៣. បត្តវគ្គោ

១. បត្តសិក្ខាបទវណ្ណនា

ទ្វេ អបត្តា, តស្មា ឯតេ ភាជនបរិភោគេន បរិភុញ្ជិតព្ពា, នអធិដ្ឋានូបគានវិកប្បនូបគតាតិ អត្ថោតិ ច. សមណសារុប្បេន បក្កន្តិ អយោបត្តោ បញ្ចហិ បាកេហិ បក្កោ ហោតិ, មត្តិកាបត្តោ ទ្វីហិ. ‘‘ភិក្ខុនិយា បត្តសន្និច្ចយស្ស វារិតត្តា (វជិរ. ដី. បារាជិក ៦០២) ភិក្ខុស្សបិ តំ ‘អននុរូប’ន្តិ កត្វា ‘បុរាណបត្តំ បច្ចុទ្ធរិត្វា’តិ វុត្ត’’ន្តិ ច លិខិតំ, តំ ន យុត្តំ បាឡិយំ ‘‘សន្និច្ចយំ ករេយ្យាតិ អនធិដ្ឋិតោ អវិកប្បិតោ’’តិ (បាចិ. ៧៣៥) វុត្តត្តា. សោ ហិ កថិនក្ខន្ធកេ (មហាវ. ៣០៦ អាទយោ) និច្ចយសន្និធិ វិយ ឯកោបិ បុនទិវសេ ‘‘សន្និច្ចយោ’’តិ វុច្ចតិ. អនន្តរសិក្ខាបទេ បន ‘‘ទុតិយោ វារិតោ’’តិ អធិដ្ឋានំ និយតំ. តស្មា ទ្វេ បត្តេ អធិដ្ឋាតុំ ន លភតិ. សចេ ឯកតោ អធិដ្ឋាតិ, ទ្វេបិ អនធិដ្ឋិតា ហោន្តិ. វិសុំ វិសុំ អធិដ្ឋាតិ, ទុតិយោ អនធិដ្ឋិតោ. វិកប្បេតុំ បន ពហូបិ លភតិ. កាកណិកមត្តម្បីតិ ឯត្ថ បិ-ការោ ‘‘ឯកបាកម្បិ ជនេតី’’តិ បាកំ សម្បិណ្ឌេតិ. អថ វា សចេ ឯកបាកេនេវ សារុប្បោ, វដ្ដតីតិ បាកបរិមាណំ ន វុត្តន្តិ គហេតព្ពំ. អបត្តត្តា អធិដ្ឋានូបគោ ន ហោតិ. អបច្ចុទ្ធរន្តេន វិកប្បេតព្ពោតិ បុរាណបត្តំ អបច្ចុទ្ធរន្តេន សោ បត្តោ វិកប្បេតព្ពោតិ អត្ថោតិ លិខិតំ.

បត្តសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

២. ឩនបញ្ចពន្ធនសិក្ខាបទវណ្ណនា

បវារិតេតិ ឯត្ថ សង្ឃវសេន បវារិតដ្ឋានេ បញ្ចពន្ធនេនេវ វដ្ដតិ, បុគ្គលិកវសេន បវារិតដ្ឋានេ ឩនបញ្ចពន្ធនេនាបិ វដ្ដតីតិ លិខិតំ.

យោ ឩនបញ្ចពន្ធនត្ថំ, វុត្តម្បិ ចេតំ ករោ សោ;

ឩនបញ្ចពន្ធនត្ថំ, បត្វាន សន្តិកេ.

ឩនបញ្ចពន្ធនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៣. ភេសជ្ជសិក្ខាបទវណ្ណនា

‘‘បដិសាយនីយានិ បដិគ្គហេត្វា’’តិ វទន្តេន បាទមក្ខនាទីនំ អត្ថាយ បដិគ្គហេត្វា ឋបេតុំ វដ្ដតីតិ ទីបិតន្តិ លិខិតំ. ‘‘យេសំ មំសំ កប្បតី’’តិ វចនេន យេសំ មំសំ ន កប្បតិ, តេសំ សប្បិអាទិ ន កប្បតីតិ វទន្តា អជានិត្វា វទន្តិ. យេសញ្ហិ មំសំ កប្បតិ, តេសំ សប្បីតិអាទិ សត្តាហកាលិកនិស្សគ្គិយវត្ថុបរិច្ឆេទទស្សនត្ថំ វុត្តំ. តថា បណីតភោជនសិក្ខាបទេ យេសំ មំសំ កប្បតិ, តេសំយេវ ខីរាទិ បណីតភោជនំ, នេតរន្តិ ទស្សេតុំ វុត្តន្តិ. មធុ នាម មធុករិភមរមក្ខិកានំ អាសយេសុ និយ្យាសសទិសំ មហាមធុ ហោតិ, តំ យាវជីវិកន្តិ ច លិខិតំ.

ភេសជ្ជសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

បត្តវគ្គោ តតិយោ.

និស្សគ្គិយបាចិត្តិយវណ្ណនា និដ្ឋិតា.