៧. អនុរុទ្ធសុត្តវណ្ណនា

២៣០. ឧបសង្កមិត្វា ឯវមាហំសូតិ វុត្តំ ឧបសង្កមនការណំ ទស្សេន្តោ, ‘‘តស្ស ឧបាសកស្ស អផាសុកកាលោ អហោសី’’តិ អាហ. អវិរាធិតន្តិ អវិរជ្ឈនកំ. យទិ វា តេ ធម្មា នានត្ថា, យទិ វា ឯកត្ថា, យំ តត្ថ អវិរជ្ឈនកំ, តំ តំយេវ បដិភាតូតិ យោជនា. ឈានមេវាតិ អប្បមាណជ្ឈានមេវ, ‘‘ចេតោវិមុត្តី’’តិ បន វុត្តត្តា ចិត្តេកគ្គតាយេវ ឯវំ វុច្ចតីតិ ឧបាសកស្ស អធិប្បាយោ.

២៣១. យាវតា មជ្ឈន្ហិកេ កាលេ ឆាយា ផរតិ, និវាតេ បណ្ណានិ បតន្តិ, ឯត្តាវតា ‘‘រុក្ខមូល’’ន្តិ វុច្ចតីតិ ឯវំ វុត្តំ ឯករុក្ខមូលប្បមាណដ្ឋានំ. កសិណនិមិត្តេន ឱត្ថរិត្វាតិ កសិណារម្មណំ ឈានំ សមាបជ្ជន្តោ តស្មិំ កសិណ…បេ… វិហរតីតិ វុត្តោ. អាភោគោ នត្ថិ ឈានក្ខណេ. កាមំ សមាបត្តិក្ខណេ អាភោគោ នត្ថិ តតោ បន បុព្ពេ វា សិយា សោ អាភោគោ, តម្បិ សន្ធាយ មហគ្គតន្តិ កេចិ. ឥទានិ តាសំ ចេតោវិមុត្តីនំ សតិបិ កេនចិ វិសេសេន អភេទេ វិសយាទិតោ លព្ភមានភេទំ ទស្សេតុំ, ‘‘ឯត្ថា’’តិអាទិ វុត្តំ. និមិត្តំ ន វឌ្ឍតិ វឌ្ឍេតព្ពស្ស និមិត្តស្សេវ អភាវតោ. បថវីកសិណាទីនំ វិយ អាកាសភាវនាយ ឧគ្ឃាដនំ ន ជាយតិ. តានិ ឈានានីតិ ព្រហ្មវិហារជ្ឈានានិ. ចុទ្ទសវិធេន បរិទមនាភាវតោ អភិញ្ញានំ បាទកានិ ន ហោន្តិ. និមិត្តុគ្ឃាដស្សេវ អភាវតោ អរូបជ្ឈានានំ អនធិដ្ឋានតាយ និរោធស្ស បាទកានិ ន ហោន្តីតិ. កម្មវដ្ដភាវេន កិលេសវដ្ដវិបាកវដ្ដានំ តិណ្ណំ វដ្ដានំ បច្ចយភាវោ វដ្ដបាទកតា. ឧបបជ្ជនវសេនេវ តំ តំ ភវំ ឱក្កមតិ ឯតេហីតិ ភវោក្កមនានិ. ទុតិយនយស្ស វុត្តវិបរិយាយេន អត្ថោ វេទិតព្ពោ. ឧគ្ឃាដនស្ស លព្ភនតោ អរូបជ្ឈានោបរិ សមតិក្កមោ ហោតីតិ អយមេវ វិសេសោ. ឯវន្តិ យថាវុត្តេន និមិត្តាវឌ្ឍននិមិត្តវឌ្ឍនាទិប្បការេន. នានត្ថាតិ នានាសភាវា. ឯវន្តិ អប្បមាណមហគ្គតសទ្ទវចនីយតាយ នានាព្យញ្ជនា. កាមញ្ចេត្ថ អប្បមាណសមាបត្តិតោបិ នីហរិត្វា វក្ខមានភវូបបត្តិការណំ ទស្សេតុំ សក្កា, អដ្ឋកថាយំ បន កសិណឈានតោវ នីហរិត្វា យោជនា កតាតិ តថា វុត្តំ. អថ វា មហគ្គតគហណេនេត្ថ អប្បមាណាតិ វុត្តព្រហ្មវិហារានម្បិ សង្គហោ វេទិតព្ពោ តស្សា សមញ្ញាយ ឧភយេសម្បិ សាធារណភាវតោ.

