មំ. ឯតន្តិ ‘‘អមជ្ជំ អរិដ្ឋ’’ន្តិវចនំ, ‘‘វុត្ត’’ន្តិបទេ វុត្តកម្មន្តិ. បឋមំ.