២. រតនសិក្ខាបទវណ្ណនា

ទុតិយេ រតនន្តិ មុត្តាទិទសវិធំ. រតនសម្មតន្តិ យំកិញ្ចិ មនុស្សានំ ឧបភោគបរិភោគំ. អជ្ឈារាមេ វាតិ បរិក្ខិត្តស្ស អន្តោបដិក្ខេបេ អបរិក្ខិត្តស្ស ទ្វិន្នំ លេឌ្ឌុបាតានំ អន្តោ. អជ្ឈាវសថេតិ បរិក្ខិត្តស្ស អន្តោបដិក្ខេបេ, អបរិក្ខិត្តស្ស មុសលបាតព្ភន្តរេ. អយំ បនេត្ថ វិនិច្ឆយោ – ជាតរូបរជតំ អត្តនោ អត្ថាយ ឧគ្គណ្ហន្តស្ស វា ឧគ្គណ្ហាបេន្តស្ស វា និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. សង្ឃគណបុគ្គលចេតិយនវកម្មានំ អត្ថាយ ទុក្កដំ, អវសេសេ មុត្តាទិរតនេ សព្ពេសម្បិ អត្ថាយ ទុក្កដមេវ. កប្បិយវត្ថុំ វា អកប្បិយវត្ថុំ វា អន្តមសោ មាតុសន្តកម្បិ ភណ្ឌាគារិកសីសេន បដិសាមេន្តស្ស បាចិត្តិយំ, តាទិសំ បន អត្តនោ សន្តកំ កត្វា បដិសាមេតុំ វដ្ដតិ. ‘‘ឥទំ បដិសាមេថា’’តិ វុត្តេ បន ‘‘ន វដ្ដតី’’តិ បដិក្ខិបិតព្ពំ. សចេ កុបិតា បាតេត្វា គច្ឆន្តិ, បលិពោធោ នាម ហោតិ, បដិសាមេតព្ពំ. វិហារេ កម្មំ ករោន្តា វឌ្ឍកីអាទយោ វា រាជវល្លភា វា ‘‘យំកិញ្ចិ ឧបករណំ វា សយនភណ្ឌំ វា បដិសាមេត្វា ទេថា’’តិ វទន្តិ, ឆន្ទេនបិ ភយេនបិ ន កាតព្ពមេវ, គុត្តដ្ឋានំ បន ទស្សេតុំ វដ្ដតិ.

អជ្ឈារាមអជ្ឈាវសថេសុបិ យាទិសេ ឋានេ ‘‘ភិក្ខូហិ វា សាមណេរេហិ វា គហិតំ ភវិស្សតី’’តិ អាសង្កា ឧប្បជ្ជតិ, តាទិសេយេវ ឋានេ ឧគ្គហេត្វា វា ឧគ្គហាបេត្វា វា សញ្ញាណំ កត្វា និក្ខិបិតព្ពំ, ‘‘យស្ស ភណ្ឌំ នដ្ឋំ, សោ អាគច្ឆតូ’’តិ ច អាចិក្ខិតព្ពំ. អថ យោ អាគច្ឆតិ, សោ ‘‘កីទិសំ តេ ភណ្ឌំ នដ្ឋ’’ន្តិ បុច្ឆិតព្ពោ, សចេ សញ្ញាណេន សម្បាទេតិ, ទាតព្ពំ. នោ ចេ, ‘វិចិនាហី’តិ វត្តព្ពោ. តម្ហា អាវាសា បក្កមន្តេន បតិរូបានំ ភិក្ខូនំ ហត្ថេ, តេសុ អសតិ បតិរូបានំ គហបតិកានំ ហត្ថេ និក្ខិបិត្វា បក្កមិតព្ពំ. យោ បន នេវ បក្កមតិ, ន សាមិកំ បស្សតិ, តេន ថាវរំ សេនាសនំ វា ចេតិយំ វា បោក្ខរណិំ វា ការេតព្ពោ. សចេ ទីឃស្ស អទ្ធុនោ អច្ចយេន សាមិកោ អាគច្ឆតិ, តំ ទស្សេត្វា ‘អនុមោទាហី’តិ វត្តព្ពោ. សចេ នានុមោទតិ, ‘‘ទេហិ មេ ធន’’ន្តិ ចោទេតិ, សមាទបេត្វា ទាតព្ពំ.

សាវត្ថិយំ អញ្ញតរំ ភិក្ខុំ អារព្ភ រតនឧគ្គណ្ហនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, ‘‘អញ្ញត្រ អជ្ឈារាមា វា, អជ្ឈាវសថា វា’’តិ អយមេត្ថ ទុវិធា អនុបញ្ញត្តិ, សាធារណបញ្ញត្តិ, សាណត្តិកំ, អនុញ្ញាតដ្ឋានេ អនាទរិយេន ឧគ្គហេត្វា អនិក្ខិបន្តស្ស ទុក្កដំ. អនុញ្ញាតដ្ឋានេ គហេត្វា និក្ខិបន្តស្ស, យំ ហោតិ អាមាសំ រតនសម្មតំ, តំ វិស្សាសំ វា តាវកាលិកំ វា ឧគ្គណ្ហន្តស្ស, បំសុកូលសញ្ញាយ គណ្ហតោ, ឧម្មត្តកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. អននុញ្ញាតករណំ, បរសន្តកតា, វិស្សាសគ្គាហបំសុកូលសញ្ញានំ អភាវោ, ឧគ្គហណំ វា ឧគ្គហាបនំ វាតិ ឥមានេត្ថ ចត្តារិ អង្គានិ. សមុដ្ឋានាទីនិ សញ្ចរិត្តសទិសានីតិ.

រតនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.