២៣២. ឯវំ វុត្តោតិ អសតិបិ តថារូបេ អាភោគេ ‘‘បរិត្តាភាតិ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតី’’តិ វុត្តោ. អប្បមាណំ កត្វា កសិណំ វឌ្ឍេន្តស្ស កសិណវឌ្ឍនវសេន ពហុលីការសម្ភវតោ សិយា ឈានស្ស ពលវតរតា, តទភាវេ ច ទុព្ពលតា, អាចិណ្ណវសិតាយ បន បច្ចនីកធម្មានំ សម្មា អបរិសោធនេ វត្តព្ពមេវ នត្ថីតិ បញ្ចហាការេហិ ឈានស្ស អប្បគុណតំ ទស្សេន្តោ, ‘‘សុប្បមត្តេ វា’’តិអាទិមាហ. ឈានស្ស អប្បានុភាវតាយ ឯវ តន្និមិត្តា បភាបិ អប្បតរា អបរិសុទ្ធាវ ហោតីតិ អាហ – ‘‘វណ្ណោ…បេ… សំកិលិដ្ឋោ ចា’’តិ. ទុតិយនយោ វុត្តវិបរិយាយេន វេទិតព្ពោ. តត្ថាបិ កសិណស្ស បរិត្តភាវេន វណ្ណស្ស បរិត្តតា, បរិត្តារម្មណាយ អនុរូបតាយ វា និមិត្តំ បភាមណ្ឌលកម្បិ បរិត្តមេវ សិយាតិ អធិប្បាយោ. វិបុលបរិកម្មន្តិ វិបុលភាវេន បរិកម្មំ. សេសំ តតិយចតុត្ថនយេសុ វត្តព្ពំ បឋមទុតិយនយេសុ វុត្តសទិសមេវ.

វណ្ណនានត្តន្តិ យទិ បីតំ យទិ លោហិតំ យទិ វា ឱទាតន្តិ សរីរវណ្ណនានត្តំ. អាភានានត្តន្តិ បរិត្តវិបុលតាវសេន បភាយ នានត្តំ. អច្ចិនានត្តន្តិ តេជោធាតុស្ស ទីឃាទិវសេន វេមត្តតា. អភិនិវិសន្តីតិ អភិរតិវសេន និវិសន្តិ និសីទន្តិ តិដ្ឋន្តិ. តេនាហ ‘‘វសន្តី’’តិ.

២៣៤. អាភន្តិ ទិព្ពន្តីតិ អាភាតិ អាហ ‘‘អាភាសម្បន្នា’’តិ. តទង្គេនាតិ វា តស្សា បរិត្តតាយ អប្បមាណតាយ ច អាភាការណំ, តំ បន អត្ថតោ ភវូបបត្តិការណមេវាតិ អាហ – ‘‘តស្សា ភវូបបត្តិយា អង្គេនា’’តិ. កាយាលសិយភាវោ តន្ទីអាទីនំ ហេតុភូតា កាយស្ស វិត្ថាយិតតា.

២៣៥. បារមិយោតិ មហាសាវកសំវត្តនិកា សាវកបារមិយោ បូរេន្តោ. ព្រហ្មលោកេតិ ព្រហ្មត្តភាវេ, ព្រហ្មលោកេ វា ឧប្បត្តិំ បដិលភិ, វុត្តម្បិ ចេតំ ថេរគាថាសុ. អវោកិណ្ណន្តិ អញ្ញេហិ អសម្មិស្សន្តិ អត្ថោ. បុព្ពេ សញ្ចរិតន្តិ អតីតភវេសុ ជាតិវសេន សញ្ចរណំ មម, សញ្ចរិតន្តិ តំ មមស្សាតិ អត្ថោ. សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវ.

អនុរុទ្ធសុត្តវណ្ណនាយ លីនត្ថប្បកាសនា សមត្តា.