៩. ឆត្តុបាហនវគ្គោ

១-២. ឆត្តុបាហនាទិសិក្ខាបទវណ្ណនា

វុត្តលក្ខណំ ឆត្តន្តិ ‘‘ឆត្តំ នាម តីណិ ឆត្តានិ – សេតច្ឆត្តំ, កិលញ្ជច្ឆត្តំ, បណ្ណច្ឆត្តំ មណ្ឌលពទ្ធំ, សលាកពទ្ធ’’ន្តិ (បាចិ. ១១៨១) ឯវំ បទភាជនេ វុត្តលក្ខណំ ឆត្តំ. តាទិសំ ឋានំ បត្វាតិ គច្ឆកទ្ទមាទីសុ តំ តំ ឋានំ បត្វា.

ឆត្តស្សេវាតិ កទ្ទមាទីនិ បត្វា ឧបាហនា ឱមុញ្ចិត្វា ឆត្តស្សេវ ធារណំ. ឧបាហនានំយេវ វាតិ គច្ឆាទីនិ ទិស្វា ឆត្តំ អបនាមេត្វា ឧបាហនានំយេវ ធារណំ.

ទុតិយំ ឧត្តានត្ថមេវ.

ឆត្តុបាហនាទិសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៣-៥. សង្ឃាណិអាទិសិក្ខាបទវណ្ណនា

សង្ឃាណិន្តិ កដិយំ អនុភវិតព្ពំ អាភរណំ. តេនាហ ‘‘យំ កិញ្ចិ កដូបគ’’ន្តិ.

ចតុត្ថបញ្ចមានិ ឧត្តានត្ថានេវ.

សង្ឃាណិអាទិសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៦. វាសិតកសិក្ខាបទវណ្ណនា

គន្ធវាសិតកេនាតិ គន្ធបរិភាវិតេន.

វាសិតកសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៧-១០. ភិក្ខុនិឧម្មទ្ទាបនាទិសិក្ខាបទវណ្ណនា

គិលានាយាតិ (បាចិ. អដ្ឋ. ១២០៨) អន្តមសោ មគ្គគមនបរិស្សមេនាបិ អាពាធិកាយ. អាបទាសូតិ ចោរភយាទិនា សរីរកម្បនាទីសុ.

អដ្ឋមនវមទសមេសុ កិញ្ចិ វត្តព្ពំ នត្ថិ.

ភិក្ខុនិឧម្មទ្ទាបនាទិសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

១១. អនាបុច្ឆាសិក្ខាបទវណ្ណនា

ឧបចារំ សន្ធាយាតិ សមន្តា ទ្វាទសហត្ថូបចារំ សន្ធាយ.

អនាបុច្ឆាសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

១២. បញ្ហាបុច្ឆនសិក្ខាបទវណ្ណនា

អនោទិស្សាតិ ‘‘អមុកស្មិំ នាម ឋានេ បុច្ឆាមី’’តិ ឯវំ អនិយមេត្វា កេវលំ ‘‘បុច្ឆិតព្ពំ អត្ថិ, បុច្ឆាមិ, អយ្យា’’តិ ឯវំ វត្វា.

បញ្ហាបុច្ឆនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

១៣. អសំកច្ចិកសិក្ខាបទវណ្ណនា

បរិក្ខិត្តស្ស គាមស្ស បរិក្ខេបំ, អបរិក្ខិត្តស្ស ឧបចារំ អតិក្កមន្តិយា វា ឱក្កមន្តិយា វាតិ ឯត្ថ បរិក្ខិត្តស្ស គាមស្ស បរិក្ខេបំ អតិក្កមន្តិយា វា អបរិក្ខិត្តស្ស គាមស្ស ឧបចារំ ឱក្កមន្តិយា វាតិ យថាក្កមំ សម្ពន្ធោ វេទិតព្ពោ. អាបទាសូតិ មហគ្ឃំ សំកច្ចិកំ បារុបិត្វា គច្ឆន្តិយា ឧបទ្ទវោ ឧប្បជ្ជតិ, ឯវរូបាសុ អាបទាសុ.

អសំកច្ចិកសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

ឆត្តុបាហនវគ្គោ នវមោ.

ឥតិ កង្ខាវិតរណិយា បាតិមោក្ខវណ្ណនាយ

វិនយត្ថមញ្ជូសាយំ លីនត្ថប្បកាសនិយំ

ភិក្ខុនិបាតិមោក្ខេ បាចិត្តិយវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

អសាធារណសមុដ្ឋានវណ្ណនា

អចិត្តកានីតិ (សារត្ថ. ដី. បាចិត្តិយ ៣.១២១៤) ‘‘នច្ច’’ន្តិអាទិនា អជានិត្វា ទស្សនាទិំ ករោន្តិយា អាបត្តិសម្ភវតោ វត្ថុអជាននចិត្តេន អចិត្តកានិ. លោកវជ្ជានីតិ ‘‘នច្ច’’ន្តិអាទិនា ជានិត្វា ទស្សនាទិំ ករោន្តិយា អកុសលេនេវ អាបជ្ជនតោ លោកវជ្ជានិ. តេនាហ ‘‘អយំ បនេត្ថ អធិប្បាយោ’’តិអាទិ សចិត្តកានីតិ ‘‘ចោរី’’តិអាទិនា វត្ថុំ ជានិត្វា ករណេយេវ អាបត្តិសម្ភវតោ សចិត្តកានិ. ឧបសម្បទាទីនំ ឯកន្តាកុសលចិត្តេនេវ អកត្តព្ពត្តា បណ្ណត្តិវជ្ជានិ. ‘‘ឥធ សចិត្តកាចិត្តកតា បណ្ណត្តិជាននាជាននតាយ អគ្គហេដ្ឋា វត្ថុជាននាជាននតាយ គហេតព្ព’’ន្តិ វទន្តិ.

អសាធារណសមុដ្ឋានវណ្ណនា និដ្ឋិតា.