២២. ឧបាហននិទ្ទេសវណ្ណនា

១៧៥. គុណង្គុណូបាហនាតិ (មហាវ. អដ្ឋ. ២៤៥) ចតុបដលតោ បដ្ឋាយ វុច្ចតិ, ន ឯកទ្វិតិបដលតោ បដ្ឋាយ ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ឯកបលាសិកំ ឧបាហនំ, ន ភិក្ខវេ ទិគុណា ឧបាហនា ធារេតព្ពា, ន តិគុណា ឧបាហនា ធារេតព្ពា, ន គុណង្គុណូបាហនា ធារេតព្ពា, យោ ធារេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ (មហាវ. ២៤៥) វុត្តត្តា. ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ឱមុក្កំ គុណង្គុណូបាហនំ, ន ភិក្ខវេ នវា គុណង្គុណូបាហនា ធារេតព្ពា, យោ ធារេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ (មហាវ. ២៤៧) វុត្តត្តា ‘‘នវា’’តិ វុត្តំ. សព្ពត្ថាបិ មជ្ឈិមទេសេ គិលានោបិ នវំ គុណង្គុណូបាហនំ ន លភតិ, ឯកវារម្បិ អញ្ញេហិ បរិភុត្តំ ឱមុក្កឧបាហនសង្ខាតំ លភតិ, បច្ចន្តិមេសុ ជនបទេសុ គិលានោ នវម្បិ លភតីតិ វេទិតព្ពំ ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, សព្ពបច្ចន្តិមេសុ ជនបទេសុ គុណង្គុណូបាហន’’ន្តិ (មហាវ. ២៥៩) អវិសេសេន វុត្តត្តា.

សព្ពស្សាតិ គិលានស្សាបិ អគិលានស្សាបីតិ អត្ថោ. មជ្ឈិមទេសេបិ បច្ចន្តិមទេសេបិ អារាមេ អារាមូបចារេ គិលានស្សាបិ អគិលានស្សាបិ ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, អជ្ឈារាមេ ឧបាហនំ ធារេតុ’’ន្តិ (មហាវ. ២៤៩) វុត្តត្តា កប្បិយន្តិ អត្ថោ. សព្ពត្ថាតិ អារាមេបិ គាមេបិ. អកល្លកស្សាតិ គិលានស្ស. ឯត្ថ បន មជ្ឈិមទេសេ គិលានស្ស គុណង្គុណូបាហនា បរិភុត្តាវ អារាមេបិ គាមេបិ វដ្ដតិ, បច្ចន្តិមទេសេ អបរិភុត្តាបិ. មជ្ឈិមទេសេបិ បច្ចន្តិមទេសេបិ ភគវតា គិលានស្សេវ ឧបាហនា អនុញ្ញាតា ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, យស្ស បាទា វា ទុក្ខា, បាទា វា ផលិតា, បាទខិលោ វា អាពាធោ, ឧបាហនំ ធារេតុ’’ន្តិ (មហាវ. ២៤៩) ច ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, គិលានេន ភិក្ខុនា សឧបាហនេន គាមំ បវិសិតុ’’ន្តិ (មហាវ. ២៥៦) វុត្តត្តា ច. មជ្ឈិមទេសេ ច គិលានោ នវំ គុណង្គុណូបាហនំ ធារេតុំ យទិ លភតិ, កថំ បទេសបញ្ញត្តិ ហោតីតិ? សព្ពត្ថ បន ភគវតា គិលានស្សេវ ឧបាហនា អនុញ្ញាតា, តស្មា មជ្ឈិមទេសេ គិលានោ នវំ គុណង្គុណូបាហនំ លភតីតិ គហេតព្ពន្តិ វទន្តិ.

១៧៦-៩. សព្ពាវ នីលកា (មហាវ. ២៤៦; មហាវ. អដ្ឋ. ២៤៦) សព្ពនីលកា. ឯស នយោ សព្ពត្ថ ឱទាតកាទីសុបិ. ឱទាតំ បន នេវ បាឡិយំ, ន អដ្ឋកថាយំ បដិក្ខិត្តំ, អនុលោមវសេន បន ឥធ បដិក្ខិត្តន្តិ វេទិតព្ពំ. មហារង្គរត្តា សតបទិបិដ្ឋិវណ្ណា. មហានាមរង្គរត្តា មន្ទរត្តា. មញ្ជេដ្ឋិកា កណវេរបុប្ផវណ្ណា. បុប្ផលតាទីហិ វិចិត្តា ចិត្រា. នីលបីតាទិវទ្ធិកាតិ ឯត្ថ អាទិ-សទ្ទេន ឱទាតលោហិតមញ្ជេដ្ឋិកមហារង្គមហានាមរង្គរត្តាទិវសេន វទ្ធិកា គហិតា. សីហព្យគ្ឃុទ្ទាជិនទីបីនំ ចម្មេហិ ចាតិ សម្ពន្ធោ. កោចីតិ គិលានោបិ អគិលានោបិ.

១៨០. សកលំ វា ឯកទេសកំ វា រជនំ ចោឡេន (មហាវ. អដ្ឋ. ២៤៦) បុញ្ឆិត្វា វឡញ្ជេយ្យាតិ អត្ថោ. ខល្លកាទិកំ បន សព្ពំ ហារិត្វា វឡញ្ជេតព្ពំ. ឧបាហនវិនិច្ឆយោ.

ឧបាហននិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.