៨. អច្ចេកចីវរសិក្ខាបទវណ្ណនា

បឋមបទស្សាតិ ‘‘ទសាហានាគត’’ន្តិ បទស្ស. បុរិមនយេនេវាតិ អច្ចន្តសំយោគវសេនេវ. តានិ ទិវសានីតិ តេសុ ទិវសេសុ. អច្ចន្តមេវាតិ និរន្តរមេវ, តេសុ ទសាហេសុ យត្ថ កត្ថចិ ទិវសេតិ វុត្តំ ហោតិ. បវារណាមាសស្សាតិ បុព្ពកត្តិកមាសស្ស. សោ ហិ ឥធ បឋមបវារណាយោគតោ ‘‘បវារណាមាសោ’’តិ វុត្តោ. ជុណ្ហបក្ខបញ្ចមិតោ បដ្ឋាយាតិ សុក្កបក្ខបញ្ចមិំ អាទិំ កត្វា. បវារណាមាសស្ស ជុណ្ហបក្ខបញ្ចមិតោតិ វា បវារណាមាសស្ស បកាសនតោ បុរិមស្ស ជុណ្ហបក្ខស្ស បញ្ចមិតោ បដ្ឋាយាតិ អត្ថោ. យោ បនេត្ថ ‘‘កាមញ្ចេស (សារត្ថ. ដី. ២.៦៥០) ‘ទសាហបរមំ អតិរេកចីវរំ ធារេតព្ព’ន្តិ (បារា. ៤៦៣) ឥមិនាវ សិទ្ធោ, អដ្ឋុប្បត្តិវសេន បន អបុព្ពំ វិយ អត្ថំ ទស្សេត្វា សិក្ខាបទំ ឋបិត’’ន្តិ បាឋោ ទិស្សតិ, សោ បមាទបាឋោ ‘‘ទសាហានាគត’’ន្តិ ឥមិនា វិរោធតោតិ ទដ្ឋព្ពំ. កិញ្ច ‘‘ជុណ្ហបក្ខបញ្ចមិតោ បដ្ឋាយា’’តិ វុត្តត្តា អដ្ឋកថាយេវ បុព្ពាបរវិរោធោបិ សិយា.

អច្ចេកចីវរន្តិ អច្ចាយិកចីវរំ វុច្ចតិ, សោ ច អច្ចាយិកភាវោ ទាយកស្ស គមិកាទិភាវេនាតិ ទស្សេតុំ ‘‘គមិកគិលានគព្ភិនិអភិនវុប្បន្នសទ្ធានំ បុគ្គលាន’’ន្តិអាទិ វុត្តំ. តត្ថ គមិកោ នាម ‘‘សេនាយ វា គន្តុកាមោ ហោតិ, បវាសំ វា គន្តុកាមោ ហោតី’’តិ (បារា. ៦៤៩) វុត្តោ. អញ្ញតរេន ‘‘វស្សាវាសិកំ ទស្សាមី’’តិ ឯវំ អារោចេត្វា ទិន្នន្តិ គមិកាទីនំ អញ្ញតរេន គមនាទីហិ ការណេហិ ទាតុកាមេន ទូតំ វា បេសេត្វា, សយំ វា អាគន្ត្វា ‘‘វស្សាវាសិកំ ទស្សាមី’’តិ ឯវំ អារោចេត្វា ទិន្នំ ចីវរំ. ឯត្ថ ច ‘‘ឥទំ មេ, ភន្តេ, អច្ចេកចីវរំ ចីវរកាលសមយំ អតិក្កាមិតំ និស្សគ្គិយ’’ន្តិ (បារា. ៦៤៩) ឥមិនា នយេន និស្សជ្ជនវិធានំ វេទិតព្ពំ.

សេសន្តិ ‘‘សាធារណបញ្ញត្តី’’តិអាទិកំ. អយំ បន វិសេសោ – តត្ថ អតិរេកចីវរេ អតិរេកចីវរសញ្ញិអាទិនោ ទសាហាតិក្កមោ, ឥធ អច្ចេកចីវរេ អច្ចេកចីវរសញ្ញិអាទិនោ ចីវរកាលាតិក្កមោ. តថា អនច្ចេកចីវរេ អច្ចេកចីវរសញ្ញិនោ, វេមតិកស្ស ច ទុក្កដំ. ជាតិប្បមាណសម្បន្នស្ស អច្ចេកចីវរស្ស អត្តនោ សន្តកតា, ទសាហានាគតាយ កត្តិកតេមាសិកបុណ្ណមាយ ឧប្បន្នភាវោ, អនធិដ្ឋិតអវិកប្បិតតា, ចីវរកាលាតិក្កមោតិ ចតុរង្គភាវោវ ឯត្ថ វិសេសោ.

អច្ចេកចីវរសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.