៣. ទុដ្ឋុល្លវាចាសិក្ខាបទវណ្ណនា

‘‘កទា តេ មាតា បសីទិស្សតី’’តិ អាយាចនំ ទុដ្ឋុល្លវាចាយ សិខាបត្តលក្ខណទស្សនត្ថំ វុត្តំ, ន មេថុនុបសំហិតេយេវ ទុដ្ឋុល្លវាចាតិ ទស្សនត្ថំ. ‘‘ឧភតោព្យញ្ជនកាសី’’តិ វចនំ បន បុរិសនិមិត្តេន អសង្ឃាទិសេសវត្ថុនា មិស្សវចនំ, បុរិសឧភតោព្យញ្ជនកស្ស ច ឥត្ថិនិមិត្តំ បដិច្ឆន្នំ, ឥតរំ បាកដំ. យទិ តម្បិ ជនេតិ, កថំ ‘អនិមិត្តាសី’តិអាទីនិ បទានិ ន សង្ឃាទិសេសំ ជនេន្តី’’តិ ឯកេ, តំ ន យុត្តំ បុរិសស្សាបិ និមិត្តាធិវចនត្តា. ‘‘មេថុនុបសំហិតាហិ សង្ឃាទិសេសោ’’តិ (បារា. ២៤៨) មាតិកាយំ លក្ខណស្ស វុត្តត្តា ច មេថុនុបសំហិតាហិ ឱភាសនេ បដិវិជានន្តិយា សង្ឃាទិសេសោ, អប្បដិវិជានន្តិយា ថុល្លច្ចយំ, ឥតរេហិ ឱភាសនេ បដិវិជានន្តិយា ថុល្លច្ចយំ, អប្បដិវិជានន្តិយា ទុក្កដន្តិ ឯកេ, វិចារេត្វា គហេតព្ពំ. ឯត្ថាហ – ‘‘សិខរណី’’តិអាទីហិ អក្កោសន្តស្ស បដិឃចិត្តំ ឧប្បជ្ជតិ, កស្មា ‘‘តិវេទន’’ន្តិ អវត្វា ‘‘ទ្វិវេទន’’ន្តិ វុត្តន្តិ? រាគវសេន អយំ អាបត្តិ, ន បដិឃវសេន. តស្មា រាគវសេនេវ បវត្តោ អក្កោសោ ឥធ អធិប្បេតោ. តស្មា ‘‘ទ្វិវេទន’’ន្តិ វចនំ សុវុត្តមេវ.

ទុដ្ឋុល្លវាចាសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.