៣. អស្សលាយនសុត្តវណ្ណនា

៤០១. អញ្ញមញ្ញវិសិដ្ឋត្តា វិសទិសំ រជ្ជំ វិរជ្ជំ, វិរជ្ជតោ អាគតា, តត្ថ ជាតាតិ វា វេរជ្ជកា, ឯវំ ជាតា ខោ បន តេ, យស្មា វត្ថាភរណាទិវិភាគេន នានប្បការា ហោន្តិ, តស្មា វុត្តំ ‘‘នានាវេរជ្ជកាន’’ន្តិ. អដ្ឋកថាយំ បន វេរជ្ជស្សេវ វសេន នានប្បការតា វុត្តា. យញ្ញុបាសនាទិនាតិ យញ្ញានុភវនមន្តជ្ឈេនទក្ខិណបរិយេសនាទិនា. ចតុវណ្ណសាធារណន្តិ ខត្តិយាទីនំ ចតុន្នំ វណ្ណានំ សាធារណំ សំសារសុទ្ធិបាបតស្សនំ. ន្ហានសុទ្ធិយាតិ តិត្ថសមុទ្ទខាតេសុ មន្តជប្បនបុព្ពកំ សាយំតតិយឧទកោរោហនាទិន្ហានសុទ្ធិយា. ភាវនាសុទ្ធិយាតិ បរមជោតិភូតាយ បុរិសភាវនាសង្ខាតាយ សុទ្ធិយា. វាបិតសិរោតិ ឱរោបិតកេសោ. តមេវ ហិ សិរោ វាបិតន្តិ វុច្ចតិ.

សភាវវាទីតិ យថាភូតវាទី. បព្ពជន្តាតិ ព្រាហ្មណបព្ពជ្ជំ ឧបគច្ឆន្តា, តស្មា ព្រាហ្មណានំ បព្ពជ្ជាវិធានំ សិក្ខន្តេន ភោតា ‘‘ព្រាហ្មណាវ សុជ្ឈន្តិ, នោ អព្រាហ្មណា’’តិ អយំ វិធិ សហេតុកោ សឧបាទានោ សក្កច្ចំ ឧគ្គហិតោ, តស្មា តុយ្ហំ បរាជយោ នត្ថិ…បេ… ឯវមាហំសុ.

៤០២. លទ្ធិភិន្ទនត្ថន្តិ ‘‘ព្រាហ្មណាវ ព្រហ្មុនោ បុត្តា ឱរសា មុខតោ ជាតា ព្រហ្មជា’’តិ ឯវំ បវត្តលទ្ធិយា វិនិវេឋនត្ថំ. បុត្តបដិលាភត្ថាយាតិ ‘‘ឯវំ មយំ បេត្តិកំ ឥណធារំ សោធេយ្យាមា’’តិ លទ្ធិយំ ឋត្វា បុត្តបដិលាភត្ថាយ. អយញ្ហេត្ថ អធម្មិកានំ ព្រាហ្មណានំ អជ្ឈាសយោ. នេសន្តិ ព្រាហ្មណានំ. សច្ចវចនំ សិយាតិ ‘‘ព្រហ្មុនោ បុត្តា’’តិអាទិវចនំ សច្ចំ យទិ សិយា ព្រាហ្មណីនំ…បេ… ភវេយ្យ, ន ចេតំ អត្ថិ. មហាព្រហ្មុនោ មុខតោ ជាតោតិ វាទច្ឆេទកវាទោ មុខតោជាតច្ឆេកវាទោ. អស្សលាយនោវិញ្ញូ ជាតិកោ ‘‘និរក្ខេបំ សមណេន គោតមេន វុត្ត’’ន្តិ ជានន្តោបិ សហគតានំ ព្រាហ្មណានំ ចិត្តានុរក្ខណត្ថំ ‘‘កិញ្ចាបិ ភវំ គោតមោ’’តិអាទិមាហ.

