៩. រតនវគ្គោ
១. អន្តេបុរសិក្ខាបទវណ្ណនា
អសយនិឃរេតិ បរិក្ខិត្តស្ស ពហិភូតេសុ រុក្ខមូលាទីសុ. ‘‘សចេ ខត្តិយោវ ហោតិ, នាភិសិត្តោ, អភិសិត្តោវ ហោតិ, ន ខត្តិយោ, រក្ខតី’’តិ អាចរិយោ ‘‘ខត្តិយតា, អភិសិត្តតា’’តិ អាបត្តិយា អង្គភាវេន វុត្តត្តា. សមុដ្ឋានាទីនិ បឋមកថិនសទិសានិ, ឥទំ បន កិរិយាកិរិយ’’ន្តិ បាឋោ.
អន្តេបុរសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.
២. រតនសិក្ខាបទវណ្ណនា
សព្ពោបិ កថាមគ្គោ ភណ្ឌាគារិកសីសេន និក្ខិបនំ, គោបនញ្ច បដិក្ខិបិត្វា បវត្តោ.
រតនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.
៣. វិកាលគាមប្បវេសនសិក្ខាបទវណ្ណនា
‘‘សន្តំ ភិក្ខុ’’ន្តិ ច ‘‘អនាបុច្ឆា’’តិ ច ‘‘តថារូបា អច្ចាយិកាតិ ច ឥមាតិ ឯត្ថ តិស្សោ’’តិ បាឋោ. ‘‘សមុដ្ឋានាទីនិ កថិនសទិសានិ, ឥទំ បន កិរិយាកិរិយ’’ន្តិ បាឋោ.
វិកាលគាមប្បវេសនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.
៤. សូចិឃរសិក្ខាបទវណ្ណនា
តំ អស្សាតិ តំ ភេទនកំ អស្ស បាចិត្តិយស្ស អត្ថិ បឋមំ ភេទនំ កត្វា បច្ឆា ទេសេតព្ពត្តា. ឯស នយោ ឥតរេសុបិ. វាសិជដេតិ វាសិទណ្ឌកេ.
សូចិឃរសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.
៥. មញ្ចបីឋសិក្ខាបទវណ្ណនា
អដ្ឋង្គុលបាទកន្តិ ភាវនបុំសកំ. តុលាសង្ឃាតេ ឋបនមេវ អដ្ដករណំ.
មញ្ចបីឋសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.
៦. តូលោនទ្ធសិក្ខាបទវណ្ណនា
កិញ្ចាបិ បដិលាភេយេវ បាចិត្តិយំ វិយ ទិស្សតិ, បរិភោគេ ឯវ បន អាបត្តិ ទដ្ឋព្ពា. ‘‘អញ្ញេន កតំ បដិលភិត្វា បរិភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ (បាចិ. ៥២៩) វចនំ ឯត្ថ សាធកំ.
តូលោនទ្ធសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.
៧. និសីទនសិក្ខាបទវណ្ណនា
កិញ្ចាបិ និសីទនស្ស ជាតិ ន ទិស្សតិ ឯត្ថ, តថាបិ ចីវរក្ខន្ធកេ អនុញ្ញាតត្តា, ‘‘នវ ចីវរានិ អធិដ្ឋាតព្ពានី’’តិ ឯត្ថ ច បរិយាបន្នត្តា ចីវរជាតិ ឯវស្ស ជាតីតិ វេទិតព្ពំ. ‘‘លាភេ សទសំ, អលាភេ អទសម្បិ វដ្ដតី’’តិ ឯកេ, តំ ន យុត្តំ ‘‘និសីទនំ នាម សទសំ វុច្ចតី’’តិ (បាចិ. ៥៣១-៥៣២) តស្ស សណ្ឋាននិយមនតោ.
និសីទនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.
រតនវគ្គោ នវមោ.
សុទ្ធបាចិត្តិយវណ្ណនា និដ្ឋិតា.