៥. ចីវរអច្ឆិន្ទនសិក្ខាបទវណ្ណនា

‘‘ទត្វា’’តិ យំ កិញ្ចិ បច្ចាសីសមានស្សេវ ទានមិហ អធិប្បេតំ, ន និស្សដ្ឋទានន្តិ អាហ ‘‘វេយ្យាវច្ចាទីនី’’តិអាទិ. សកសញ្ញាយាតិ ‘‘សក’’ន្តិ សញ្ញាយ. ឥមិនា បារាជិកាភាវំ ទស្សេតិ. ចជិត្វា ទិន្នម្បិ ហិ សកសញ្ញាយ គណ្ហតោ នត្ថិ បារាជិកំ. អច្ឆិន្ទន្តស្សាតិ ឯកតោ អពទ្ធានិ, វិសុំ ឋបិតានិ ច ពហូនិ អច្ឆិន្ទតោ, ‘‘សង្ឃាដិំ អាហរ, ឧត្តរាសង្គំ អាហរា’’តិ ឯវំ អាហរាបយតោ ច. តេនាហ ‘‘វត្ថុគណនាយ អាបត្តិយោ’’តិ. ‘‘មយា ទិន្នានិ សព្ពានិ អាហរា’’តិ វទតោបិ ឯកវចនេនេវ សម្ពហុលា អាបត្តិយោ. ឯកំ ចីវរំ បន ឯកាពទ្ធានិ ច ពហូនិ អច្ឆិន្ទតោ ឯកា អាបត្តិ. ‘‘អច្ឆិន្ទា’’តិ អាណត្តិយា ទុក្កដន្តិ ‘‘មយា ទិន្នានិ សព្ពានិ គណ្ហា’’តិ អាណត្តិយា ឯកំ ទុក្កដំ, អច្ឆិន្នេសុ បន ឯកវចនេនេវ សម្ពហុលា បាចិត្តិយោ. តេនាហ ‘‘អច្ឆិន្នេសុ វត្ថុគណនាយ អាបត្តិយោ’’តិ. អច្ឆិន្នេសូតិ តេនាណត្តេន អច្ឆិន្នេសុ ចីវរេសុ. យត្ថ បន បោត្ថកេសុ ‘‘អច្ឆិន្នេសុ យត្តកានិ អាណត្តានិ, តេសំ គណនាយ អាបត្តិយោ’’តិ បាឋោ, តត្ថ យត្តកានិ អាណត្តានីតិ យត្តកានិ ចីវរានិ គណ្ហិតុំ អាណត្តានីតិ អត្ថោ. យំ បន សមន្តបាសាទិកាយំ ‘‘ចីវរំ ‘គណ្ហា’តិ អាណាបេតិ, ឯកំ ទុក្កដំ. អាណត្តោ ពហូនិ គណ្ហាតិ, ឯកំ បាចិត្តិយ’’ន្តិ (បារា. អដ្ឋ. ២.៦៣៣) វុត្តំ, តំ ឯកាពទ្ធំ សន្ធាយ. ឯវញ្ច កត្វា សមន្តបាសាទិកាយ សទ្ធិំ ឥមាយ អដ្ឋកថាយ ន កោចិ វិរោធោ. សចេ បន ‘‘សង្ឃាដិំ គណ្ហ, ឧត្តរាសង្គំ គណ្ហា’’តិ អាណាបេតិ, វាចាយ វាចាយ ទុក្កដំ. អច្ឆិន្នេសុ វត្ថុគណនាយ អាបត្តិយោ. ឯត្ថ ច ‘‘ឥទំ មេ, ភន្តេ, ចីវរំ ភិក្ខុស្ស សាមំ ទត្វា អច្ឆិន្នំ និស្សគ្គិយ’’ន្តិ (បារា. ៦៣៣) ឥមិនា នយេន និស្សជ្ជនវិធានំ វេទិតព្ពំ.

តិកបាចិត្តិយន្តិ ឧបសម្បន្នេ ឧបសម្បន្នសញ្ញិវេមតិកអនុបសម្បន្នសញ្ញីនំ វសេន តីណិ បាចិត្តិយានិ. អញ្ញំ បរិក្ខារន្តិ បត្តាទិំ អញ្ញំ បរិក្ខារំ, អន្តមសោ សូចិម្បីតិ អត្ថោ. ន កេវលំ អនុបសម្បន្នស្ស ចីវរំយេវ អច្ឆិន្ទតោ ទុក្កដន្តិ អាហ ‘‘អនុបសម្បន្នស្ស ចា’’តិអាទិ. តត្ថ យំ កិញ្ចីតិ ចីវរំ វា ហោតុ, បត្តាទិ, យំ កិញ្ចិ បរិក្ខារំ វា. តស្ស វិស្សាសំ គណ្ហន្តស្សាតិ យស្ស ទិន្នំ, តស្ស វិស្សាសេន គណ្ហន្តស្ស, តតិយត្ថេ ចេតំ ឧបយោគវចនំ. ឧបសម្បន្នតាតិ អច្ឆិន្ទនសមយេ ឧបសម្បន្នភាវោ. កិញ្ចាបិ ឧបសម្បន្នភាវោ បាឡិយំ, មាតិកដ្ឋកថាយញ្ច ទានគ្គហណេសុ ទិស្សតិ, តថាបិ អនុបសម្បន្នកាលេ ចីវរំ ទត្វា ឧបសម្បន្នកាលេ អច្ឆិន្ទន្តស្ស អាបត្តិតោ អច្ឆិន្ទនកាលេយេវ ឧបសម្បន្នតា អង្គន្តិ វេទិតព្ពំ.

ចីវរអច្ឆិន្ទនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.