៤០៣. ឥទានិ ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោតិ វាទំ ភិន្ទិតុំ ‘‘សុតំ តេ យោនកកម្ពោជេសូ’’តិអាទិ អារទ្ធំ. យទិ ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, សព្ពត្ថ ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ ភវេយ្យ, អថ កស្មា យោនកកម្ពោជាទិជនបទេសុ ព្រាហ្មណានំ សេដ្ឋភាវោ នត្ថិ? ឯវញ្ហិ តត្ថ វណ្ណា, តស្មា ‘‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ’’តិ លទ្ធិមត្តមេតំ. តេសុ ហិ ជនបទេសុ ជនា ឯកជ្ឈំ សន្និបតិត្វា សម្មន្តយិត្វា កតិកំ អកំសុ, ទាសំ សាមិកំ កត្វា ឥតរេ សព្ពេ តំ បូជេត្វា តស្ស វសេ វត្តន្តិ, យោ តេសំ អយ្យោ ហោតិ ឥតរេ សព្ពេ តស្ស ទាសា ហោន្តិ, តេ កតិបយសំវច្ឆរាតិក្កមេន តស្ស កិញ្ចិ ទោសំ ទិស្វា តំ តតោ ឋានតោ អបនេត្វា អញ្ញំ ឋបេន្តិ, ឥតិ សោ អយ្យោ ហុត្វា ទាសោ ហោតិ, ឥតរោ ទាសោ ហុត្វា អយ្យោ ហោតិ, ឯវំ តាវ កេចិ ‘‘អយ្យោ ហុត្វា ទាសោ ហោតិ, ទាសោ ហុត្វា អយ្យោ ហោតី’’តិ ឯត្ថ អត្ថំ វទន្តិ. អដ្ឋកថាយំ បន បុរិមវសេនេវ តមត្ថំ ទស្សេតុំ ‘‘ព្រាហ្មណោ សភរិយោ’’តិអាទិ វុត្តំ. វយប្បត្តេ បុត្តេ អសតីតិ ឥទំ វក្ខមានស្ស ទារកស្ស ទាយជ្ជសាមិកភាវស្ស តាវ ទស្សនំ. មាតិតោ សុទ្ធោតិ ឯត្ថ យោ មាតិតោ សុទ្ធត្តា អយ្យោ, បិតិតោ អសុទ្ធត្តា ទាសោ ហោតិ, សោ ឯវ បិតិតោ អសុទ្ធត្តា ទាសោ ហុត្វា មាតិតោ អយ្យោ ហោតីតិ ជាតិំ សម្ភេទេតិ. សោវ សព្ពេន សព្ពំ ហោតីតិ ន សក្កា វត្តុន្តិ អបរេ. កោ ថាមោតិ មហន្តេ លោកសន្និវាសេ អនមតគ្គេ អតីតេ កាលេ ឥត្ថីនំ វា ចិត្តេ អនវដ្ឋិតេ ទាសា ទាសា ឯវ ហោន្តិ, អយ្យា អយ្យា ឯវ ហោន្តីតិ ឯត្ថ កោ ឯកន្តិកោ សហេតុកោ អវស្សយោ, តស្ស សាធកោ សិទ្ធន្តោ, កិំ និទស្សនន្តិ អត្ថោ.

៤០៤. សុក្កច្ឆេទកវាទោ នាមាតិ ‘‘ព្រាហ្មណោវ សុក្កោ វណ្ណោ’’តិ ឯវំ វុត្តោ សុក្កច្ឆេទកវារោ នាម.

៤០៨. សព្ពស្មិំ អគ្គិកិច្ចំ ករោន្តេតិ ឯតេន យថា យតោ កុតោចិ និស្សយតោ ឧប្បន្នោ អគ្គិឧបាទានសម្បន្នោ អគ្គិកិច្ចំ ករោតិ, ឯវំ យស្មិំ កស្មិញ្ចិ ទាសកុលេ ជាតោ ឧបនិស្សយសម្បន្នោ សម្មាបដិបជ្ជមានោ សំសារតោ សុជ្ឈតិ ឯវាតិ ទស្សេតិ.

៤០៩. បាទសិកវណ្ណោតិ អន្តរាឡវណ្ណោ. ឯតេសន្តិ ខត្តិយកុមារេន ព្រាហ្មណកញ្ញាយ ឧប្បន្នបុត្តោ, ព្រាហ្មណកុមារេន ខត្តិយកញ្ញាយ ឧប្បន្នបុត្តោតិ ឯតេសំ ទ្វិន្នំ មាណវកានំ. មតកភត្តេតិ មតេ ឧទ្ទិស្ស កតភត្តេ. ថាលិបាកេតិ កតមង្គលភត្តេ.

៤១០. តុម្ហេតិ ជាតិសាមញ្ញតោ មាណវំ ព្រាហ្មណេហិ សទ្ធិំ ឯកជ្ឈំ សង្គណ្ហន្តោ អាហ. កោ នុ ខោតិ អវំសិរោ ឥសិវាទោ, តេសំ ព្រាហ្មណីសីនំ អសាមត្ថិយទស្សនេន ជាតិយា អប្បមាណតំ វិភាវេតុំ គាមទារកវេសេន ឧបគច្ឆិ. តេន វុត្តំ ‘‘គាមណ្ឌលរូបោ វិយា’’តិ. កោណ្ឌទមកោតិ អទន្តទមកោ.

៤១១. ជនេតីតិ ជនិកា ជនេត្តិ. ជនកោ បិតាតិ ឯត្ថាបិ ឯសេវ នយោ. គន្ធព្ពបញ្ហន្តិ គន្ធព្ពស្ស មាតុកុច្ឆិយំ ឧប្បជ្ជនកសត្តស្ស ខត្តិយភាវាទិបុច្ឆំ. ទព្ពិគហណសិប្បម្បិ ឯកា វិជ្ជា វេទិតព្ពា. តត្ថ កិរ កុសលោ យំ កិញ្ចិ អាហារូបគបណ្ណបុប្ផផលពីជំ អន្តមសោ ឯលាលុកម្បិ គហេត្វា ភេសជ្ជេហិ យោជេត្វា បចន្តោ សប្បិមធុផាណិតេហិ សមានរសំ កត្វា សម្បាទេតុំ សក្កោតិ, បុណ្ណោបិ តាទិសោ, តេន ញាតំ ត្វំ ទព្ពិគហណសិប្បមត្តម្បិ ន ជានាសីតិ សម្ពន្ធោ. សទ្ធោតិ កម្មផលសទ្ធាយ សទ្ធោ, បោថុជ្ជនិកេនេវ រតនត្តយបសាទេន បសន្នោ. តេនេវាហ – ‘‘ឧបាសកំ មំ ភវំ…បេ… សរណំ គត’’ន្តិ.

អស្សលាយនសុត្តវណ្ណនាយ លីនត្ថប្បកាសនា សមត្តា.