៩. ពហុវេទនិយសុត្តវណ្ណនា

៨៨. បញ្ចកង្គោតិ វឌ្ឍកីកិច្ចសាធនេ វាសិអាទិបញ្ចកំ អង្គំ សំធនំ ឯតស្មិន្តិ បញ្ចកង្គោ. ថម្ភាទិវត្ថូនំ ថបនដ្ឋេន ថបតិ. បណ្ឌិតឧទាយិត្ថេរោ, ន កាឡុទាយី ថេរោ.

៨៩. បរិយាយតិ អត្តនោ ផលំ វត្តេតីតិ បរិយាយោ, ការណំ. វេទនាសន្និស្សិតោ ច កាយិកចេតសិកភាវោ ការណំ. តេនាហ – ‘‘កាយិកចេតសិកវសេន ទ្វេ វេទិតព្ពា’’តិ. តត្ថ បសាទកាយសន្និស្សិតា កាយិកា, ចេតោសន្និស្សិតា ចេតសិកា. សុខាទិវសេន តិស្សោតិ ឯត្ថ សុខនទុក្ខនុបេក្ខនានិ សុខាទិវេទនាយ ការណំ. តានិ ហិ បវត្តិនិមិត្តានិ កត្វា តត្ថ សុខាទិសទ្ទប្បវត្តិ, ឥមិនា នយេន សេសេសុបិ យថារហំ ការណំ និទ្ធារេត្វា វត្តព្ពំ. ឧបវិចារវសេនាតិ អារម្មណំ ឧបេច្ច សវិសេសបវត្តិវសេន. យស្មិញ្ហិ អារម្មណេ សោមនស្សវេទនា បវត្តតិ, អារម្មណតាយ តំ ឧបគន្ត្វា ឥតរវេទនាហិ វិសិដ្ឋតាយ សវិសេសំ តត្ថ បវត្តិ. តេនាហ ‘‘សោមនស្សដ្ឋានិយំ រូបំ ឧបវិចរតី’’តិ. ឯស នយោ សេសវេទនាសុ គេហស្សិតានីតិ គេហនិស្សិតានិ.

៩០. បរិយាយេនាតិ ‘‘ឥទមេត្ថ ទុក្ខស្មិន្តិ វទាមី’’តិ វុត្តដ្ឋានំ សន្ធាយ វទតិ. តំ ទស្សេន្តោតិ កាមញ្ចេត្ថ សុត្តេ – ‘‘ទ្វេបានន្ទ, វេទនា វុត្តា’’តិ ទ្វេ អាទិំ កត្វា វេទនា ទស្សិតា, ឯកាបិ បន ទស្សិតា ឯវាតិ ទស្សេន្តោ. ឧបត្ថម្ភេតុន្តិ ឯកាបិ វេទនា វុត្តា មយា បរិយាយេន, ឯវំ សតិ ទ្វេបិ វត្តព្ពាតិ ឯវំ តស្ស វាទំ ឧបត្ថម្ភេតុំ. កថំ បន ឯកា វេទនា វុត្តាតិ? យំ កិញ្ចិ វេទយិតំ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា, ឥទមេត្ថ ទុក្ខស្មិន្តិ វទាមីតិ. យំ បនេត្ថ វត្តព្ពំ, តំ ឥតិវុត្តកវណ្ណនាយំ (ឥតិវុ. អដ្ឋ. ៥២ អាទយោ) បរមត្ថទីបនិយំ វុត្តនយេន វេទិតព្ពំ.

កថំ បនេត្ថ រូបាវចរចតុត្ថេ អរូបេសុ សញ្ញាវេទយិតនិរោធេ សុខំ ឧទ្ធតន្តិ អាហ ‘‘ឯត្ថ ចា’’តិអាទិ. សន្តដ្ឋេនាតិ បដិបក្ខធម្មានំ វូបសន្តភាវេន. បណីតដ្ឋេនាតិ ភាវនាវិសេសវិសិដ្ឋេន អតប្បកភាវេនេវ សេដ្ឋភាវេន ច, បច្ចយវិសេសេន បធានភាវំ នីតន្តិបិ បណីតំ. វេទយិតសុខំ នាម វេទនាភូតំ សុខន្តិ កត្វា. អវេទយិតសុខំ នាម យាវតា និទ្ទុក្ខតា, តាវតា សុខន្តិ វុច្ចតីតិ.អថ វា និរោធោ សុដ្ឋុ ខាទតិ ខនតិ កាយិកចេតសិកាពាធន្តិ វត្តព្ពតំ អរហតិ សត្តាហម្បិ តត្ថ ទុក្ខស្ស និរុជ្ឈនតោ. តេនាហ ‘‘និទ្ទុក្ខភាវសង្ខាតេន សុខដ្ឋេនា’’តិ.

៩១. យស្មិំ យស្មិំ ភវេ, ចិត្តុប្បាទេ, អវត្ថាយ វា និទ្ទុក្ខភាវោ, ទុក្ខស្ស បដិបក្ខតា អនុបលព្ភនេន ទុក្ខវិវិត្តំ, តំ សុខស្មិំយេវ បញ្ញបេតិ. សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវ.

ពហុវេទនីយសុត្តវណ្ណនាយ លីនត្ថប្បកាសនា សមត្តា.