៩. មហាសារោបមសុត្តវណ្ណនា

៣០៧. នចិរបក្កន្តេតិ ន ចិរំ បក្កន្តេ, បក្កន្តស្ស សតោ ន ចិរស្សេវ. សលិង្គេនេវាតិ មុណ្ឌិយកាសាយគ្គហណាទិនា អត្តនោ បុរិមលិង្គេនេវ. បាដិយេក្កេ ជាតេតិ វិបន្នាចារទិដ្ឋិតាយ បកាសនីយកម្មករណតោ បរំ អញ្ញតិត្ថិយសទិសេ វិសុំ ភូតេ. កុលបុត្តោតិ ជាតិមត្តេន កុលបុត្តោ. អសម្ភិន្នាយាតិ សម្ភេទរហិតាយ, ជាតិសង្ករវិរហិតាយាតិ អត្តោ. ជាតិសីសេន ឥធ ជាតិវត្ថុកំ ទុក្ខំ វុត្តន្តិ អាហ ‘‘ឱតិណ្ណោតិ យស្ស ជាតិ អន្តោ អនុបវិដ្ឋា’’តិ. ជាតោ ហិ សត្តោ ជាតកាលតោ បដ្ឋាយ ជាតិនិមិត្តេន ទុក្ខេន អន្តោ អនុបវិដ្ឋោ វិយ វិពាធីយតិ. ជរាយាតិអាទីសុបិ ឯសេវ នយោ. ចត្តារោ បច្ចយា លព្ភន្តីតិ លាភា, ចតុន្នំ បច្ចយានំ លព្ភមានានំ សុកតភាវោ សុដ្ឋុ អភិសង្ខតភាវោ. វណ្ណភណនន្តិ គុណកិត្តនំ. អបញ្ញាតាតិ សម្ភាវនាវសេន ន បញ្ញាតា. លាភាទិនិព្ពត្តិយាភាវទស្សនញ្ហេតំ. តេនាហ ‘‘ឃាសច្ឆាទនមត្តម្បិ ន លភន្តី’’តិ. អប្បេសក្ខាតិ អប្បានុភាវា. សា បន អប្បេសក្ខតា អធិបតេយ្យសម្បត្តិយា ច បរិវារសម្បត្តិយា ច អភាវេន បាកដា ហោតិ. តត្ថ បរិវារសម្បត្តិយា អភាវំ ទស្សេន្តោ ‘‘អប្បបរិវារា’’តិ អាហ.

សារេនបិ កេចិ អជាននេន អញ្ញាលាភេន វា អសារភូតម្បិ កត្តព្ពំ ករោន្តីតិ តតោ វិសេសនត្ថំ ‘‘សារេន សារករណីយ’’ន្តិ វុត្តន្តិ តំ ទស្សេន្តោ ‘‘អក្ខចក្កយុគនង្គលាទិក’’ន្តិ អាហ. ព្រហ្មចរិយស្សាតិ សិក្ខាត្តយសង្គហស្ស សាសនព្រហ្មចរិយស្ស. មហារុក្ខស្ស មគ្គផលសារស្ស ញាណទស្សនផេគ្គុកស្ស សមាធិតចស្ស សីលបបដិកស្ស ចញ្ចលសភាវា សំសប្បចារីតិ ច ចត្តារោ បច្ចយា សាខាបលាសំ នាម. តេនេវាតិ លាភសក្ការសិលោកនិព្ពត្តនេនេវ. សារោ មេ បត្តោតិ ឥមស្មិំ សាសនេ អធិគន្តព្ពសារោ នាម ឥមិនា លាភាទិនិព្ពត្តនេន អនុប្បត្តោតិ វោសានំ និដ្ឋិតកិច្ចំ អាបន្នោ.

៣១០. ញាណទស្សនន្តិ ញាណភូតំ ទស្សនំ វិសយស្ស សច្ឆិករណវសេន បវត្តំ អភិញ្ញាញាណំ. សុខុមំ រូបន្តិ ទេវាទីនំ, អញ្ញម្បិ វា សុខុមសភាវំ រូបំ. តេនាហ ‘‘អន្តមសោ…បេ… វិហរន្តី’’តិ, ទិព្ពចក្ខុ ហិ ឥធ ឧក្កដ្ឋនិទ្ទេសេន ‘‘ញាណទស្សន’’ន្តិ គហិតំ.

៣១១. អសមយវិមោក្ខំ អារាធេតីតិ ឯត្ថ អធិប្បេតំ អសមយវិមោក្ខំ បាឡិយា ឯវ ទស្សេតុំ ‘‘កតមោ អសមយវិមោក្ខោ’’តិអាទិ វុត្តំ. អដ្ឋន្នញ្ហិ សមាបជ្ជនសមយោបិ អត្ថិ អសមយោបិ, មគ្គវិមោក្ខេន បន វិមុច្ចនស្ស សមយោ វា អសមយោ វា នត្ថិ. យស្ស សទ្ធា ពលវតី, វិបស្សនា ច អារទ្ធា, តស្ស គច្ឆន្តស្ស តិដ្ឋន្តស្ស និសីទន្តស្ស ភុញ្ជន្តស្ស ច មគ្គផលបដិវេធោ នាម ន ហោតីតិ ន វត្តព្ពំ, ឥតិ មគ្គវិមោក្ខេន វិមុច្ចន្តស្ស សមយោ វា អសមយោ វា នត្ថីតិ សោ អសមយវិមោក្ខោ. តេនាហ ‘‘លោកិយសមាបត្តិយោ ហី’’តិអាទិ.

ន កុប្បតិ, ន នស្សតីតិ អកុប្បា, កទាចិបិ អបរិហានសភាវា. សព្ពសំកិលេសេហិ បដិប្បស្សទ្ធិវសេន ចេតសោ វិមុត្តីតិ ចេតោវិមុត្តិ. តេនាហ ‘‘អរហត្តផលវិមុត្តី’’តិ. អយមត្ថោ បយោជនំ ឯតស្សាតិ ឯតទត្ថំ, សាសនព្រហ្មចរិយំ, តស្ស ឯសា បរមកោដិ. យថារទ្ធស្ស សារោបមេន ផលេន ទេសនា និដ្ឋាបិតាតិ អាហ ‘‘យថានុសន្ធិនាវ ទេសនំ និដ្ឋបេសី’’តិ. យំ បនេត្ថ អត្ថតោ អវិភត្តំ, តំ សុវិញ្ញេយ្យមេវ.

មហាសារោបមសុត្តវណ្ណនាយ លីនត្ថប្បកាសនា សមត្តា.