៦. ឯឡកលោមសិក្ខាបទវណ្ណនា

‘‘អទ្ធានមគ្គប្បដិបន្នស្សា’’តិ ឥមិនា បកតិយា ទីឃមគ្គំ បដិបន្នស្ស ឧប្បន្នានិបិ តិយោជនបរមមេវ ហរិតព្ពានិ, បគេវ អប្បដិបន្នស្សាតិ ទស្សេតិ. បដិបន្នស្ស ចេ, អទ្ធានំ នាម បដិបន្នស្ស អកាមា វស្សំវុដ្ឋភិក្ខុនិយា មគ្គប្បដិបត្តិ វិយាតិ ទស្សេតិ. អទ្ធានមគ្គប្បដិបន្នស្ស និស្សគ្គិយន្តិ វា សម្ពន្ធោ. តេនេវ វាសាធិប្បាយស្ស បដិប្បស្សទ្ធគមនុស្សាហត្តា ‘‘អប្បដិបន្នោ’’តិ សង្ខំ គតស្ស អនាបត្តីតិ សិទ្ធំ. ឥមស្មិំ បន អត្ថវិកប្បេ ‘‘ភិក្ខុនោ បនេវ ឯឡកលោមានិ ឧប្បជ្ជេយ្យុំ…បេ… អសន្តេបិ ហារកេ អទ្ធានមគ្គប្បដិបន្នស្ស និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយ’’ន្តិ យោជនា វេទិតព្ពា. យស្មា វា ឯឡកលោមានំ ឧប្បត្តិដ្ឋានតោ បដ្ឋាយ តិយោជនបរមតា អធិប្បេតា, មគ្គំ អប្បដិបន្នស្ស ច តិយោជនបរមតា នត្ថិ, តស្មា ‘‘អទ្ធានមគ្គប្បដិបន្នស្ស ឧប្បជ្ជេយ្យុ’’ន្តិ វុត្តំ. តេន អច្ឆិន្នំ បដិលភិត្វា ហរតោ ច អនាបត្តីតិ សិទ្ធំ. បដិលាភោ ហិ តេសំ ឧប្បត្តិ នាមាតិ.

‘‘អាកង្ខមានេន ភិក្ខុនា បដិគ្គហេតព្ពានី’’តិ ឥមិនា អត្តនា បដិគ្គហិតានំយេវ តិយោជនាតិក្កមេ អាបត្តីតិ ទស្សេតិ. តេន អនាកង្ខមានេន បរសន្តកានិ បដិគ្គហិតានិ ហរន្តស្ស អនាបត្តីតិ សិទ្ធំ.

អង្គេសុ ‘‘អត្តនោ សន្តកតា’’តិ នត្ថិ, អយមត្ថោ ‘‘ភិក្ខុនោ ឧប្បជ្ជេយ្យុ’’ន្តិ ឥមិនា, ‘‘អច្ឆិន្នំ បដិលភិត្វា’’តិ ឥមិនា ច ទីបិតោ ហោតីតិ វេទិតព្ពោ. បោរាណគណ្ឋិបទេ ច ‘‘អញ្ញំ ភិក្ខុំ ហរាបេន្តោ គច្ឆតិ ចេ, ទ្វិន្នម្បិ អនាបត្តី’’តិ វុត្តំ. តស្មា ទ្វេ ភិក្ខូ តិយោជនបរមំ បត្វា អញ្ញមញ្ញស្ស ភណ្ឌំ បរិវត្តេត្វា ចេ ហរន្តិ, អនាបត្តីតិ សិទ្ធំ.

តិយោជនបរមំ សហត្ថា ហរិតព្ពានីតិ តិយោជនបរមមេវ អត្តនា ហរិតព្ពានិ, តំ កិមត្ថន្តិ? សីមាយ ឯតបរមតោ. វុត្តញ្ហេតំ ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, តិយោជនបរមំ សីមំ សម្មន្និតុ’’ន្តិ (មហាវ. ១៤០). វាសាធិប្បាយេន, បច្ចាគមនាធិប្បាយេន វា គច្ឆតោ ឯតបរមតា ច. វុត្តញ្ហេតំ ‘‘ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ អតិមហតិយោ សីមាយោ សម្មន្នន្តិ…បេ… ភិក្ខូ ឧបោសថំ អាគច្ឆន្តា ឧទ្ទិស្សមានេបិ បាតិមោក្ខេ អាគច្ឆន្តិ, ឧទ្ទិដ្ឋមត្តេបិ អាគច្ឆន្តិ, អន្តរាបិ បរិវសន្តី’’តិ (មហាវ. ១៤០).

អសន្តេ ហារកេតិ អាណត្តិយា ហារកេ អសតិ. កម្ពលស្ស ឧបរិ និសីទិត្វា គច្ឆន្តស្ស សចេ ឯកម្បិ លោមំ ចីវរេ លគ្គំ ហោតិ, តិយោជនាតិក្កមេ អាបត្តិ ឯវ កម្ពលតោ វិជដិតត្តាតិ លិខិតំ. តំ កម្ពលស្ស បដិគ្គហិតត្តា អត្តនោ អត្ថាយ បដិគ្គហិតមេវ ហោតីតិ យុត្តំ.

ឯឡកលោមសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.