១០. សង្ឃភេទសិក្ខាបទវណ្ណនា

ទសមេ សមគ្គស្ស សង្ឃស្សាតិ សហិតស្ស ភិក្ខុសង្ឃស្ស, ចិត្តេន ច សរីរេន ច អវិយុត្តស្សាតិ អត្ថោ. តេនេវស្ស បទភាជនេ (បារា. ៤១២) ‘‘សមគ្គោ នាម សង្ឃោ សមានសំវាសកោ សមានសីមាយំ ឋិតោ’’តិ វុត្តំ. សមានសំវាសកោ ហិ សមចិត្តតាយ ចិត្តេន អវិយុត្តោ ហោតិ, សមានសីមាយំ ឋិតោ កាយសាមគ្គិទានតោ សរីរេន អវិយុត្តោ. ភេទាយ បរក្កមេយ្យាតិ ‘‘កថំ នាមាយំ ភិជ្ជេយ្យា’’តិ ភេទនត្ថាយ វាយាមេយ្យ. ភេទនសំវត្តនិកំ វា អធិករណន្តិ ភេទនស្ស សង្ឃភេទស្ស អត្ថាយ សំវត្តនិកំ ការណំ. ឥមស្មិញ្ហិ ឱកាសេ ‘‘កាមហេតុ កាមនិទានំ កាមាធិករណ’’ន្តិ អាទីសុ (ម. និ. ១.១៦៨, ១៧៨) វិយ ការណំ ‘‘អធិករណ’’ន្តិ អធិប្បេតំ. តំ ភេទករវត្ថុវសេន អដ្ឋារសវិធំ. សមាទាយាតិ គហេត្វា. បគ្គយ្ហ តិដ្ឋេយ្យាតិ តំ សង្ឃភេទស្ស អត្ថាយ សំវត្តនិកំ សង្ឃភេទនិព្ពត្តិសមត្ថំ ការណំ គហេត្វា ទីបេយ្យ ចេវ នប្បដិនិស្សជ្ជេយ្យ ច. ភិក្ខូហិ ឯវមស្ស វចនីយោតិ យេ តំ បគ្គយ្ហ តិដ្ឋន្តំ សម្មុខា បស្សន្តិ, យេ វា ‘‘អសុកស្មិំ នាម វិហារេ’’តិ សុណន្តិ, តេហិ សព្ពន្តិមេន បរិច្ឆេទេន អឌ្ឍយោជនមត្តំ គន្ត្វាបិ យ្វាយំ អនន្តរេ ‘‘មាយស្មា’’តិអាទិវចនក្កមោ វុត្តោ, ឯវមស្ស វចនីយោ. ទិស្វា វា សុត្វា វា អវទន្តានំ ទុក្កដំ. ឯត្ថ ច មាឥតិ បទំ ‘‘បរក្កមី’’តិបទេន ‘‘អដ្ឋាសី’’តិបទេន ច សទ្ធិំ ‘‘មា បរក្កមិ, មា អដ្ឋាសី’’តិ យោជេតព្ពំ. សមេតាយស្មា សង្ឃេនាតិ អាយស្មា សង្ឃេន សទ្ធិំ សមេតុ សមាគច្ឆតុ, ឯកលទ្ធិកោ ហោតូតិ អត្ថោ. កិំ ការណា? សមគ្គោ ហិ សង្ឃោ…បេ… វិហរតីតិ. តត្ថ សម្មោទមានោតិ អញ្ញមញ្ញសម្បត្តិយា សុដ្ឋុ មោទមានោ. អវិវទមានោតិ ‘‘អយំ ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ’’តិ ឯវំ ន វិវទមានោ. ឯកោ ឧទ្ទេសោ អស្សាតិ ឯកុទ្ទេសោ, ឯកតោ បវត្តបាតិមោក្ខុទ្ទេសោតិ អត្ថោ. ផាសុ វិហរតីតិ សុខំ វិហរតិ. ឯវំ វិសុម្បិ សង្ឃមជ្ឈេបិ តិក្ខត្តុំ វុច្ចមានស្ស អប្បដិនិស្សជ្ជតោ ទុក្កដំ. ឯវញ្ច សោតិអាទិម្ហិ សមនុភាសិតព្ពោតិ សមនុភាសនកម្មំ កាតព្ពំ. ឥច្ចេតំ កុសលន្តិ ឥតិ ឯតំ បដិនិស្សជ្ជនំ កុសលំ ខេមំ សោត្ថិភាវោ តស្ស ភិក្ខុនោ. នោ ចេ បដិនិស្សជ្ជេយ្យ, សង្ឃាទិសេសោតិ ឯត្ថ សមនុភាសនកម្មបរិយោសានេ អប្បដិនិស្សជ្ជន្តស្ស សង្ឃាទិសេសោ. សេសំ ឧត្តានបទត្ថមេវ.

រាជគហេ ទេវទត្តំ អារព្ភ សង្ឃភេទាយ បរក្កមនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, សាធារណបញ្ញត្តិ, អនាណត្តិកំ, សមនុភាសនកម្មេ ករិយមានេ អប្បដិនិស្សជ្ជន្តស្ស ញត្តិបរិយោសានេ ទុក្កដំ, ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ទ្វេ ថុល្លច្ចយា, ‘‘យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យា’’តិ ឯវំ យ្យ-ការបត្តាយ តតិយកម្មវាចាយ តញ្ច ទុក្កដំ តេ ច ថុល្លច្ចយា បដិប្បស្សម្ភន្តិ, សង្ឃាទិសេសោយេវ តិដ្ឋតិ. អសមនុភាសិយមានស្ស ច បដិនិស្សជ្ជន្តស្ស ច ឧម្មត្តកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. សីលវិបត្តិ, ភេទាយ បរក្កមនំ, ធម្មកម្មេន សមនុភាសនំ, កម្មវាចាបរិយោសានំ, អប្បដិនិស្សជ្ជនន្តិ ឥមានេត្ថ ចត្តារិ អង្គានិ. សមនុភាសនសមុដ្ឋានំ, អកិរិយំ, សញ្ញាវិមោក្ខំ, សចិត្តកំ, លោកវជ្ជំ, កាយកម្មំ, វចីកម្មំ, អកុសលចិត្តំ, ទុក្ខវេទនន្តិ.

សង្ឃភេទសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.