៨. វេហាសកុដិសិក្ខាបទំ

១២៩. អដ្ឋមេ អច្ឆន្នតលត្តា ឧបរិ វេហាសោ ឯតិស្សាតិ ឧបរិវេហាសា, សា ច សា កុដិ ចេតិ ឧបរិវេហាសកុដីតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ឧបរិអច្ឆន្នតលាយា’’តិ. តស្សា កុដិយា សរូបំ ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘ទ្វិភូមិកកុដិយា វា’’តិអាទិ. ‘‘មញ្ច’’ន្តិ បទំ ‘‘អភី’’តិឧបសគ្គេន សម្ពន្ធិតព្ពន្តិ អាហ ‘‘អភិភវិត្វា’’តិ. ‘‘និសីទតី’’តិ កិរិយាបទេន វា យោជេតព្ពោតិ អាហ ‘‘ភុម្មត្ថេ វា’’តិអាទិ. ឯតន្តិ ‘‘មញ្ច’’ន្តិបទេ ឯតំ វចនំ ឧបយោគវចនំ. អថ វា ឯតន្តិ ‘‘មញ្ច’’ន្តិបទំ ឧបយោគវចនវន្តំ. ឯត្ថ ច បច្ឆិមសម្ពន្ធេ អភីត្យូបសគ្គោ បទាលង្ការមត្តោ បទវិភូសនមត្តោតិ អាហ ‘‘អភីតិ ឥទំ បនា’’តិអាទិ. បទសោភណត្ថន្តិ បទស្ស អលង្ការត្ថំ វិភូសនត្ថំ បទស្ស ផុល្លិតត្ថន្តិ អធិប្បាយោ. និបតិត្វាតិ ឯត្ថ នីត្យូបសគ្គោ ធាត្វត្ថានុវត្តកោតិ អាហ ‘‘បតិត្វា’’តិ. អថ វា និក្ខន្តត្ថវាចកោតិ អាហ ‘‘និក្ខមិត្វា វា’’តិ. ឥមិនា នីត្យូបសគ្គស្ស ធាត្វត្ថវិសេសកតំ ទីបេតិ, និក្ខន្តោ ហុត្វា បតិត្វាតិ អត្ថោ. ហីតិ យស្មា. អាណីតិ អគ្គខីលា.

១៣១. យា កុដិ សីសំ ន ឃដ្ដេតិ, សា អសីសឃដ្ដា នាមាតិ យោជនា. ‘‘បមាណមជ្ឈិមស្សា’’តិឥមិនា ថាមមជ្ឈិមំ និវត្តេតិ. សព្ពហេដ្ឋិមាហីតិ សព្ពេសំ ទព្ពសម្ភារានំ ហេដ្ឋា ឋិតាហិ. តុលាហីតិ គេហថម្ភានមុបរិ វិត្ថារវសេន ឋិតេហិ កដ្ឋវិសេសេហិ. ឥមិនា អដ្ឋកថាវចនេន ច តុលាយ សរូបំ បាកដំ. កេចិ បន តុលាយ សរូបំ អញ្ញថា វទន្តិ. ឯតេនាតិ ‘‘មជ្ឈិមស្ស បុរិសស្ស អសីសឃដ្ដា’’តិវចនេន ទស្សិតា ហោតីតិ សម្ពន្ធោ. ហីតិ សច្ចំ. យា កាចិ កុដិ វុច្ចតីតិ យោជនា. ឧបរីតិ ទ្វិភូមិកកុដិយំ ភូមិតោ ឧបរិ ភូមិយំ. អច្ឆន្នតលាតិ អនុល្លោចតលា, អវិតានតលាតិ អត្ថោ. ឥធ បនាតិ ឥមស្មិំ បន សិក្ខាបទេ.

១៣៣. ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា. យាយន្តិ យា អយំ កុដិ. តត្ថាតិ តស្សំ សីសឃដ្ដកុដិយំ. អនោណតេន ភិក្ខុនាតិ យោជនា. យស្សាតិ កុដិយា. អបរិភោគន្តិ ន បរិភុញ្ជិតព្ពំ, ន បរិភុញ្ជនារហន្តិ អត្ថោ. បតាណីតិ បតនស្ស និវារណា អាណិ អគ្គខីលា. សា ហិ អាពន្ធំ នយតិ បវត្តេតីតិ អាណីតិ វុច្ចតិ. យត្ថាតិ យស្មិំ មញ្ចបីឋេ. ន និប្បតន្តីតិ និក្ខន្តោ ហុត្វា ន បតន្តិ. អាហច្ចបាទកេតិ អង្គេ អាហនិត្វា វិជ្ឈិត្វា តត្ថ បវេសិតបាទកេ. នាគទន្តកាទីសូតិ នាគស្ស ទន្តោ វិយាតិ នាគទន្តកោ, សទិសត្ថេ កោ, សោ អាទិ យេសំ តេតិ នាគទន្តកាទយោ, តេសុ. អាទិសទ្ទេន ភិត្តិខីលាទយោ សង្គណ្ហាតីតិ. អដ្ឋមំ.